Nawożenie upraw

 

Gryka

Ilość wyświetleń19591 wyświetleń
Ze względu na wartość nasion i łuski, gryka jest bardzo cenną rośliną uprawną

Charakterystyka ogólna

Ze względu na wartość nasion i łuski, gryka jest bardzo cenną rośliną uprawną. Jest rośliną miododajną i z 1 ha plantacji można uzyskać do 220 kg miodu. Gryka nie należy do rodziny traw lecz rdestowatych, ale zaliczana jest do roślin zbożowych, ze względu na podobny sposób uprawy i użytkowania. Jest rośliną jarą, o krótkim okresie wegetacji, wynoszącym 90-100 dni. Charakteryzuje się silnie rozwiniętym, palowym systemem korzeniowym z korzeniami przybyszowymi, co uodparnia roślinę na suszę i ułatwia pobieranie składników pokarmowych, a więc prawie nie reaguje na przedplon. Jest wrażliwa na niskie temperatury i nasiona kiełkują w temperaturze 7-8ºC; optymalna temperatura wzrostu wynosi 15-22ºC. Ginie w temperaturze 2ºC.

Największy wpływ na uzyskanie wysokiego plonu mają warunki pogodowe. Jest rośliną owadopylną i pyłek musi być przenoszony przez pszczoły z kwiatów o długich pręcikach i krótkim słupku na kwiaty o krótkich pręcikach i długim słupku lub odwrotnie. Żywotność kwiatów wynosi jeden dzień. Ilość pszczół i pogoda korzystna do oblotu decyduje o liczbie zawiązanych nasion oraz plonie. W praktyce zawiązuje się od 10 do 40% nasion w stosunku do wytworzonych kwiatów.

Wymagania glebowe

Gryka ma dość małe wymagania glebowe ze względu na silny system korzeniowy. Może być uprawiana na glebach kompleksu żytniego bardzo dobrego i dobrego (klasa III i IV), gorzej plonuje na kompleksie żytnim słabym (klasa IVb i V). Gleba powinna mieć uregulowany odczyn (pH w 1M KCl powyżej 5,5), zawierać jak najwięcej próchnicy i co najmniej średnią zasobność przyswajalnych form fosforu, potasu i magnezu, natomiast samo pole starannie odchwaszczone, gdyż zwalczanie chwastów w gryce jest ograniczone.

Wiosną istnieje potrzeba ograniczenia uprawki, by zminimalizować straty wody, a jednocześnie jak najdokładniej zniszczyć kiełkujące chwasty. Zaleca się wyrównać pole włóką lub broną, zastosować przedsiewnie nawozy i przykryć je broną z wałem strunowym. Nasiona wysiewać około 15-20 maja, a w rejonach północnych i podgórskim, gdzie mogą występować późniejsze przymrozki w terminie 20-25 maja. W przypadku uprawy po poplonach ozimych zaleca się siew na przełomie maja i czerwca.

Wymagania pokarmowe

Silny system korzeniowy ułatwia pobieranie składników pokarmowych i wody z gleby, dlatego bardzo dobrze reaguje na nawożenie azotem, fosforem, potasem i magnezem, na których niedobór jest wrażliwa. Gryka z plonem 1 t nasion i odpowiednią ilością słomy przeciętnie pobiera: 42 kg azotu (N), 21 kg fosforu (P2O5), 54 kg potasu (K2O), 27 kg wapnia (CaO), 13 kg magnezu (MgO) oraz 36 g boru (B), 15 g miedzi (Cu), 290 g manganu (Mn), 1,7 g molibdenu (Mo) i 180 g cynku (Zn).

Nawożenie

W przypadku bardzo niskiej zasobności gleby w magnez zaleca się stosować wapno magnezowe, nawet niewielkie ilości - 300-600 kg/ha dolomitu, ponieważ gryka źle rośnie na glebach ubogich w magnez.

Nawożenie fosforem i potasem jest najbardziej efektywne gdy nawozy są dobrze wymieszane z 10-20 cm warstwą gleby. Nawozy kompleksowe stosować najlepiej wiosną, by wymieszać je z glebą, wykonując uprawki przedsiewne 7-10 dni przed siewem. Dawki nawozów, w zależności od zasobności gleby i przewidywanego plonu, przedstawiono w tabeli.

