Service uses the information stored via cookies and other solutions which allow you to personalize the content to the user's needs and for statistical purposes.Hide this information
 
 
 
ZALOGUJ SIĘ
 
Nie pamiętasz hasła? Kliknij tutaj.
 
Nie masz jeszcze konta? Zarejestruj się.

Nawożenie pszenicy ozimej

Charakterystyka ogólna
Pszenica ozima jest zbożem o dość dużych wymaganiach wodnych i reaguje spadkiem plonu w latach o mniejszej ilości opadów, szczególnie na glebach lżejszych. Największe wymagania wodne (okres krytyczny) występują od fazy krzewienia do końca fazy strzelania w źdźbło, a dla niektórych odmian do początku kwitnienia. Nadmiar wody w okresie formowania i dojrzewania ziarna sprzyja rozwojowi chorób grzybowych i obniża jakość ziarna.

Pszenica ozima ma dość duże wymagania cieplne podczas całego okresu wegetacji. Słoneczna jesień wpływa na wzrost mrozoodporności. W zależności od odmiany wytrzymuje mrozy do -20ºC, a nawet do -25ºC pod okrywą śnieżną. Lubi ciepłą jesień, krótką zimę i wczesną, słoneczną wiosnę oraz równomierne, umiarkowane opady.
 
Wymagania glebowe
Pszenicę ozimą uprawia się na najlepszych glebach. Zboże to zaleca się uprawiać na glebach kompleksów pszennego bardzo dobrego i dobrego (klasa I do IIIb), żytniego bardzo dobrego (klasa IIIa i IIIb), pszennego górskiego i zbożowego górskiego oraz zbożowo-pastewnego mocnego. Na słabszych glebach, na przykład kompleksu żytniego dobrego (klasa IVa i IVb) należy zwrócić większą uwagę na dobór odmiany, a glebę utrzymywać w wysokiej kulturze. Na słabszych glebach nie powinno się stosować zbyt dużo uproszczeń i zbyt oszczędnych technologii. Gleba powinna mieć uregulowany odczyn (pH w 1M KCl powyżej 6,0; do 6,8), zawierać jak najwięcej próchnicy i co najmniej średnią zasobność przyswajalnych form fosforu, potasu i magnezu.

Optymalny termin siewu pszenicy w zależności od rejonu trwa od połowy września do końca pierwszej dekady października (najlepiej do końca września). Termin ten gwarantuje dobre rozkrzewienie się zboża jesienią i „zaprogramowanie” plonu.
 
Wymagania pokarmowe
Pszenica ozima gorzej pobiera składniki pokarmowe i wodę z gleby niż żyto. Z plonem 1 t ziarna i odpowiednią ilością słomy przeciętnie pobiera: 26-28 kg azotu (N), 11 kg fosforu (P2O5), 19 kg potasu (K2O), 5 kg wapnia (CaO), 4 kg magnezu (MgO), 3,5 kg siarki (S) lub w przeliczeniu na SO3 – 9 kg oraz 5 g boru (B), 8,5 g miedzi (Cu), 270 g żelaza (Fe), 82 g manganu (Mn), 0,7 g molibdenu (Mo) i 60 g cynku (Zn). Wykazuje dużą wrażliwość na niedobór miedzi i manganu. Niedobór manganu występuje najczęściej w glebie świeżo wapnowanej oraz przy pH gleby powyżej 6,5.
 
Nawożenie

Pszenica nie reaguje dobrze na nawożenie obornikiem wówczas utrudnione jest przygotowanie roli pod siew. Jeżeli gleba jest bardzo kwaśna, należy stosować wapno węglanowe lub tlenkowe na ścierń, następnie wymieszać je kultywatorem lub wykonać podorywkę i natychmiast zabronować. W przypadku bardzo niskiej zasobności gleby w magnez zaleca się stosować wapno magnezowe, nawet niewielkie ilości - 300-600 kg/ha dolomitu.

Nawożenie fosforem i potasem jest najbardziej efektywne, gdy nawozy są dobrze wymieszane z 10-20 cm warstwą gleby. Nawozy kompleksowe zaleca się stosować najlepiej pod orkę siewną lub uprawki przedsiewne, 7-14 dni przed siewem zbóż. Dawki nawozów, w zależności od zasobności gleby i przewidywanego plonu, przedstawiono w tabeli.

