Content

Porady ekspertów

Informacje, Gleba, Nawożenie

Mehlich 3 – nowa metoda oznaczania przyswajalnych form pierwiastków w glebach

Data2020-02-07 Ilość wyświetleń725 wyświetleń
dodaj
do ulubionych
usuń
z ulubionych

Wykonanie oceny zasobności gleby w składniki pokarmowe jest niezbędne dla prawidłowego ustalenia dawek nawozów.
Wykonanie oceny zasobności gleby w składniki pokarmowe jest niezbędne dla prawidłowego ustalenia dawek nawozów.

Oznaczenia zawartości przyswajalnych form pierwiastków (makro- i mikroelementów) należą do podstawowych analiz gleb. Wyniki tych oznaczeń pozwalają określić stopień zasobności gleb w składniki pokarmowe, co jest istotne dla prawidłowego ustalenia dawek nawozów.

Standardowe metody oznaczeń

Standardowo, zawartość przyswajalnych form pierwiastków oznacza się metodami:

- zawartość fosforu i potasu metodą Egnera-Riehma (ekstrakcja roztworem mleczanu wapnia),
- zawartość magnezu metodą Schachtschabela (ekstrakcja roztworem chlorku wapnia),
- zawartość mikroelementów (cynku, miedzi, manganu, żelaza, molibdenu, boru) metodą Rinkisa (ekstrakcja roztworem kwasu solnego).

Oznacza to, że aby ocenić zasobność gleb w podane pierwiastki, należy wykonać 3 oddzielne analizy – z użyciem różnych ekstrahentów i przy zachowaniu zróżnicowanych warunków ekstrakcji (proporcji masy gleby do objętości odczynnika oraz czasu kontaktu gleby z tym odczynnikiem). Im więcej analiz należy wykonać, aby ocenić zasobność gleby, tym bardziej pracochłonna, czasochłonna i kosztochłonna będzie ta ocena. Ciekawą alternatywą jest więc możliwość wykorzystania jednej metody analitycznej – metody Mehlich 3 – do oceny zasobności gleby w różne makro- i mikroelementy. W porównaniu do standardowych metod oznaczania fosforu, potasu i magnezu (metody Egnera-Riehma i Schachtschabela), metoda Mehlich 3 to o1):
  • 20% mniejsze koszty odczynników,
  • 40% mniejsze koszty pracy,
  • 83% mniejsze zużycie wody,
  • 95% mniejsze zużycie energii.

Metoda Mehlich 3

Na świecie procedura ekstrakcji wg metody Mehlich 3 opisana została w 1984 roku5). Ta procedura jest oficjalną metodą analizy gleby w Czechach, Estonii, Łotwie i na Słowacji1,2). W Polsce metoda stosowana jest od stosunkowo niedawna. W laboratoriach okręgowych stacji chemiczno-rolniczych metodę tę wdrożono w 2015 roku jako metodę stosowaną do oznaczeń zawartości przyswajalnych form fosforu, potasu i magnezu2,4).

Planowane jest wdrożenie metody w celu oznaczeń zawartości przyswajalnych form mikroelementów w glebach. Dotychczas opracowano liczby graniczne niskiej zawartości mikroelementów (B, Cu, Zn, Mn, Fe) w uprawach pszenicy4) i rzepaku6), planowane jest przedstawienie wartości dla kukurydzy.

Opisywaną metodą oznaczane są tzw. ruchome, czyli potencjalnie dostępne formy składników2) – nie tylko wymienionych powyżej P, K, Mg, B, Cu, Zn, Mn, Fe, ale także m.in. wapnia (Ca), siarki (S), sodu (Na). Pierwiastki ekstrahuje się z gleby roztworem o pH 2,5; roztwór ekstrakcyjny zawiera: azotan amonu, fluorek amonu, kwas azotowy, kwas octowy, kwas wersenowy5).

