Service uses the information stored via cookies and other solutions which allow you to personalize the content to the user's needs and for statistical purposes.Hide this information
 
 
 
ZALOGUJ SIĘ
 
Nie pamiętasz hasła? Kliknij tutaj.
 
Nie masz jeszcze konta? Zarejestruj się.

Nawożenie rzepaku ozimego

Nawożenie rzepaku ozimego
 
Charakterystyka ogólna
Rzepak jest najważniejszą rośliną oleistą uprawianą w Polsce. Ponad 40% masy nasion to olej. Pozostałość to wysokobiałkowa (35-40% białka) śruta poekstrakcyjna. Roślina o silnym, palowym systemie korzeniowym, osiągającym przed zimą 50-60 cm, a w pełni wzrostu do 120-290 cm długości. Prawidłowy rozwój rośliny jesienią decyduje o możliwościach jej plonowania. Przed zimą szyjka korzeniowa powinna być jak najgrubsza (1-2 cm), a rozeta o 8-10 liściach.

Rzepak lubi wilgotny klimat i lepiej plonuje w rejonie nadmorskim (duża wilgotność powietrza) oraz tam, gdzie roczne opady wynoszą ponad 525 mm. Jest niewrażliwy na opady w okresie przedzimowym, poza okresem wschodów. Najwięcej opadów wymaga od fazy kwitnienia. Do prawidłowego rozwoju jesiennego potrzebuje około 60-75 dni ze średnią temperaturą powyżej 5ºC. Jest bardziej zimotrwały jak jęczmień ozimy i wytrzymuje mrozy do -15ºC, a pod okrywą śnieżną do -30ºC. W czasie zimy jego mrozoodporność maleje. Pąki kwiatowe są wrażliwe na majowe przymrozki.
 
Wymagania glebowe
Wymaga gleb głębokich, żyznych, zasobnych w próchnicę i wapń. Najlepszymi glebami dla rzepaku są gleby kompleksu pszennego bardzo dobrego i dobrego, żytniego bardzo dobrego oraz pszennego górskiego (klasa I-III). Słabiej plonuje na glebach kompleksu żytniego dobrego (klasa IV). Słabsze gleby (klasa V i VI) nie nadają się do uprawy rzepaku. Wymaga gleb o wysokiej kulturze. Gleba powinna mieć uregulowany odczyn (pH w 1M KCl zawsze powyżej 6,0), a przy niższym odczynie nie wykształca prawidłowo systemu korzeniowego, co skazuje rośliny na gorsze plonowanie. Gleba powinna zawierać jak najwięcej próchnicy i co najmniej średnią zasobność przyswajalnych form fosforu, potasu i magnezu. Siew w zależności od rejonu Polski od 10 do 25 sierpnia.
 
Wymagania pokarmowe
Rzepak ozimy charakteryzuje się bardzo dużymi wymaganiami pokarmowymi i nawozowymi i już w okresie jesiennym pobiera znaczne ilości składników pokarmowych, głównie azotu i potasu (po 60-80 kg N i K2O z ha). Z plonem 1 t nasion i odpowiednią masą słomy przeciętnie pobierane jest: 50-60 kg azotu (N), 24 kg fosforu (P2O5), 50-60 kg potasu (K2O), 50-60 kg wapnia (CaO), 8-10 kg magnezu (MgO), 8-12 kg siarki (S) lub w przeliczeniu na SO3 – 20-30 kg, 60 g boru (B), 10-40 g miedzi (Cu), 100 g manganu (Mn), 1-2 g molibdenu (Mo) i 60-150 g cynku (Zn), czyli z plonem 3 t nasion z ha pobierane jest około 150 kg azotu, 75 kg fosforu, 150 kg potasu, 150kg wapnia, 30 kg magnezu i 30 kg (S) siarki. Rzepak wykazuje dużą wrażliwość na niedobór boru i średnią na cynk.
 
Nawożenie

Jeżeli gleba jest kwaśna (pH w 1M KCl poniżej 6,0), to co najmniej z rocznym wyprzedzeniem poleca się zastosować wapno węglanowe lub tlenkowe. W przypadku bardzo niskiej zasobności gleby w magnez, proponuje się wapno magnezowe, nawet bezpośrednio po przedplonie, w niewielkich ilościach - 300-500 kg/ha dolomitu. Rzepak źle rośnie na glebach ubogich w magnez.

