Content

Porady ekspertów

Nawożenie, Gleba, Informacje

Jak szybko i jak mocno wapnowanie zwiększa pH gleby?

Data2017-02-07 Ilość wyświetleń14293 wyświetleń
dodaj
do ulubionych
usuń
z ulubionych

Im bardziej rozdrobniony nawóz,tym większa powierzchnia kontaktu nawozu z glebą a przez co szybciej on zadziała.
Im bardziej rozdrobniony nawóz,tym większa powierzchnia kontaktu nawozu z glebą a przez co szybciej on zadziała.


Zakwaszenie gleb

Średnia wartość pHKCl gleb ornych w Polsce wynosiła w 2010 roku 5,5 (przy zakresie 3,7-8,0) [4]. Gleby bardzo kwaśne i kwaśne stanowiły ponad 50% wszystkich przebadanych próbek, ok. 30% stanowiły gleby lekko kwaśne. Zakwaszenie gleb w kraju wynika nie tylko z oddziaływania czynników naturalnych (warunków klimatycznych – wymywania składników zasadowych, procesów biologicznych zachodzących w glebie – oddychania, nitryfikacji, właściwości skały macierzystej), ale jest także skutkiem działalności człowieka (stosowania nawozów azotowych, zanieczyszczenia powietrza związkami kwasotwórczymi, odprowadzania kationów zasadowych z plonami roślin).

Wapnowanie

Aby ustalić dawkę wapna, należy znać kategorię agronomiczną i wartość pH gleby. Inne metody wymagają wykonania dodatkowych analiz laboratoryjnych, aby dokładniej scharakteryzować właściwości gleby. Dawkę wapna można także ustalić na podstawie wartości kwasowości hydrolitycznej (Hh) gleby, czyli kwasowości wywołanej przez jony kwaśne obecne w roztworze glebowym oraz związane z kompleksem sorpcyjnym. W tej metodzie liczymy, ile dokładnie jonów wapnia potrzebnych jest do neutralizacji jonów wodorowych obecnych w glebie. Jeśli kwasowość gleby jest wysoka, obliczona dawka wapna może być tak duża, że niemożliwe będzie jej zastosowanie w ramach jednego zabiegu.

Skuteczność wapnowania

To, jak szybko i jak mocno wapnowanie zmieni wartość pH gleby, zależy od właściwości gleby i nawozu (oraz oczywiście jego dawki), warunków pogodowych oraz techniki nawożenia. Najważniejsze czynniki zebrano w tabeli, a pod tabelą przedstawiono konkretne przykłady skuteczności wapnowania.

Co wpływa na skuteczność wapnowania?
Właściwości nawozu
Zawartość wapnia (i magnezu) w nawozie, dawka nawozu
Forma chemiczna związków wapnia (i magnezu)
Rozdrobnienie i wiek minerału
Właściwości gleby
Wartość pH (a ogólniej: zakwaszenie)
Zawartość materii organicznej i minerałów ilastych
Warunki pogodoweWilgotność (opady)
Technika wapnowania
Równomierność rozsiewu nawozu, głębokość i dokładność wymieszania go z glebą
Termin wykonania zabiegu

Przykład 1: wpływ dawki wapna

Im większa dawka wapna, tym silniejsza zmiana zakwaszenia gleby. Oczywiście jednorazowo zastosowana dawka nie powinna być zbyt duża, ponieważ nadmiar wapna również jest niekorzystny.

PRZYKŁAD
: W doświadczeniu wazonowym z uprawą kukurydzy, koniczyny czerwonej i rzepaku ozimego stwierdzono, że dawka wapna odpowiadająca połowie kwasowości hydrolitycznej gleby (0,5 Hh) zmniejszyła kwasowość gleby o 22-44% (w zależności od gatunku uprawianej rośliny), dawka odpowiadająca 1 Hh zmniejszyła kwasowość o 34-45%, a dawka odpowiadająca 2 Hh – o 50-70% w stosunku do gleby kontrolnej, nienawożonej [3].

Przykład 2: wpływ formy chemicznej wapna

Nawozy tlenkowe nadają się do wapnowania gleb ciężkich, a nawozy węglanowe są odpowiednie na gleby lekkie, słabo zbuforowane. Reakcja nawozu tlenkowego z glebą jest gwałtowniejsza, a więc i szybsza niż reakcja wapna węglanowego.

PRZYKŁAD
: Dwukrotne zastosowanie wapna tlenkowego (dwa razy w ciągu 8 lat, w trakcie prowadzenia doświadczenia polowego) w dawce 1 Hh spowodowało zmniejszenie kwasowości gleby o 30%, a dwukrotne zastosowanie wapna węglanowego o 25%, w stosunku do gleby bez wapnowania (dane dla warstwy gleby o głębokości 0-25 cm). Po kolejnym zabiegu (czyli po 12 latach) zakwaszenie gleby było odpowiednio o 40% i 31% mniejsze niż gleby niewapnowanej. Dla dawki wapna odpowiadającej 2 Hh różnice po 12 latach były jeszcze większe: zakwaszenie było mniejsze o 67% (po zastosowaniu wapna tlenkowego) i 40% (po zastosowaniu wapna węglanowego) od stwierdzonego w glebie niewapnowanej [5].

