Content

Porady ekspertów

Gleba

Jak efektywnie zarządzać zasobnością gleby?

Data2020-02-13 Ilość wyświetleń741 wyświetleń
dodaj
do ulubionych
usuń
z ulubionych
Zasobność gleby decyduje o intensywności nawożenia mineralnego.
Zasobność gleby decyduje o intensywności nawożenia mineralnego.

Zasobność gleby jest to sumaryczna zawartość w glebie przyswajalnych dla roślin składników pokarmowych. W glebach uprawnych człowiek oddziałuje na zasobność bezpośrednio przez nawożenie lub pośrednio przez zabiegi wpływające na proces wietrzenia oraz zawartość i rozkład substancji organicznych. Wyróżniamy zasobność naturalną i agrotechniczną.
Zasobność naturalna oznacza, że określona pula składników pokarmowych o różnym stopniu rozpuszczalności i przyswajalności została wytworzona naturalnie w trakcie procesu glebotwórczego. Zasobność agrotechniczna obejmuje zarówno zasobność naturalną, jak i tę, która została wytworzona w wyniku oddziaływania człowieka.

Ocena zasobności gleb jest podstawowym warunkiem racjonalnego nawożenia, a przede wszystkim zaspakajania potrzeb pokarmowych roślin uprawnych. Bez poznania aktualnej zawartości w glebie składników pokarmowych, odczynu gleby a także składu granulometrycznego trudno jest zapewnić optymalne warunki dla rozwoju. Zasobność gleby należy rozeznać przede wszystkim pod kątem oceny odczynu oraz zawartości przyswajalnych form składników pokarmowych fosforu, potasu i magnezu. Badania agrochemiczne powinny być wykonywane systematycznie – przynajmniej raz na 4 lata, gdyż tylko wtedy stanowią fundament do efektywnego zarządzania zasobnością gleby. Dlatego też do poboru próbek glebowych należy podejść z należytą starannością. To właśnie od jednej próbki (reprezentatywnej dla maks. 4 ha) o masie ok. 0,5 kg pobranej z pola, przez najbliższe cztery lata będzie zależała strategia w doborze stosowanych nawozów i ich dawek pod rośliny.

Nawozy stosujemy pod konkretne rośliny, dlatego też musimy ocenić ich potrzeby pokarmowe. Ilość tę można obliczyć na podstawie przewidywanego plonu oraz tzw. pobrania składników na jednostkę plonu (produktu głównego i ubocznego) danego gatunku rośliny uprawnej. Dla ułatwienia w zaleceniach nawozowych, zawarte są informacje ile dana roślina potrzebuje określonych składników pokarmowych na wytworzenie jednostki plonu.
 
Potrzeby pokarmowe = jednostkowe pobranie x przewidziany plon roślin z hektara
 
Potrzeby nawożenia fosforem, potasem i magnezem oprócz potrzeb pokarmowych roślin obejmują również potrzeby nawożenia gleby. Za optymalną ze względów produkcyjnych i środowiskowych uważa się średnią zawartość składników w glebie według przyjętej w Polsce skali 5-stopniowej. W warunkach średniej zasobności gleby dopływ składników z nawozów i innych źródeł powinien rekompensować ich pobranie z plonem. Niska lub bardzo niska zawartość składników w glebie wskazuje na potrzebę bardziej intensywnego nawożenia. Zakłada się, że w tych warunkach dopływ składników powinien być większy od pobrania z plonem o 25 - 50%. Nadwyżki składników zastosowane w nawozach prowadzą do systematycznej poprawy zasobności gleby. Na glebach o wysokiej i bardzo wysokiej zawartości P, K i Mg rośliny mogą częściowo zaspokoić potrzeby pokarmowe kosztem zasobów glebowych. Przyjmuje się, że w takich warunkach potrzeby nawożenia są o 25 - 50% mniejsze niż potrzeby pokarmowe roślin. W wyniku stosowania zredukowanych dawek nawozów zasobność gleby będzie zmniejszać się stopniowo. W przypadku gdy obniży się do poziomu średniego, należy stosować nawożenie zgodnie z potrzebami pokarmowymi roślin.

W warunkach bardzo wysokiej zasobności, nie należy stosować nawożenia fosforem, jeśli jego zawartość w glebie przekracza 40 mg P2O5/100 g gleby. Natomiast nawożenia potasem można zaprzestać, gdy ilość tego składnika jest większa niż:
- 35 mg K2O/100 g w glebach bardzo lekkich
- 40 mg K2O/100 g w glebach lekkich
- 50 mg K2O/100 g w glebach średnich
- 60 mg K2O/100 g w glebach ciężkich

Nawożenie magnezem należy rozpatrzyć z uwzględnieniem odczynu gleby. Jeżeli gleba jest kwaśna i charakteryzuje się bardzo niską zasobnością w Mg, to wtedy zaleca się połowę dawki CaO zastosować w postaci wapna zawierającego magnez, na glebach o niskiej zasobności Mg, jedną trzecią zalecanej dawki CaO. Na glebach o uregulowanym odczynie nawożenie magnezem realizujemy w postaci nawozów bezwapniowych. W warunkach wysokiej i bardzo wysokiej zawartości dawki MgO możemy obniżyć odpowiednio o 10 i 20 kg MgO. Natomiast na glebach o niskiej i bardzo niskiej zawartości tego składnika dawki zaleca się zwiększyć odpowiednio o 15 i 30 kg MgO.