Zalecane dawki nawozów kompleksowych do przedsiewnego i pogłównego nawożenia pszenicy ozimej w kg/ha*

Nawóz
[N:P2O5:K2O:(MgO:SO3)]
Zasobność gleby w fosfor i potas
bardzo niska i niskaśrednia1wysoka i bardzo wysoka
Przewidywany plon ziarna w t/ha3,54,55,06,05,57,0
POLIFOSKA 4 [4:12:32:(2:9)]350450330400230290
POLIFOSKA 5 [5:15:30:(2:7)]280360270320180230
POLIFOSKA 6 [6:20:30:(7)]210270200240140175
POLIFOSKA 8 [8:24:24:(9)]175225165200115145
POLIFOSKA M-MAKS [5:16:24:(4:7)]260340250300170220
POLIDAP Light [14:34:(17)]
+ sól potasowa 60
125
+105
160
+135
120
+100
140
+120
80
+75
100
+95
POLIDAP [18:46:(5)]
+sól potasowa 60
95
+105
120
+135
87
+100
105
+120
60
+75
75
+95


* - przewidując plon 5 t ziarna z hektara należy stosować dawki podane w tabeli, na przykład na glebie o średniej zasobności zastosować 270 kg/ha POLIFOSKI 5, a przy plonie 6 t ziarna - 320 kg/ha POLIFOSKI 5; 1 - jeżeli nie jest znana zasobność gleby, zaleca się stosować dawki jak dla średniej zasobności, do czasu wykonania analizy gleby.

Zalecane dawki są bardzo oszczędne (minimalne), ale wysoce efektywne, a stosowanie mniejszego nawożenia powoduje znaczne obniżenie plonów.

Jeżeli ze względów organizacyjnych lub finansowych nie zastosowano przedsiewnie całej dawki nawozów wieloskładnikowych, można do 50% dawki stosować pogłównie, jak najwcześniej wiosną, czyli gdy jest możliwość wjechania na pole. Taki podział dawki dotyczy gleb o co najmniej średniej zasobności. Na glebach o niskiej zasobności cała dawka fosforu i potasu winna być stosowana przedsiewnie.

 
Ważny wybór nawozu
W przypadku zbioru słomy w uprawie „zboże po zbożu” nawóz kompleksowy powinien charakteryzować się szerszym stosunkiem fosforu do potasu (P:K), czyli co najmniej 1:1,5, a więc przemiennie w latach zaleca się stosować nawozy o stosunku P:K-1:1,5 (POLIFOSKA 6, POLIFOSKA M-MAKS) i o szerszym stosunku: POLIFOSKA 4 (P:K-1:2,7), POLIFOSKA 5 (P:K-1:2).

W przypadku przyorywania słomy (która jest bogatym źródłem potasu) w uprawie „zboże po zbożu” stosowany nawóz kompleksowy powinien charakteryzować się węższym stosunkiem P:K, czyli 1:1 do 1:1,5, to znaczy przemiennie w latach należy stosować nawóz o stosunku P:K-1:1 (POLIFOSKA 8) z nawozami o stosunku P:K-1:1,5 (POLIFOSKA 6, POLIFOSKA M-MAKS).
 
Nawożenie azotem

Zaleca się stosować wczesną wiosną, z chwilą ruszania wegetacji pszenicy. Pamiętać należy o tym, że zboża pobierają najwięcej, bo ponad 70% azotu od fazy krzewienia do fazy rozpoczęcia kłoszenia, a nawozy azotowe są bardzo „ruchliwe” w glebie, stąd dawki azotu należy stosować doglebowo w 2-3 terminach. Nie powinno stosować się jednorazowo więcej jak 60 kg/ha azotu. Pszenicę ozimą zaleca się nawozić wiosną dawką około 20-25 kg azotu na każdą przewidywaną tonę ziarna, już po uwzględnieniu dostępnych zapasów glebowych, czyli dla przewidywanego plonu 6 ton ziarna 120-150 kg/ha azotu. Najlepiej stosować azot wiosną w 2-3 terminach:

  • 1 termin - z chwilą ruszania wiosennej wegetacji; od 30 kg N/ha, gdy zboże jest bardzo gęste, dobrze rozkrzewione i ma ciemnozielony kolor, do 60-80 kg N/ha na późno sianych, osłabionych plantacjach; na słabych plantacjach pierwsza dawka azotu najlepiej w formie KĘDZIERZYŃSKIEJ SALETRY AMONOWEJ i POLIFOSKI 21 [N(MgS) 21-(4-35)], by zabezpieczyć rośliny dodatkowo w siarkę. Ze względu na dobre uwilgotnienie gleby można także zastosować SALETRZAK lub SALMAG. Jest to dawka na dokrzewienie,
  • 2 termin - na początku strzelania w źdźbło (wyczuwalne pierwsze kolanko) - 40-60 kg N/ha azotu. Stosować już od 10 do końca kwietnia, pamiętając że na słabszych plantacjach i w rejonach z niedoborami wody stosować wcześniej (już około 10 kwietnia) i większą dawkę,
  • 3 termin - przed kłoszeniem, do fazy przed otwarciem pochwy liściowej, do 50 kg N/ha, gdy zboże było skracane, najlepiej w formie MOCZNIKA, który w tym terminie najskuteczniej wpływa na poprawe zawartości białka w ziarnie.. Pszenica do początku kłoszenia może pobrać 150 kg/ha azotu, a po tym okresie maksymalnie do 40-50 kg, gdy ma optymalne warunki wzrostu, w tym dostatek wilgoci.


Taki podział dawki azotu zwiększa plon i zawartość glutenu w ziarnie. Można stosować dwie dawki azotu doglebowo, a trzecią planowaną dawkę zastosować w formie oprysków. Wyższe dawki azotu mogą prowadzić do wylegania zboża, dlatego intensywna uprawa pszenicy wymaga co najmniej jednokrotnego skracania, w końcu fazy krzewienia.

Zalecane dawki nawozów azotowych do nawożenia pszenicy ozimej w kg/ha*

Termin i forma nawozuPotrzeby nawożenia azotem
duże i bardzo dużeśrednie1bardzo małe i małe
Przewidywany plon ziarna w t/ha
Przedsiewnie na przyorywaną słomę - MOCZNIK
3,54,55,06,05,57,0
60-90
N-1 wczesną wiosną:
KĘDZIERZYŃSKA SALETRA AMONOWA
lub RMS 28 albo SALETRZAK, SALMAG
140
173
175
218
175
218
205
255
175
218
175
218
N-2 druga dawka (10-30.04 - faza30-37):
KĘDZIERZYŃSKA SALETRA AMONOWA
lub MOCZNIK
118
87
155
115
176
130
217
160
180
133
147
109
N-3 dawka jakościowa (faza 37-39): MOCZNIK-----91


*- w zależności od przewidywanego plonu zalecane nawożenie azotem, na przykład plon ziarna pszenicy 5 t z ha na glebie o średnich potrzebach nawożenia azotem: przed przyoraniem słomy przedplonu, gdy uprawiana jest po zbożu, zastosować 60 do 90 kg MOCZNIKA/ha, wczesną wiosną (marzec) pierwsza dawka (N-1) to 175 kg KĘDZIERZYŃSKEJ SALETRY AMONOWEJ lub 218 kg SALETRZAKU, SALMAGU, druga dawka (N-2) to 175 kg KĘDZIERZYŃSKEJ SALETRY AMONOWEJ lub 130 kg/ha MOCZNIKA; 1 - jeżeli występują problemy z oceną potrzeb nawożenia azotem zaleca się dawki w wysokości jak dla średnich potrzeb nawożenia.

Wczesną wiosną i w późniejszych terminach zaleca się stosować SALETRĘ AMONOWĄ, SALETRZAKI lub MOCZNIK. Niskie temperatury i powolny jeszcze wzrost zbóż, a w związku z tym powolne pobieranie azotu powoduje, że azot z MOCZNIKA jest dłużej dostępny dla roślin.

Wczesną wiosną wskazane jest zabezpieczyć pszenicę w siarkę, szczególnie jeśli chce się osiągnąć dobry plon ziarna. Bez siarki efektywność nawożenia azotem, a w związku z tym intensywna uprawa pszenicy jest praktycznie niemożliwa. Wskazane jest więc, aby stosować wczesną wiosną SALETROSAN [N(S) 26-(13)] lub POLIFOSKĘ 21 [N(MgS) 21-(4-35)] w dawce 150-200 kg/ha. Z dawką 200 kg/ha SALETROSANU wprowadza się 26 kg S/ha a z 200 kg POLIFOSKI 21 wprowadza się 70 kg (SO3), czyli 28 kg S oraz 8 kg łatwo przyswajalnego magnezu.