Przykład 3: wpływ stopnia rozdrobnienia wapna

Im bardziej rozdrobniony nawóz, tym szybciej zadziała w glebie (tym większa powierzchnia kontaktu nawozu z glebą). Materiał o dużym rozdrobnieniu przyniesie zmianę wartości pH gleby już w pierwszym półroczu od zastosowania, a materiał o średnim rozdrobnieniu może dać zbliżony efekt między drugim a trzecim rokiem. Materiał o małym rozdrobnieniu, pomimo zastosowania odpowiedniej dawki, może nie spowodować odpowiednio silnego odkwaszenia gleby [2]. Ważne jest również to, że utwory młodsze geologicznie z reguły działają szybciej niż materiały starsze.

PRZYKŁAD
: W doświadczeniu polowym stosowano wapno węglanowe o zróżnicowanej średnicy ziaren, ale zawsze w dawce 2,5 t/ha. Wapno o średniej średnicy ziaren wynoszącej 3 mm dało 9%, o średnicy 0,6 mm – 34%, a o średnicy 0,2 mm – 52% tego efektu zmiany zakwaszenia gleby, jaki przyniosło zastosowanie wapna o średniej średnicy 0,005 mm. Eksperyment prowadzono przez trzy lata, ale największe zmiany pH gleby zaobserwowano w ciągu pierwszych 6 miesięcy badań [6].

Literatura:

1.Hołubowicz-Kliza G. 2012. Zasady wapnowania gleb. Instrukcja upowszechnieniowa nr 188. Wydawnictwo IUNG-PIB, Puławy.
2.Igras J. (red.). 2013. Dobre praktyki rolnicze w nawożeniu użytków rolnych. Centrum Doradztwa Rolniczego w Brwinowie, Oddział w Radomiu.
3.Kocoń A. 2014. Efektywność wapnowania oraz nawożenia gleb lekkich-kwaśnych a plonowanie roślin i wybrane wskaźniki żyzności gleby. Fragmenta Agronomica, 31(3), 66-74.
4.Monitoring chemizmu gleb ornych Polski. http://www.gios.gov.pl/chemizm_gleb/ (dostęp online: 04.02.2017).
5.Sadowski S. 1987. Wpływ wieloletniego wapnowania na odczyn profilu glebowego. Roczniki Gleboznawcze, 38(2), 125-131.
6.Scott B.J., Conyers M.K., Fisher R., Lill W. 1992. Particle size determines the efficiency of calcitic limestone in amending acidic soil. Australian Journal of Agricultural Research, 43, 1175-85.

Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny?

Nie był pomocny
Był średnio pomocny
Był pomocny
Był bardzo pomocny

Tagi

Ekspert nawozy.eu

Masz pytanie dotyczące nawozów lub nawożenia? Szukasz porady?


*pola wymagane
doradca nawozy.eu

doradca nawozy.eu


Zapytaj eksperta

NEWSY

Nawożenie

Rok nawozowy bez precedensu

Ostatnie półrocze na krajowym rynku nawozowym dla producentów, firm handlowych oraz rolników to okres bez precedensu w dotychczasowej historii rynku zaopatrzenia Agro.

Nawożenie

Nowa linia produktów w ofercie nawozowej Grupy Azoty

Grupa Azoty wprowadza na rynek linię produktów Fosfarm, czyli nowoczesnych i przyjaznych dla środowiska nawozów NPK, stanowiących racjonalne i efektywne źródło składników pokarmowych. Nowa linia opracowana przez gdańską spółkę Grupy Azoty to kolejny krok Grupy w kierunku realizacji założeń Europejskiego Zielonego Ładu.

Nawożenie

Pulrea® +INu - mocznik z inhibitorem od Grupy Azoty

Grupa Azoty wychodząc naprzeciw wymaganiom Dyrektywy NEC dotyczącej redukcji emisji amoniaku wprowadza nowy produkt: mocznik z inhibitorem pod nazwą handlową Pulrea® +INu.

Nawożenie

Grupa Azoty wspiera rolników w badaniu gleby

Przedstawiciele Grupy Azoty za pomocą skanerów Agrocares mogą już w całym kraju przeprowadzać szybkie analizy gleby dla rolników. Pozytywne doświadczenia zebrane podczas przeprowadzonego pilotażu sprawiły, że od bieżącego roku wszyscy Przedstawiciele spółki pracujący z rolnikami na terenie całego kraju wyposażeni będą w skanery doglebowe. Uroczystość, podczas której Prezes Grupy Azoty S.A. Tomasz Hinc przekazał skanery Przedstawicielom Terenowym odbyła się 21 stycznia w Centrum Handlowym Nawozów w Tarnowie.

Nawożenie

nawozy.eu polecają

charakterystyka ogólna, wymagania glebowe i pokarmowe, wybór nawozu, pogoda, notowania

upload/newsy/5696/italy-851204-1280_nmedium.jpg

Eksport peruwiańskich winogron wzrośnie

Eksport peruwiańskich winogron w sezonie 2021/22 wzrośnie o 17% w stosunku do poprzedniego sezonu i wyniesie 550 tys. ton.

Owoce
upload/nawozenie/10/gryka_medium.jpg
Nawożenie upraw

Gryka
Ze względu na wartość nasion i łuski, gryka jest bardzo cenną rośliną uprawną
Wohyń
wtorek, 25 Styczeń 2022
-2°C
-4°C
min
1°C
max
0