Kalibracja metody Mehlich 3

Wykonanie oznaczenia i uzyskanie konkretnych zawartości przyswajalnych form składników w glebach to nie koniec pracy. Uzyskane zawartości należy następnie odnieść do wartości granicznych, aby ocenić zasobność gleb w pierwiastki – może ona być bardzo niska, niska, średnia, wysoka, bardzo wysoka. Z reguły takimi klasami posługujemy się dla potrzeb doradztwa nawozowego.

Niezmiernie ważne jest, aby konkretne zawartości składników w glebach wiarygodnie odnieść do klas zasobności. Wyznaczenie liczb granicznych dla każdej klasy to tzw. kalibracja metody. Jeśli ma ona zostać wykonana w oparciu o relacje między zawartością pierwiastka w glebach a plonowaniem roślin, wymaga przeprowadzenia wielu czaso- i pracochłonnych badań polowych – z wykorzystaniem różnych gatunków roślin uprawnych, na glebach o zróżnicowanych właściwościach.

W Polsce, kalibrację dla oznaczania zawartości P, K i Mg wg metody Mehlich 3 wykonano metodami statystycznymi3). Porównano wyniki analiz metodami Egnera-Riehma, Schachtschabela i Mehlich 3, w których materiał badawczy stanowił zbiór tych samych próbek gleb. Wyniki uzyskane standardowymi metodami i nową metodą były wysoko skorelowane, co umożliwiło przeliczenie liczb granicznych dla standardowych metod na liczby graniczne do oceny zasobności gleb w P, K i Mg po ekstrakcji wg nowej metody. Co ciekawe, aby wycenić zasobność gleby w fosfor wg metody Mehlich 3, należy wziąć pod uwagę jej odczyn. Jest to uzasadnione, ponieważ dostępność fosforu w glebach silnie kwaśnych jest mniejsza z powodu powstawania w tych glebach nierozpuszczalnych fosforanów żelaza i glinu. Wycena zasobności gleby w fosfor po ekstrakcji wg metody Engera-Riehma nie uwzględnia odczynu gleby. Niezależnie od metody ekstrakcji (Egner-Riehm, Schachtschabel, Mehlich 3), wycena zasobności w K i Mg uwzględnia kategorię agronomiczną gleby.

Inne zastosowania metody Mehlich 3

Metodę Mehlich 3 stosować można do oznaczania zawartości kationów wymiennych w glebie (wapnia, magnezu, potasu i sodu) i charakteryzowania na tej podstawie właściwości kompleksu sorpcyjnego gleby2). Wyniki oznaczenia zawartości fosforu można natomiast wykorzystywać do oceny ryzyka środowiskowego związanego z migracją fosforu do wód2,3).

Wdrożenie nowej metody analizy gleb nie ma wiązać się z jednoczesnym całkowitym zaprzestaniem stosowania dotychczasowych metod oznaczeń (wykorzystywanych m.in. w wieloletnich badaniach monitoringowych)2). Wskazuje się jednak na możliwość zwiększenia powszechności stosowania analiz, które jeśli będą tańsze i szybsze oraz dadzą szerszy zakres wyników, będą chętniej stosowane przez rolników i dadzą lepszy obraz właściwości gleb pól uprawnych, co przełoży się na zwiększenie precyzji nawożenia2,4).