Zalecane dawki nawozów kompleksowych do przedsiewnego nawożenia gryki w kg/ha*

Nawóz
[N:P2O5:K2O:(MgO:SO3)]
Zasobność gleby w fosfor i potas
bardzo niska i niskaśrednia1wysoka i bardzo wysoka
Przewidywany plon nasion w t/ha1,01,51,52,02,02,5
POLIFOSKA 4 [4:12:32:(2:9)]180275200270170210
POLIFOSKA 5 [5:15:30:(2:7)]150220160230130170
POLIFOSKA 6 [6:20:30:(7)]110165120160100125
POLIFOSKA M-MAKS [5:16:24:(4:7)]140210150200125155
POLIDAP Light [14:34:(17)]
+ sól potasowa 60
65
+70
100
+100
70
+75
95
+100
60
+70
75
+85
POLIDAP [18:46:(5)]
+sól potasowa 60
50
+70
70
+100
55
+75
70
+100
45
+70
55
+85

* - przewidując plon 1,5 t nasion gryki z hektara należy stosować dawki podane w tabeli, na przykład na glebie o średniej zasobności zastosować 160 kg/ha POLIFOSKI 5, a przy plonie 2 t nasion - 230 kg/ha POLIFOSKI 5;
1 - jeżeli nie jest znana zasobność gleby, stosować dawki jak dla średniej zasobności, do czasu wykonania analizy gleby.

Zalecane dawki są bardzo oszczędne (minimalne), ale wysoce efektywne, a stosowanie mniejszego nawożenia powoduje znaczne obniżenie plonów.

 

Ważny wybór nawozu

W przypadku zbioru słomy w uprawie „gryka po zbożu” zaleca się stosować nawóz kompleksowy o szerszym stosunku fosforu do potasu (P:K), czyli co najmniej 1:1,5, (POLIFOSKA 6, POLIFOSKA M-MAKS), a na glebie lżejszej lub ubogiej w potas - o jeszcze szerszym stosunku: POLIFOSKA 4 (P:K-1:2,7), POLIFOSKA 5 (P:K-1:2).

W przypadku przyorywania słomy (która jest bogatym źródłem potasu) w uprawie „gryka po zbożu” stosowany nawóz kompleksowy może charakteryzować się węższym stosunkiem P:K, najlepiej 1:1,5 (POLIFOSKA 6, POLIFOSKA M-MAKS).

Nawożenie azotem

Na każdą tonę nasion i proporcjonalną ilość słomy gryka pobiera około 40 kg azotu. Na słabych glebach (klasa IVb i V) plonuje niżej, dlatego zaleca się stosować 40-60 kg N/ha. Na glebach kompleksu żytniego bardzo dobrego i dobrego (klasa III i IV) plon nasion może wynosić w sprzyjających latach 1,5 do nawet 2,5 t z hektara, czyli zaleca się stosować 60-80 kg N/ha. Dobre zaopatrzenie gryki w azot wpływa dodatnio na rozgałęzianie się łodyg i zwiększenie liczby kwiatostanów oraz zawiązywanych owoców.

Ilość pobieranego azotu wzrasta proporcjonalnie do wzrostu masy gryki, a nawozy azotowe są bardzo „ruchliwe” w glebie, stąd dawki azotu należy podawać doglebowo w 2 terminach. Nie powinno stosować się jednorazowo więcej jak 50 kg/ha azotu. Jeżeli planowana dawka azotu nie przekracza 50 kg/ha można ją w całości zastosować przedsiewnie. Wyższe dawki zalecane są wiosną w dwóch terminach:

  • 1 termin - 7-10 dni przed siewem gryki w ilości 30-40 kg N/ha w formie ZAKSAN® lub SALETRZAKU/SALMAGU albo MOCZNIKA;
  • 2 termin - na początku kwitnienia - w ilości 30-40 kg N/ha, najlepiej w formie ZAKSAN®.
Proponuje się stosować wiosną azot z siarką, czyli SALETROSAN [N(S) 26-(13)] lub POLIFOSKĘ 21 [N(MgS) 21-(4-35)] w dawce 150-200 kg/ha. Z dawką 200 kg/ha SALETROSANU wprowadza się 26 kg S/ha, a z 200 kg POLIFOSKI 21 wprowadza się bardzo pożądanej wczesną wiosną siarki - 70 kg (SO3), czyli 28 kg S oraz 8 kg łatwo przyswajalnego magnezu.

Gryki nie zaleca się dokarmiać dolistnie mocznikiem, natomiast zachęca się do tego celu stosować nawozy mikroskładnikowe i siedmiowodny siarczan magnezu (5% roztwór) w fazie 6-8 liści i około 10 dni później. Gryka potrzebuje i pobiera znacznie więcej mikroskładników niż inne zboża, boru nawet około 6-8 razy więcej. W związku z tym zaleca się nawożenie borem, co najmniej dwukrotnie (każdorazowo do 100 g/ha), który zwiększa żywotność pyłku, a więc szansę zawiązywania nasion.