Nawożenie dobrze przyswajalnymi formami fosforu i potasem w postaci nawozów kompleksowych najlepiej stosować pod orkę siewną, nawet na ściernisko, jeśli uprawiany jest po zbożu. Gorszym terminem jest wysiewanie nawozów przed ostatnimi uprawkami przedsiewnymi. Azot stosowany przedsiewnie w formie saletrzanej zmniejsza mrozoodporność rzepaku gdy fosfor i potas ją zwiększają. Zalecane dawki uwzględniające nie tylko wymagania pokarmowe, ale także zasobność gleby, przedstawiono w tabeli.

Zalecane dawki nawozów kompleksowych* do przedsiewnego i pogłównego nawożenia rzepaku ozimego w kg/ha

Nawóz
[N:P2O5:K2O:(MgO:SO3)]
Zasobność gleby w fosfor i potas
bardzo niska i niskaśrednia1wysoka i bardzo wysoka
Przewidywany plon nasion w t/ha2,22,72,53,23,04,0
POLIFOSKA PETROPLON [5:10:30:(3:9)+0,1 B]530650450580360480
POLIFOSKA 4 [4:12:32:(2:9)]440540375480300400
POLIFOSKA 5 [5:15:30:(2:7)]350430300385240320
POLIFOSKA 6 [6:20:30:(7)]265325225290180240
POLIFOSKA M-MAKS [5:16:24:(4:7)]330405280360225300
POLIDAP Light [14:34:(17)]
+ sól potasowa 60
155
+150
190
+180
135
+125
170
+160
105
+100
140
+135
POLIDAP [18:46:(5)]
+sól potasowa 60
115
+150
140
+180
100
+125
125
+160
80
+100
105
+135
POLIFOSKA 4 jesień3
+ wiosną POLIFOSKA 122
140
+300
240
+300
100
+300
180
+300

300

300

* - przewidując plon 2,5 t nasion z hektara należy stosować dawki podane w tabeli, na przykład na glebie o średniej zasobności zastosować 300 kg/ha POLIFOSKI 5, a przy plonie 3,2 t nasion - 385 kg/ha POLIFOSKI 5;
1 - jeśli nie jest znana zasobność gleby, stosować dawki jak dla gleby średnio zasobnej, do czasu wykonania analizy gleby;
2 - nawożenie POLIFOSKĄ 12 [NPK(MgS) 12:12:12:(2:27)], rzepaku ozimego tylko wczesną wiosną;
3 - w nawożeniu rzepaku na glebie o niskiej i średniej zasobności stosować przedsiewnie część dawki, na przykład przy plonie 2,5 t na glebie średnio zasobnej - 100 kg/ha POLIFOSKI 4 i wczesną wiosną 300 kg/ha POLIFOSKI 12; na glebie o wysokiej zasobności można stosować tylko wiosną na przykład POLIFOSKĘ 12.

Zalecane dawki są bardzo oszczędne (minimalne), ale wysoce efektywne, a stosowanie mniejszego nawożenia powoduje znaczne obniżenie plonów.

Oferowane przez Zakłady Chemiczne „Police” S.A. nawozy kompleksowe zawierają siarkę - od 2 do 14 kg S, czyli w przeliczeniu na SO3 – od 5 do 35 kg SO3 w 100 kg nawozu - na którą rzepak reaguje bardzo dobrze. Najlepiej jednak reaguje rzepak na wczesnowiosenne nawożenie siarką, dlatego co najmniej część pierwszej wiosennej dawki azotu zaleca się stosować w formie POLIFOSKI 21 [N(MgS) 21-(4-35)] lub SALETROSANU N(S) 26(13).

 
Ważny wybór nawozu
Ze względu na ponad dwukrotnie większe pobieranie potasu niż fosforu przez rzepak, zaleca się stosować nawóz kompleksowy o szerszym stosunku fosforu do potasu (P:K), czyli: POLIFOSKĘ 4 (P:K-1:2,7), POLIFOSKĘ 5 (P:K-1:2) lub POLIFOSKĘ PETROPLON (P:K-1:3). W przypadku uprawy po przyoranej słomie zbóż, która jest bogatym źródłem potasu, można wykorzystać nawóz kompleksowy o węższym stosunku P:K, czyli 1:1,5 (POLIFOSKA 6, POLIFOSKA M-MAKS).