Na bardzo intensywnych uprawach jakościowych zaleca się także dawkę jakościową, na liść flagowy, czyli najczęściej 15-30 maja, tylko w formie MOCZNIKA. Dawka zadziała gdy będzie dostatek wilgoci, dlatego w warunkach niedoboru wody od fazy 37 poleca się dokarmianie dolistne MOCZNIKIEM.

 
Dokarmianie dolistne
Dokarmianie dolistne MOCZNIKIEM można stosować przy wykonywaniu praktycznie wszystkich zabiegów ochrony zbóż (na choroby grzybowe i szkodniki), gdy dozwolone jest mieszanie pestycydu z MOCZNIKIEM. Najlepiej wykonać co najmniej dwukrotne dokarmianie pszenicy, pierwszy oprysk należy wykonać w końcu fazy krzewienia (15% roztwór MOCZNIKA + nawóz z miedzią, manganem, molibdenem i borem), a drugi oprysk w końcu fazy strzelania w źdźbło, stosując 5-6% roztwór MOCZNIKA + nawóz dolistny z manganem i borem. Koniec fazy krzewienia lub początek strzelania w źdźbło to najważniejszy termin stosowania większości mikroskładników, które mają duży wpływ na przemiany azotu w roślinie i jakość ziarna, co jest niezmiernie ważne w warunkach intensywnego nawożenia azotem na glebach świeżo wapnowanych i o uregulowanym odczynie o pH powyżej 6,5. Dobre wyniki uzyskuje się również stosując dolistnie MOCZNIK (+ mangan i zawsze tylko do 50 g/ha boru) w fazie kłoszenia - dawka jakościowa, szczególnie polecana w suche lata.

Przyorując słomę pszenicy ozimej, pozostaje w glebie średnio na każdą 1 tonę ziarna 7 kg azotu (N), 2,5 kg fosforu (P2O5) i 14 kg potasu (K2O), czyli przy plonie 5 t ziarna, z przyoraną słomą wprowadza się do gleby średnio: 30 kg azotu, 12,5 kg fosforu i 70 kg potasu.

Przyorując słomę, by przyspieszyć jej rozkład w glebie, należy stosować azot w ilości 6-8 kg na 1 tonę słomy, czyli 35-45 kg N/ha, a więc najlepiej około 80-100 kg MOCZNIKA. Konieczne jest stosowanie MOCZNIKA zawsze przed przyoraniem słomy, gdy po pszenicy będzie ponownie uprawiana pszenica lub inna roślina ozima.
 
Wpływ nawożenia na jakość
Prawidłowe nawożenie fosforem i potasem zwiększa odporność pszenicy ozimej na choroby, mróz, niedobory wody i wyleganie. Decyduje także o lepszym wypełnieniu ziarna i równomiernym dojrzewaniu. Pszenica prawidłowo nawożona fosforem i potasem lepiej reaguje na nawożenie azotem, zwiększając plon i jakość ziarna. Nadmierne lub jednostronne nawożenie azotem sprzyja rozwojowi wielu chorób i szkodników.
 
 
Sprawdź optymalne terminy stosowania nawozów - interaktywny haromonogram nawożenia
REJESTRACJA
ZAPYTAJ EKSPERTA
KONTAKT Z DYSTRYBUTOREM
 
PEŁNY DOSTĘP DO SERWISU NAWOZY.EU
TYLKO DLA ZAREJESTROWANYCH UŻYTKOWNIKÓW<

Nie masz jeszcze konta
w serwisie nawozy.eu?
ZAREJESTRUJ SIĘ
Masz już konto
w serwisie nawozy.eu?
ZALOGUJ SIĘ


Rejestracja jest bezpłatna. Zarejestrowani użytkownicy mają pełny dostęp do serwisu nawozy.eu, między innymi do artykułów eksperckich, możliwości zadawania pytań ekspertom, do rolniczej prognozy pogody, do archiwum notowań cen płodów rolnych oraz możliwość subskrypcji darmowego newslettera.
 
 
Pomyślnie wysłano wiadomość.
Dziękujemy.
Proszę podać treść wiadomości.
WYŚLIJ OPINIĘ