Przyorując słomę gryki, pozostawia się w glebie średnio na każdą 1 tonę nasion 22 kg azotu (N), 13 kg fosforu (P2O5) i 46 kg potasu (K2O), czyli przy plonie 1,5 t nasion, z przyoraną słomą wprowadza się do gleby średnio 33 kg azotu, 19,5 kg fosforu i 69 kg potasu.

Przyorując słomę gryki, by przyspieszyć jej rozkład w glebie, należy zastosować azot w ilości 6-8 kg na 1 tonę słomy, czyli 18-24 kg N/ha, a więc około 50 kg MOCZNIKA. MOCZNIK stosować przed przyoraniem słomy szczególnie wówczas, gdy po gryce będzie uprawiana roślina ozima.

Wpływ nawożenia na jakość

Prawidłowe nawożenie fosforem, potasem i magnezem zwiększa odporność gryki na choroby, niedobory wody i wyleganie, decyduje także o lepszym wypełnieniu nasion i równomierniejszym dojrzewaniu. Nierównomierność dojrzewania i długość okresu wegetacji nie zależy od poziomu nawożenia, a od przebiegu pogody w okresie wegetacji. Na jakość nasion wpływa sposób zbioru. Równomierne dojrzewanie i celniejsze nasiona uzyskuje się przy zbiorze jednoetapowym, po uprzednio wykonanej desykacji. Desykację wykonuje się gdy 60-70% owoców jest barwy brunatnej i 15-20 dni po tym zabiegu dokonać zbioru kombajnem.

Ekspert nawozy.eu

Masz pytanie dotyczące tego artykułu? Szukasz porady?

Ilość pytań do ekspertów, które możesz jeszcze zadać w tym miesiącu: 2
*pola wymagane
doradca nawozy.eu

doradca nawozy.eu


Zapytaj eksperta

nawozy.eu polecają

charakterystyka ogólna, wymagania glebowe i pokarmowe, wybór nawozu, pogoda, notowania

Sprowadzamy coraz więcej rzepaku z zagranicy

W okresie pierwszych czterech miesięcy 2017 r. zaobserwowano zjawisko znacznego wzrostu importu rzepaku do Polski. Od początku stycznia do końca kwietnia sprowadzono blisko trzykrotnie więcej nasion rzepaku wobec analogicznego okresu roku poprzedniego, tj. ok. 158 tys. t, za które zapłaciliśmy ponad 70 tys. euro.

Rośliny oleiste
Sadkowice
wtorek, 22 Sierpień 2017
14°C
11°C
min
18°C
max

Czy warto stosować adiuwanty?

Stosowanie herbicydów obarczone jest ryzykiem występowania dużych strat preparatu. W praktyce tylko nieznaczny procent zastosowanej dawki wywołuje efekt chwastobójczy.

Z kraju

Newsletter!

Najciekawsze informacje z serwisu nawozy.eu na Twojej skrzynce pocztowej.
Proszę wpisać poprawny adres e-mail.
Proszę zalogować się na swoje konto i zmienić ustawienia newslettera.
Potwierdź zapisanie się do newslettera klikając w link w wiadomości wysłanej na Twój adres e-mail.
Nieznany błąd, spróbuj ponownie za chwilę.
Proszę zaznaczyć zgodę.

0

Newsletter!

Najciekawsze informacje z serwisu nawozy.eu na Twojej skrzynce pocztowej.
Proszę wpisać poprawny adres e-mail.
Proszę zalogować się na swoje konto i zmienić ustawienia newslettera.





Potwierdź zapisanie się do newslettera klikając w link w wiadomości wysłanej na Twój adres e-mail.




Nieznany błąd, spróbuj ponownie za chwilę.
Proszę zaznaczyć zgodę.

Newsletter!

Najciekawsze informacje z serwisu nawozy.eu na Twojej skrzynce pocztowej.
Proszę wpisać poprawny adres e-mail.
Proszę zalogować się na swoje konto i zmienić ustawienia newslettera.




Potwierdź zapisanie się do newslettera klikając w link w wiadomości wysłanej na Twój adres e-mail.



Nieznany błąd, spróbuj ponownie za chwilę.
Proszę zaznaczyć zgodę.
Nie, dziękuję
Nie, dziękuję