Jeżeli ze względów organizacyjnych lub finansowych nie zastosowano całej dawki nawozów wieloskładnikowych przedsiewnie, można do 50% dawki stosować pogłównie, jak najwcześniej wiosną, gdy istnieje możliwość wjechania na pole. Taki podział dawki nawozów dotyczy gleb o co najmniej średniej zasobności. Na glebach o niskiej zasobności cała dawka fosforu i większość potasu winna być stosowana przedsiewnie. Rzepak najlepiej reaguje na przedsiewne nawożenie fosforem i potasem, bo składniki te dobrze wymieszane z glebą, w większej ilości pobieranie przez roślinę jesienią, zwiększają odporność roślin na mróz oraz efektywność wiosennego nawożenia azotem. Największe ilości składników (75%) pobiera rzepak wczesną wiosną, czyli do fazy (50) pąkowania i słabiej już do początku kwitnienia (faza 62-64). Lepiej pod rzepak zastosować wyższe dawki nawozów, bo słabo je wykorzystuje, a ograniczyć nawożenie zboża, które będzie po nim uprawiane.
 
Nawożenie azotem

Rzepak zawsze bardzo dobrze reaguje na jesienne nawożenie MOCZNIKIEM, a gdy uprawiany jest po zbożu, którego słoma została przyorana, koniecznie należy dodać 40-60 kg N/ha, czyli 100-130 kg MOCZNIKA. Pomimo tej dodatkowej dawki azotu, w zależności od przebiegu pogody, rośliny mogą odczuć jego niedobór. Wtedy należy zastosować dolistnie 10% roztwór MOCZNIKA (10 kg MOCZNIKA w 100 litrach wody z dodatkiem siarczanu magnezu i manganu oraz boru) w ilości do 20 kg N/ha, czyli do 300 litrów roztworu na hektar, nie później jak w pierwszej dekadzie października. Późnym latem (na przyorywaną słomę) i jesienią nie wolno stosować saletrzanej formy azotu, bo rzepak nie zahartuje się na zimę.

Zalecane dawki nawozów azotowych do nawożenia rzepaku ozimego w kg/ha*

Termin i forma nawozuPotrzeby nawożenia azotem
duże i bardzo dużeśrednie1bardzo małe i małe
Przewidywany plon nasion w t/ha
Przedsiewnie na przyorywaną słomę - MOCZNIK
2,22,72,53,23,04,0
60-90
N-1 wczesną wiosną: MOCZNIK
lub SALETROSAN albo SALETRZAK, SALMAG lub RMS 28
lub POLIFOSKA 21 albo SIARCZAN AMONU
lub KĘDZIERZYŃSKA SALETRA AMONOWA
150
260
330
220
150
260
330
220
150
260
330
220
130
220
285
185
130
220
285
185
130
220
285
185
N-2 druga dawka (do fazy 55):
KĘDZIERZYŃSKA SALETRA AMONOWA
lub MOCZNIK
195
135
290
200
170
120
310
220
190
130
310
220


* - w zależności od przewidywanego plonu zalecane nawożenie azotem, na przykład plon nasion rzepaku 3,2 t z ha na glebie o średnich potrzebach nawożenia azotem: przed przyoraniem słomy przedplonu, gdy uprawiana jest po zbożu, zastosować 60 do 90 kg MOCZNIKA/ha, wczesną wiosną (luty/marzec) pierwsza dawka (N-1) to 220 kg/ha SALETROSANU, lub SALETRZAKU, SALMAGU lub RMS 28, albo 285 kg POLIFOSKI 21 lub SIARCZANU AMONU, albo 185 kg KĘDZIERZYŃSKIEJ SALETRY AMONOWEJ, albo 130 kg MOCZNIKA, druga dawka (N-2) to 310 kg KĘDZIERZYŃSKIEJ SALETRY AMONOWEJ lub 220 kg/ha MOCZNIKA;
1 - jeżeli występują problemy z oceną potrzeb nawożenia azotem zaleca się dawki w wysokości jak dla średnich potrzeb nawożenia.

Wiosną na każdą przewidywaną 1 t plonu nasion należy stosować po co najmniej 50 kg azotu, czyli pod plon 3 t nasion - 150-180 kg N/ha. Stosując dawkę 150-180 kg/ha należy przeznaczyć tylko około 50-70 kg/ha azotu przed lub w chwili ruszania wegetacji (wyższą dawkę, nawet 90 kg N/ha, gdy plantacja słabo przezimowała lub jesienią nadmiernie wybujała). Ta dawka powinna być umiarkowana, bo saletra powoduje rozhartowanie roślin, a nawrót chłodów może rzepakowi bardzo zaszkodzić.

