Nawożenie upraw

 

Gryka

Ilość wyświetleń18273 wyświetleń
Ze względu na wartość nasion i łuski, gryka jest bardzo cenną rośliną uprawną

Charakterystyka ogólna

Ze względu na wartość nasion i łuski, gryka jest bardzo cenną rośliną uprawną. Jest rośliną miododajną i z 1 ha plantacji można uzyskać do 220 kg miodu. Gryka nie należy do rodziny traw lecz rdestowatych, ale zaliczana jest do roślin zbożowych, ze względu na podobny sposób uprawy i użytkowania. Jest rośliną jarą, o krótkim okresie wegetacji, wynoszącym 90-100 dni. Charakteryzuje się silnie rozwiniętym, palowym systemem korzeniowym z korzeniami przybyszowymi, co uodparnia roślinę na suszę i ułatwia pobieranie składników pokarmowych, a więc prawie nie reaguje na przedplon. Jest wrażliwa na niskie temperatury i nasiona kiełkują w temperaturze 7-8ºC; optymalna temperatura wzrostu wynosi 15-22ºC. Ginie w temperaturze 2ºC.

Największy wpływ na uzyskanie wysokiego plonu mają warunki pogodowe. Jest rośliną owadopylną i pyłek musi być przenoszony przez pszczoły z kwiatów o długich pręcikach i krótkim słupku na kwiaty o krótkich pręcikach i długim słupku lub odwrotnie. Żywotność kwiatów wynosi jeden dzień. Ilość pszczół i pogoda korzystna do oblotu decyduje o liczbie zawiązanych nasion oraz plonie. W praktyce zawiązuje się od 10 do 40% nasion w stosunku do wytworzonych kwiatów.

Wymagania glebowe

Gryka ma dość małe wymagania glebowe ze względu na silny system korzeniowy. Może być uprawiana na glebach kompleksu żytniego bardzo dobrego i dobrego (klasa III i IV), gorzej plonuje na kompleksie żytnim słabym (klasa IVb i V). Gleba powinna mieć uregulowany odczyn (pH w 1M KCl powyżej 5,5), zawierać jak najwięcej próchnicy i co najmniej średnią zasobność przyswajalnych form fosforu, potasu i magnezu, natomiast samo pole starannie odchwaszczone, gdyż zwalczanie chwastów w gryce jest ograniczone.

Wiosną istnieje potrzeba ograniczenia uprawki, by zminimalizować straty wody, a jednocześnie jak najdokładniej zniszczyć kiełkujące chwasty. Zaleca się wyrównać pole włóką lub broną, zastosować przedsiewnie nawozy i przykryć je broną z wałem strunowym. Nasiona wysiewać około 15-20 maja, a w rejonach północnych i podgórskim, gdzie mogą występować późniejsze przymrozki w terminie 20-25 maja. W przypadku uprawy po poplonach ozimych zaleca się siew na przełomie maja i czerwca.

Wymagania pokarmowe

Silny system korzeniowy ułatwia pobieranie składników pokarmowych i wody z gleby, dlatego bardzo dobrze reaguje na nawożenie azotem, fosforem, potasem i magnezem, na których niedobór jest wrażliwa. Gryka z plonem 1 t nasion i odpowiednią ilością słomy przeciętnie pobiera: 42 kg azotu (N), 21 kg fosforu (P2O5), 54 kg potasu (K2O), 27 kg wapnia (CaO), 13 kg magnezu (MgO) oraz 36 g boru (B), 15 g miedzi (Cu), 290 g manganu (Mn), 1,7 g molibdenu (Mo) i 180 g cynku (Zn).

Nawożenie

W przypadku bardzo niskiej zasobności gleby w magnez zaleca się stosować wapno magnezowe, nawet niewielkie ilości - 300-600 kg/ha dolomitu, ponieważ gryka źle rośnie na glebach ubogich w magnez.

