Porady ekspertów

Gleba, Informacje, Nawożenie

Glebowy kompleks sorpcyjny – czym jest i jaką pełni rolę?

Data2016-11-21 Ilość wyświetleń2059 wyświetleń

Gleby ciężkie, o dużej zawartości minerałów ilastych, cechują się dużą pojemnością kompleksu sorpcyjnego (fot. M. Tabak)
Gleby ciężkie, o dużej zawartości minerałów ilastych, cechują się dużą pojemnością kompleksu sorpcyjnego (fot. M. Tabak)


Sorpcja

Sorpcja to zdolność do zatrzymywania substancji. W glebie substancje zatrzymywane mogą być na drodze sorpcji mechanicznej, biologicznej, fizycznej, wymiennej (fizykochemicznej) i chemicznej.
Za sorpcję wymienną, bardzo ważną dla zapewnienia roślinom dostępu do składników pokarmowych, odpowiada kompleks sorpcyjny.

Glebowy kompleks sorpcyjny

Kompleks sorpcyjny tworzą mineralne i organiczne składniki stałej fazy gleby, zwłaszcza minerały ilaste (np.: wermikulit, montmorylonit) i próchnica glebowa (np.: kwasy huminowe, kwasy fulwowe). Wymienione składniki to substancje w formie koloidalnej, w większości o ładunku ujemnym. To właśnie dzięki temu ładunkowi kompleks sorpcyjny jest w stanie zatrzymywać naładowane dodatnio jony (np.: kationy wapnia, magnezu).

Kompleks sorpcyjny zdolny jest także do niewymiennej sorpcji niektórych jonów. Nie jest to sorpcja zależna od ładunku substancji tworzących kompleks i w niewielkim stopniu decyduje o dostępności składników dla roślin.

Kompleks sorpcyjny wykazuje również zdolność do sorbowania anionów (np.: chlorkowego, azotanowego(V), siarczanowego(VI)). Ta sorpcja jest jednak znacznie mniejsza niż sorpcja kationów, ponieważ ładunków dodatnich (zdolnych do sorbowania anionów) jest w kompleksie mniej niż ładunków ujemnych.

Magazynowanie składników pokarmowych

Podstawową funkcją kompleksu sorpcyjnego jest magazynowanie jonów na drodze sorpcji wymiennej – jest to wymiana jonów pomiędzy roztworem glebowym a kompleksem sorpcyjnym (w ilościach równoważnych chemicznie). Jony związane wymiennie mogą być pobrane przez rośliny po przejściu z kompleksu sorpcyjnego z powrotem do roztworu glebowego, ale mogą być też pobrane przez włośniki korzeniowe bezpośrednio z kompleksu sorpcyjnego.

Ładunek koloidów tworzących kompleks sorpcyjny jest w większości ujemny, a więc sorbowane są głównie kationy, w tym Ca2+, Mg2+, K+, Na+, NH4+ (jony o charakterze zasadowym), ale także H+ i Al3+ (jony o charakterze kwaśnym).To, ile kationów może być zatrzymanych w kompleksie sorpcyjnym, zależy od składu kompleksu. Im więcej minerałów ilastych i próchnicy w glebie, tym większa jest jej pojemność sorpcyjna.

Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny?

Nie był pomocny
Był średnio pomocny
Był pomocny
Był bardzo pomocny

Tagi

Ekspert nawozy.eu

Masz pytanie dotyczące tego artykułu? Szukasz porady?

Ilość pytań do ekspertów, które możesz jeszcze zadać w tym miesiącu: 2

*pola wymagane
doradca nawozy.eu

dr inż. Monika Tabak


Zapytaj eksperta

NEWSY

Ostatnie dni na złożenie wniosków o dopłaty do materiału siewnego

Uwaga rolnicy! Z dniem 26 czerwca 2017 r. upływa termin składania wniosków w ramach dopłat do siewu lub sadzenia materiału siewnego kategorii elitarny bądź kwalifikowany. W związku z powyższym, Wielkopolski Ośrodek Doradztwa Rolniczego poruszył kwestię dotyczącą wysiewu nasion.

Dotacje i dopłaty

Produkty rolne z Ukrainy zalewają polski rynek

Produkcja zbóż na Ukrainie w 2016 roku sięgnęła rekordowych 66 mln t. Pomimo, że w bieżącym roku zbiory prognozowane są na 5 mln t mniej, co nie zmienia to faktu, że eksport zbóż z Ukrainy do Polski nadal pozostanie na relatywnie wysokim poziomie. Stanowi to poważny problem dla polskich producentów zbóż.

Z kraju

Bezpieczne wakacje na wsi, czyli KRUS radzi…

Z dniem 23 czerwca 2017 r. kończy się kolejny rok szkolny i dla wielu dzieci w Polsce rozpoczyna okres wakacyjny. W tym szczególnym czasie zadbajmy o bezpieczeństwo dzieci spędzających wakacje na wsi.

Z kraju

MRiRW o neonikotynoidach

Kwestia zapraw neonikotynoidowych w kontekście ich oddziaływania na pszczoły stanowi coraz większe źródło nieporozumień między rolnikami zajmującymi się produkcją rzepaku, a obrońcami zwierząt. Stanowisko zarówno jednych jak i drugich wydaje się bowiem dość zasadne.

MRiRW

nawozy.eu polecają

charakterystyka ogólna, wymagania glebowe i pokarmowe, wybór nawozu, pogoda, notowania

 
Kalsk
niedziela, 25 Czerwiec 2017
umiarkowane zachmurzenie
19°C
15°C
min
24°C
max
Nawożenie upraw

Trawy w uprawie polowej
Trawa w uprawie polowej stanowi bardzo obfite źródło paszy.
Nawozy wieloskładnikowe

POLIFOSKA® TYTAN
NPK(S) 6-25-25-(5) z żelazem (Fe) 0,5 i cynkiem (Zn) 0,05