Rzepak jako roślina wyjątkowo siarkolubna bardzo dobrze reaguje na wczesnowiosenne nawożenie siarką. Wskazane jest stosować wczesną wiosną Saletrosan [N(S) 26-(13)] lub POLIFOSKĘ 21 [N(MgS) 21-(4-35)] w dawce 150-200 kg/ha. Z dawką 200 kg/ha SALETROSANU wprowadza się 26 kg S/ha a z 200 kg POLIFOSKI 21 70 kg SO3, czyli 28 kg S oraz 8 kg łatwo przyswajalnego magnezu. Taka dawka siarki (8 kg s/tonę ziarna) oraz siarka z nawozów wieloskładnikowych zabezpiecza plon co najmniej 4 ton nasion z hektara.

Do wczesnowiosennego stosowania dobrym nawozem jest saletra amonowa z borem lub SALETRZAK, SALMAG z borem. Wiosennym źródłem siarki dla rzepaku może być wysianie SIARCZANU AMONU, najlepiej w dawce do 200 kg/ha. Coraz częściej w zaleceniach nawozowych proponuje się bardzo wysokie nawożenie siarką. Siarka jest pierwiastkiem niezbędnym dla rzepaku w dość dużych ilościach. Jej dawka pod rzepak nie powinna przekraczać 50 kg S/ha (czyli 125 kg SO3), nawet w bardzo intensywnych uprawach. Wysoka dawka siarki może pogorszyć jakość nasion rzepaku, silnie zakwasza glebę i ogólnie źle wpływa na środowisko.

Drugą część dawki (około 60-100 kg N/ha) w formie saletry amonowej lub mocznika można stosować w jednym lub dwóch terminach, od początku fazy pąkowania do rozluźniania się paków w gronie (faza 55).

 
Dokarmianie dolistne
Bardzo wysoką efektywność wykazuje dokarmianie dolistne. Rzepak nie jest wrażliwy na oparzenia MOCZNIKIEM, niezależnie od fazy rozwojowej, dlatego zaleca się do oprysku wodny roztwór o zawartości 12% MOCZNIKA, czyli 12 kg nawozu w 100 litrach wody, łącznie z 5 kg siarczanu magnezu i nawozami mikroskładnikowymi, przede wszystkim z borem, a wczesną wiosną także z manganem i cynkiem. Wiosną zaleca się wykonać 2-5 oprysków, już od początku wegetacji do fazy zielonego zwartego pąka, przy okazji wykonywania zabiegów ochrony plantacji. Ważne, by do roztworu dodawać zawsze małe ilości (do 100 g/ha) boru.

Przyorując słomę, pozostawia się w glebie średnio na każdą 1 tonę nasion: 16 kg azotu (N), 6 kg fosforu (P2O5) i 40 kg potasu (K2O), czyli przy plonie 3 ton nasion stanowi to 48 kg azotu, 18 kg fosforu i 120 kg potasu, co powinno być uwzględnione przy ustalaniu dawki nawozu pod następną roślinę.
 
Wpływ nawożenia na jakość nasion
Nawożenie fosforem, potasem i magnezem zwiększa odporność roślin na czynniki chorobotwórcze i stres wodny. Wpływa również na tworzenie i gromadzenie białka i tłuszczu oraz na dobre wykształcenie nasion i równomierne dojrzewanie. Azot wpływa na wzrost zawartości tłuszczu i białka w nasionach. Duży wpływ na jakość nasion wywiera siarka, która powoduje wzrost zawartości tłuszczu i zmiany udziału nienasyconych kwasów tłuszczowych. Brak siarki ogranicza wzrost i plonowanie rzepaku. Stosowana w nadmiarze (co obecnie jest w modzie) powoduje wzrost niepożądanych glukozynolanów i zawsze silnie zakwasza glebę.
 
 
Sprawdź optymalne terminy stosowania nawozów - interaktywny haromonogram nawożenia
REJESTRACJA
ZAPYTAJ EKSPERTA
KONTAKT Z DYSTRYBUTOREM
 
PEŁNY DOSTĘP DO SERWISU NAWOZY.EU
TYLKO DLA ZAREJESTROWANYCH UŻYTKOWNIKÓW<

Nie masz jeszcze konta
w serwisie nawozy.eu?
ZAREJESTRUJ SIĘ
Masz już konto
w serwisie nawozy.eu?
ZALOGUJ SIĘ


Rejestracja jest bezpłatna. Zarejestrowani użytkownicy mają pełny dostęp do serwisu nawozy.eu, między innymi do artykułów eksperckich, możliwości zadawania pytań ekspertom, do rolniczej prognozy pogody, do archiwum notowań cen płodów rolnych oraz możliwość subskrypcji darmowego newslettera.
 
 
Pomyślnie wysłano wiadomość.
Dziękujemy.
Proszę podać treść wiadomości.
WYŚLIJ OPINIĘ