Nawożenie fosforem i potasem jest najbardziej efektywne gdy nawozy są dobrze wymieszane z 10-20 cm warstwą gleby. Nawozy kompleksowe stosować najlepiej wiosną, by wymieszać je z glebą, wykonując uprawki przedsiewne 7-10 dni przed siewem. Dawki nawozów, w zależności od zasobności gleby i przewidywanego plonu, przedstawiono w tabeli.

Zalecane dawki nawozów kompleksowych do przedsiewnego nawożenia gryki w kg/ha*

Nawóz
[N:P2O5:K2O:(MgO:SO3)]
Zasobność gleby w fosfor i potas
bardzo niska i niskaśrednia1wysoka i bardzo wysoka
Przewidywany plon nasion w t/ha1,01,51,52,02,02,5
POLIFOSKA 4 [4:12:32:(2:9)]180275200270170210
POLIFOSKA 5 [5:15:30:(2:7)]150220160230130170
POLIFOSKA 6 [6:20:30:(7)]110165120160100125
POLIFOSKA M-MAKS [5:16:24:(4:7)]140210150200125155
POLIDAP Light [14:34:(17)]
+ sól potasowa 60
65
+70
100
+100
70
+75
95
+100
60
+70
75
+85
POLIDAP [18:46:(5)]
+sól potasowa 60
50
+70
70
+100
55
+75
70
+100
45
+70
55
+85

* - przewidując plon 1,5 t nasion gryki z hektara należy stosować dawki podane w tabeli, na przykład na glebie o średniej zasobności zastosować 160 kg/ha POLIFOSKI 5, a przy plonie 2 t nasion - 230 kg/ha POLIFOSKI 5;
1 - jeżeli nie jest znana zasobność gleby, stosować dawki jak dla średniej zasobności, do czasu wykonania analizy gleby.

Zalecane dawki są bardzo oszczędne (minimalne), ale wysoce efektywne, a stosowanie mniejszego nawożenia powoduje znaczne obniżenie plonów.

 

Ważny wybór nawozu

W przypadku zbioru słomy w uprawie „gryka po zbożu” zaleca się stosować nawóz kompleksowy o szerszym stosunku fosforu do potasu (P:K), czyli co najmniej 1:1,5, (POLIFOSKA 6, POLIFOSKA M-MAKS), a na glebie lżejszej lub ubogiej w potas - o jeszcze szerszym stosunku: POLIFOSKA 4 (P:K-1:2,7), POLIFOSKA 5 (P:K-1:2).

W przypadku przyorywania słomy (która jest bogatym źródłem potasu) w uprawie „gryka po zbożu” stosowany nawóz kompleksowy może charakteryzować się węższym stosunkiem P:K, najlepiej 1:1,5 (POLIFOSKA 6, POLIFOSKA M-MAKS).

Nawożenie azotem

Na każdą tonę nasion i proporcjonalną ilość słomy gryka pobiera około 40 kg azotu. Na słabych glebach (klasa IVb i V) plonuje niżej, dlatego zaleca się stosować 40-60 kg N/ha. Na glebach kompleksu żytniego bardzo dobrego i dobrego (klasa III i IV) plon nasion może wynosić w sprzyjających latach 1,5 do nawet 2,5 t z hektara, czyli zaleca się stosować 60-80 kg N/ha. Dobre zaopatrzenie gryki w azot wpływa dodatnio na rozgałęzianie się łodyg i zwiększenie liczby kwiatostanów oraz zawiązywanych owoców.

Ilość pobieranego azotu wzrasta proporcjonalnie do wzrostu masy gryki, a nawozy azotowe są bardzo „ruchliwe” w glebie, stąd dawki azotu należy podawać doglebowo w 2 terminach. Nie powinno stosować się jednorazowo więcej jak 50 kg/ha azotu. Jeżeli planowana dawka azotu nie przekracza 50 kg/ha można ją w całości zastosować przedsiewnie. Wyższe dawki zalecane są wiosną w dwóch terminach:

