Porady ekspertów

Gleba, Informacje, Nawożenie

Glebowy kompleks sorpcyjny – czym jest i jaką pełni rolę?

Data2016-11-21 Ilość wyświetleń1411 wyświetleń

Gleby ciężkie, o dużej zawartości minerałów ilastych, cechują się dużą pojemnością kompleksu sorpcyjnego (fot. M. Tabak)
Gleby ciężkie, o dużej zawartości minerałów ilastych, cechują się dużą pojemnością kompleksu sorpcyjnego (fot. M. Tabak)


Sorpcja

Sorpcja to zdolność do zatrzymywania substancji. W glebie substancje zatrzymywane mogą być na drodze sorpcji mechanicznej, biologicznej, fizycznej, wymiennej (fizykochemicznej) i chemicznej.
Za sorpcję wymienną, bardzo ważną dla zapewnienia roślinom dostępu do składników pokarmowych, odpowiada kompleks sorpcyjny.

Glebowy kompleks sorpcyjny

Kompleks sorpcyjny tworzą mineralne i organiczne składniki stałej fazy gleby, zwłaszcza minerały ilaste (np.: wermikulit, montmorylonit) i próchnica glebowa (np.: kwasy huminowe, kwasy fulwowe). Wymienione składniki to substancje w formie koloidalnej, w większości o ładunku ujemnym. To właśnie dzięki temu ładunkowi kompleks sorpcyjny jest w stanie zatrzymywać naładowane dodatnio jony (np.: kationy wapnia, magnezu).

Kompleks sorpcyjny zdolny jest także do niewymiennej sorpcji niektórych jonów. Nie jest to sorpcja zależna od ładunku substancji tworzących kompleks i w niewielkim stopniu decyduje o dostępności składników dla roślin.

Kompleks sorpcyjny wykazuje również zdolność do sorbowania anionów (np.: chlorkowego, azotanowego(V), siarczanowego(VI)). Ta sorpcja jest jednak znacznie mniejsza niż sorpcja kationów, ponieważ ładunków dodatnich (zdolnych do sorbowania anionów) jest w kompleksie mniej niż ładunków ujemnych.

Magazynowanie składników pokarmowych

Podstawową funkcją kompleksu sorpcyjnego jest magazynowanie jonów na drodze sorpcji wymiennej – jest to wymiana jonów pomiędzy roztworem glebowym a kompleksem sorpcyjnym (w ilościach równoważnych chemicznie). Jony związane wymiennie mogą być pobrane przez rośliny po przejściu z kompleksu sorpcyjnego z powrotem do roztworu glebowego, ale mogą być też pobrane przez włośniki korzeniowe bezpośrednio z kompleksu sorpcyjnego.

Ładunek koloidów tworzących kompleks sorpcyjny jest w większości ujemny, a więc sorbowane są głównie kationy, w tym Ca2+, Mg2+, K+, Na+, NH4+ (jony o charakterze zasadowym), ale także H+ i Al3+ (jony o charakterze kwaśnym).To, ile kationów może być zatrzymanych w kompleksie sorpcyjnym, zależy od składu kompleksu. Im więcej minerałów ilastych i próchnicy w glebie, tym większa jest jej pojemność sorpcyjna.

Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny?

Nie był pomocny
Był średnio pomocny
Był pomocny
Był bardzo pomocny

Tagi

Ekspert nawozy.eu

Masz pytanie dotyczące tego artykułu? Szukasz porady?

Ilość pytań do ekspertów, które możesz jeszcze zadać w tym miesiącu: 2

*pola wymagane
doradca nawozy.eu

dr inż. Monika Tabak


Zapytaj eksperta

NEWSY

Nawozy

Ceny żywności jeszcze spadły. Indeks cen najniższy od prawie 6 lat

Na przestrzeni miesiąca światowy indeks cen żywności FAO spadł o 2,4 pkt. tj. o 1,4%. W maju 2015 r. indeks cen żywności zmniejszył się do poziomu 166,8 pkt., co stanowiło wielkość najniższą od września 2009 r.

Nawozy

Wnioski o potwierdzenie warunków spełnienia uznania tylko do 18 grudnia

Uwaga grupy producenckie. W dniu 18 grudnia 2016 r. mija termin na złożenie wniosku o potwierdzenie warunków spełnienia uznania. Stosowne dokumenty powinny złożyć wszystkie podmioty wpisane do rejestru grup producentów rolnych.

Nawozy

W sierpniu ceny rzepaku były najwyższe od 4 lat

Niższe niż w ostatnich latach zbiory przekładają się na wysokie ceny rzepaku w skupie. Na początku września 2016 r. rzepak wyceniano na niespełna 1640 zł/t, z kolei w sierpniu br. płacono za niego nieco średnio ponad 1610 zł/t. Tak wysokich cen nie widziano od 2012 r.

Nawozy

Polska znaczącym producentem borówek amerykańskich w UE

Na świecie rośnie popyt na borówki amerykańskie. Dużą dynamikę wzrostu konsumpcji tych owoców odnotowuje się zarówno w Ameryce Północnej i na rynku europejskim, jak i w krajach azjatyckich. W tym kontekście warto wspomnieć, iż istotnym światowym producentem borówek jest Polska.

Nawozy

nawozy.eu polecają

charakterystyka ogólna, wymagania glebowe i pokarmowe, wybór nawozu, pogoda, notowania

 
Zbuczyn
niedziela, 26 Luty 2017
śnieg ziarnisty
2°C
-2°C
min
6°C
max
Nawożenie upraw

Trawy w uprawie polowej
Trawa w uprawie polowej stanowi bardzo obfite źródło paszy.
Nawozy azotowe

RSM®
N 28 lub N 30 lub N 32