Literatura:
1. Fotyma M., Kęsik K., Lipiński W., Filipiak K., Purchała L. 2015. Testy glebowe jako podstawa doradztwa nawozowego. Studia i Raporty IUNG-PIB, 42(16), 9-51.
2. Kęsik K. 2016. Zastosowanie metody Mehlich 3 w systemie doradztwa nawozowego. Studia i Raporty IUNG-PIB, 48(2), 95-104.
3. Kęsik K., Jadczyszyn T., Lipiński W., Jurga B. 2015. Adaptacja testu Mehlicha 3 do rutynowych oznaczeń zawartości fosforu, potasu i magnezu w glebie. Przemysł Chemiczny, 94, 6, 973-976.
4. Korzeniowska J., Stanisławska-Głubiak E., Lipiński W. 2019. Opracowanie liczb granicznych niedoboru mikroelementów w glebie oznaczanych przy użyciu ekstrahenta Mehlich 3 dla polskich warunków glebowych. Część I. Pszenica. Soil Science Annual, 70, 4, 314-323.
5. Mehlich A. 1984. Mehlich 3 soil test extractant: a modification of Mehlich 2 extractant. Communications in Soil Science and Plant Analysis, 15, 12, 1409-1416.
6. Stanisławska-Glubiak E., Korzeniowska J., Lipiński W. 2019. Opracowanie liczb granicznych niedoboru mikroelementów w glebie oznaczanych przy użyciu ekstrahenta Mehlich 3 dla polskich warunków glebowych. Część II. Rzepak. Soil Science Annual, 70, 4, 324-330.

Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny?

Nie był pomocny
Był średnio pomocny
Był pomocny
Był bardzo pomocny

Tagi

Ekspert nawozy.eu

Masz pytanie dotyczące tego artykułu? Szukasz porady?

Ilość pytań do ekspertów, które możesz jeszcze zadać w tym miesiącu: 2
*pola wymagane
doradca nawozy.eu

doradca nawozy.eu


Zapytaj eksperta

NEWSY

Niewielkie zmiany cen zbóż w skupie

W dniach od 11 do 17 maja 2020 roku w skupie nieznaczne zmiany cen zbóż w skupie.

Zboża

Rozpoczął się sezon sprzedaży wiśni

Obecnie wiśnie wchodzą na rynek w małych partiach hurtowych w cenie 28–30 zł/kg, a jakość oferowanych produktów jest oceniana jako niska.

Owoce

Wysokie zużycie kukurydzy

Przewiduje się, że globalne wykorzystanie pszenicy spadnie, ale za to kukurydzy się zwiększy.

Zboża

Szkody mrozowe mogą zmniejszyć zbiory owoców na Węgrzech o 40%

Wstępne szacunki FruitVeB oraz Północno-Wschodnia Węgierska Organizacja i Rada Produktów (ÉKASZ) stwierdzają, że tegoroczne zbiory owoców mogą wynosić około 500 tys. ton owoców.

Owoce

nawozy.eu polecają

charakterystyka ogólna, wymagania glebowe i pokarmowe, wybór nawozu, pogoda, notowania

upload/newsy/4417/oranges-96897-1280_nmedium.jpg

Hiszpańska kampania cytrusowa zakończy się wcześniej niż oczekiwano

Hiszpańska kampania cytrusowa 2019/2020 zakończy się wcześniej niż zwykle ze względu na znaczny wzrost popytu.

Owoce
upload/nawozenie/21/jeczmien-jary-browarny_medium.jpg
Nawożenie upraw

Jęczmień jary browarny
Wymaga siewu w dobrze ogrzaną rolę
Wyry
piątek, 29 Maj 2020
11°C
7°C
min
16°C
max
Najciekawsze informacje z serwisu nawozy.eu na Twojej skrzynce pocztowej.
Proszę wpisać poprawny adres e-mail.
Proszę zalogować się na swoje konto i zmienić ustawienia newslettera.
Potwierdź zapisanie się do newslettera klikając w link w wiadomości wysłanej na Twój adres e-mail.
Nieznany błąd, spróbuj ponownie za chwilę.
Proszę zaznaczyć zgodę.
0
Najciekawsze informacje z serwisu nawozy.eu na Twojej skrzynce pocztowej.
Proszę wpisać poprawny adres e-mail.
Proszę zalogować się na swoje konto i zmienić ustawienia newslettera.





Potwierdź zapisanie się do newslettera klikając w link w wiadomości wysłanej na Twój adres e-mail.




Nieznany błąd, spróbuj ponownie za chwilę.
Proszę zaznaczyć zgodę.