Oczywiście nie da się efektywnie zarządzać zasobnością gleby bez uregulowanego odczynu, który kompleksowo wpływa na szereg właściwości chemicznych, fizycznych i biologicznych gleb. Dawki środków wapnujących wahają się w zależności od odczynu i kategorii agronomicznej gleby od 1,0 do 6,0 ton CaO/ha. Zabieg wapnowania przeprowadza się zazwyczaj raz na 3-5 lat.

Gospodarstwa intensywne powinny rozszerzyć zakres analiz chemicznych o badanie zasobność gleby w mikroelementy i siarkę, gdyż produkcja dużej ilości biomasy roślin pociąga za sobą większe potrzeby pokarmowe, co przekłada się na szybsze wyczerpywanie naturalnych zasobów glebowych. Najważniejsze mikroelementy z punktu widzenia uprawy roślin polowych to bor, mangan cynk i miedź.

Oprócz stosowania nawozów mineralnych koniecznie trzeba dbać o glebową materię organiczną. Glebowa materia organiczna kompleksowo wpływa na szereg właściwości fizykochemicznych i biologicznych gleb m. in. poprawę warunków powietrzno-wodnych, zwiększenie zdolności sorpcyjnych i buforowych. Ilość materii organicznej jest zależna od zawartości części koloidalnych, sposobu użytkowania gleby oraz stosowania nawozów naturalnych i organicznych.

Aplikacja składników mineralnych należy do najważniejszych czynników decydujących o wynikach produkcji roślinnej. Przeciętnie wpływ nawożenia na efekty produkcyjne szacuje się na 50%. Nie da się racjonalnie gospodarować składnikami pokarmowymi bez podstawowej wiedzy, jaką jest zasobność gleb w składniki pokarmowe i odczyn. Rynek dysponuje szeroką ofertą nawozów zarówno jedno, jak i wieloskładnikowych o różnej koncentracji i stosunku składników mineralnych. Warto więc policzyć ile i jakich pierwiastków nam potrzeba i wybrać te, które spełniają konkretne oczekiwania. W razie jakichkolwiek wątpliwości warto zasięgnąć porady u ekspertów/doradców zajmujących się agrochemiczną obsługą rolnictwa.

Literatura:
1. Jadczyszyn T., Kowalczyk J., Lipiński W.: 2012.Nawożenie mineralne na gruntach ornych i trwałych użytkach zielonych. Instr. Upowsz. IUNG-PIB, Puławy, 184:
2. Jadczyszyn T., Zrównoważone gospodarowanie fosforem i potasem w produkcji roślinnej Studia i Raporty IUNG-PIB, 2014, nr. 37
3. Zawadzki S. 2004. PWRiL Warszawa. Gleboznawstwo.

Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny?

Nie był pomocny
Był średnio pomocny
Był pomocny
Był bardzo pomocny

Tagi

Ekspert nawozy.eu

Masz pytanie dotyczące nawozów lub nawożenia? Szukasz porady?


*pola wymagane
doradca nawozy.eu

doradca nawozy.eu


Zapytaj eksperta

NEWSY

Październikowe ceny zbóż

Według GUS, w październiku 2021 r. utrzymujące się globalne zapotrzebowanie na zboża stymulowało ceny zbóż podstawowych do zwyżki, ale prócz kukurydzy. Niemniej pod wpływem niższej niż oczekiwano dostępności zbóż ich ceny w efekcie rosną.

Zboża

Owies paszowy droższy o 8,8%

W dniach od 14 do 21 listopada bieżącego roku zaobserwowano wzrost większości cen polskich zbóż. W tym największe zwyżki dotknęły owies paszowy, a obniżki jęczmień paszowy. Również droższa była w tym czasie pszenica i kukurydza.

MRiRW

Owoce cytrusowe stanowią 47% powierzchni nawadnianych w regionie Walencji

Według najnowszego badania obszarów i rocznej produkcji roślinnej we Wspólnocie Walenckiej owoce cytrusowe stanowią 47% nawadnianego obszaru autonomicznego regionu o powierzchni 159,015 tys. ha.

Owoce

Ekwadorski eksport bananów spadł o 1,74%

Według danych Banana Marketing and Export Association (Acorbanec), eksport bananów z Ekwadoru od stycznia do października 2021 r. spadł o 1,74% w tym samym okresie poprzedniego roku.

Owoce

nawozy.eu polecają

charakterystyka ogólna, wymagania glebowe i pokarmowe, wybór nawozu, pogoda, notowania

upload/newsy/5506/orange-1117415-1280_nmedium.jpg

Import pomarańczy do UE z krajów trzecich spadł o 12,3%

Według danych, w okresie od stycznia do sierpnia br. UE sprowadziła 560 tys. ton pomarańczy z krajów trzecich, czyli mniej o 12,3 % niż w analogicznym okresie 2020 roku i o 1,2% niż średnia z tego okresu w ostatnich pięciu latach.

Owoce
upload/nawozenie/7/sady_medium.jpg
Nawożenie upraw

Sady
Do rodziny różowatych należą: brzoskwinia, czereśnia, grusza, jabłoń, morela, śliwa i wiśnia
Gorlice
czwartek, 2 Grudzień 2021
4°C
2°C
min
7°C
max
0