  • 1 termin - 7-10 dni przed siewem gryki w ilości 30-40 kg N/ha w formie ZAKSAN® lub SALETRZAKU/SALMAGU albo MOCZNIKA;
  • 2 termin - na początku kwitnienia - w ilości 30-40 kg N/ha, najlepiej w formie ZAKSAN®.
Proponuje się stosować wiosną azot z siarką, czyli SALETROSAN [N(S) 26-(13)] lub POLIFOSKĘ 21 [N(MgS) 21-(4-35)] w dawce 150-200 kg/ha. Z dawką 200 kg/ha SALETROSANU wprowadza się 26 kg S/ha, a z 200 kg POLIFOSKI 21 wprowadza się bardzo pożądanej wczesną wiosną siarki - 70 kg (SO3), czyli 28 kg S oraz 8 kg łatwo przyswajalnego magnezu.

Gryki nie zaleca się dokarmiać dolistnie mocznikiem, natomiast zachęca się do tego celu stosować nawozy mikroskładnikowe i siedmiowodny siarczan magnezu (5% roztwór) w fazie 6-8 liści i około 10 dni później. Gryka potrzebuje i pobiera znacznie więcej mikroskładników niż inne zboża, boru nawet około 6-8 razy więcej. W związku z tym zaleca się nawożenie borem, co najmniej dwukrotnie (każdorazowo do 100 g/ha), który zwiększa żywotność pyłku, a więc szansę zawiązywania nasion.

Przyorując słomę gryki, pozostawia się w glebie średnio na każdą 1 tonę nasion 22 kg azotu (N), 13 kg fosforu (P2O5) i 46 kg potasu (K2O), czyli przy plonie 1,5 t nasion, z przyoraną słomą wprowadza się do gleby średnio 33 kg azotu, 19,5 kg fosforu i 69 kg potasu.

Przyorując słomę gryki, by przyspieszyć jej rozkład w glebie, należy zastosować azot w ilości 6-8 kg na 1 tonę słomy, czyli 18-24 kg N/ha, a więc około 50 kg MOCZNIKA. MOCZNIK stosować przed przyoraniem słomy szczególnie wówczas, gdy po gryce będzie uprawiana roślina ozima.

Wpływ nawożenia na jakość

Prawidłowe nawożenie fosforem, potasem i magnezem zwiększa odporność gryki na choroby, niedobory wody i wyleganie, decyduje także o lepszym wypełnieniu nasion i równomierniejszym dojrzewaniu. Nierównomierność dojrzewania i długość okresu wegetacji nie zależy od poziomu nawożenia, a od przebiegu pogody w okresie wegetacji. Na jakość nasion wpływa sposób zbioru. Równomierne dojrzewanie i celniejsze nasiona uzyskuje się przy zbiorze jednoetapowym, po uprzednio wykonanej desykacji. Desykację wykonuje się gdy 60-70% owoców jest barwy brunatnej i 15-20 dni po tym zabiegu dokonać zbioru kombajnem.

Ekspert nawozy.eu

Masz pytanie dotyczące tego artykułu? Szukasz porady?

Ilość pytań do ekspertów, które możesz jeszcze zadać w tym miesiącu: 2
*pola wymagane
doradca nawozy.eu

doradca nawozy.eu


Zapytaj eksperta

nawozy.eu polecają

charakterystyka ogólna, wymagania glebowe i pokarmowe, wybór nawozu, pogoda, notowania

 

Lepsze uwarunkowania dla produkcji rolniczej w Polsce. Koniunktura wzrasta po raz piąty z rzędu

W II kwartale 2017 r. koniunktura w polskim rolnictwie uległa poprawie po raz piąty z rzędu. Wyraźnie lepsze statystyki dla polskiego rolnictwa wynikały ze wzrostu przychodów w gospodarstwach rolnych.

Z kraju
Brójce
niedziela, 25 Czerwiec 2017
umiarkowane zachmurzenie
20°C
13°C
min
27°C
max

Pogłówne nawożenie kukurydzy azotem

Pogłówne nawożenie kukurydzy azotem powinno być wykonane, gdy rośliny osiągną wysokość około 30–35 cm. od fazy 5-6 liścia do momentu kiedy wysokość roślin umożliwia jeszcze technicznie wykonanie tego zabiegu.

Nawożenie