Porady ekspertów

Gleba, Informacje, Nawożenie

Glebowy kompleks sorpcyjny – czym jest i jaką pełni rolę?

Data2016-11-21 Ilość wyświetleń1568 wyświetleń

Gleby ciężkie, o dużej zawartości minerałów ilastych, cechują się dużą pojemnością kompleksu sorpcyjnego (fot. M. Tabak)
Gleby ciężkie, o dużej zawartości minerałów ilastych, cechują się dużą pojemnością kompleksu sorpcyjnego (fot. M. Tabak)


Sorpcja

Sorpcja to zdolność do zatrzymywania substancji. W glebie substancje zatrzymywane mogą być na drodze sorpcji mechanicznej, biologicznej, fizycznej, wymiennej (fizykochemicznej) i chemicznej.
Za sorpcję wymienną, bardzo ważną dla zapewnienia roślinom dostępu do składników pokarmowych, odpowiada kompleks sorpcyjny.

Glebowy kompleks sorpcyjny

Kompleks sorpcyjny tworzą mineralne i organiczne składniki stałej fazy gleby, zwłaszcza minerały ilaste (np.: wermikulit, montmorylonit) i próchnica glebowa (np.: kwasy huminowe, kwasy fulwowe). Wymienione składniki to substancje w formie koloidalnej, w większości o ładunku ujemnym. To właśnie dzięki temu ładunkowi kompleks sorpcyjny jest w stanie zatrzymywać naładowane dodatnio jony (np.: kationy wapnia, magnezu).

Kompleks sorpcyjny zdolny jest także do niewymiennej sorpcji niektórych jonów. Nie jest to sorpcja zależna od ładunku substancji tworzących kompleks i w niewielkim stopniu decyduje o dostępności składników dla roślin.

Kompleks sorpcyjny wykazuje również zdolność do sorbowania anionów (np.: chlorkowego, azotanowego(V), siarczanowego(VI)). Ta sorpcja jest jednak znacznie mniejsza niż sorpcja kationów, ponieważ ładunków dodatnich (zdolnych do sorbowania anionów) jest w kompleksie mniej niż ładunków ujemnych.

Magazynowanie składników pokarmowych

Podstawową funkcją kompleksu sorpcyjnego jest magazynowanie jonów na drodze sorpcji wymiennej – jest to wymiana jonów pomiędzy roztworem glebowym a kompleksem sorpcyjnym (w ilościach równoważnych chemicznie). Jony związane wymiennie mogą być pobrane przez rośliny po przejściu z kompleksu sorpcyjnego z powrotem do roztworu glebowego, ale mogą być też pobrane przez włośniki korzeniowe bezpośrednio z kompleksu sorpcyjnego.

Ładunek koloidów tworzących kompleks sorpcyjny jest w większości ujemny, a więc sorbowane są głównie kationy, w tym Ca2+, Mg2+, K+, Na+, NH4+ (jony o charakterze zasadowym), ale także H+ i Al3+ (jony o charakterze kwaśnym).To, ile kationów może być zatrzymanych w kompleksie sorpcyjnym, zależy od składu kompleksu. Im więcej minerałów ilastych i próchnicy w glebie, tym większa jest jej pojemność sorpcyjna.

Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny?

Nie był pomocny
Był średnio pomocny
Był pomocny
Był bardzo pomocny

Tagi

Ekspert nawozy.eu

Masz pytanie dotyczące tego artykułu? Szukasz porady?

Ilość pytań do ekspertów, które możesz jeszcze zadać w tym miesiącu: 2

*pola wymagane
doradca nawozy.eu

dr inż. Monika Tabak


Zapytaj eksperta

NEWSY

Nawozy

W styczniu ceny pszenicy, żyta i pszenżyta były wyższe niż rok temu

W pierwszym miesiącu 2017 roku ceny pszenicy, żyta i pszenżyta były wyższe niż w analogicznym okresie w ubiegłym roku. Tańsze niż rok wcześniej były natomiast kukurydza, owies i jęczmień.

Nawozy

Światowe zbiory pomidorów w 2015 r. sięgną 42,4 mln ton

Według najnowszych prognoz World Processing Tomato Council (WPTC) w 2015 roku zbiory pomidorów przemysłowych na świecie mogą sięgnąć 42,24 mln ton. Szacunkowe dane zakładają zatem 6-procentowy wzrost globalnej produkcji pomidorów. Warto bowiem nadmienić, iż w ubiegłym roku zbiory sięgnęły 39,89 mln ton.

Nawozy

Wyższe ceny jęczmienia paszowego i kukurydzy

Według danych zebranych przez Zintegrowany System Rolniczej Informacji Rynkowej Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, w Polsce wzrosły ceny jęczmienia paszowego i kukurydzy.

Nawozy

Wsparcie dla producentów mleka. Ponad 20 mln euro dla Polski

W dniu 10 września br. Komisja Europejska powinna opublikować rozporządzenia delegowane, które stworzą pakiet wsparcia dla producentów mleka. Całkowitą wielkość wsparcia ustalono na poziomie 500 mln euro. W Polsce unijny projekt będzie realizować Agencja Rynku Rolnego.

Nawozy

nawozy.eu polecają

charakterystyka ogólna, wymagania glebowe i pokarmowe, wybór nawozu, pogoda, notowania

 
Korytnica
wtorek, 28 Marzec 2017
przejaśnienia
10°C
6°C
min
14°C
max
Nawożenie upraw

Jęczmień jary
W warunkach dobrych gleb żytnich daje wyższy i o lepszej wartości paszowej plon jak żyto
Nawozy azotowe

Saletrzak 27 Standard
N(CaMg) 27-(2-4)