Content

Porady ekspertów

Nawożenie, Z kraju

Odczyn gleby decyduje o dostępności fosforu dla roślin

Data2018-12-21 Ilość wyświetleń1290 wyświetleń
dodaj
do ulubionych
usuń
z ulubionych

Nawożenie roślin powinno się opierać na aktualnych wynikach analizy gleby. Kilkuletnie pomijanie nawożenia fosforem, powoduje spadek plonu roślin oraz wyczerpanie jego zasobów w glebie. Natomiast odbudowa zasobności wymaga dużych nakładów na nawożenie.
Nawożenie roślin powinno się opierać na aktualnych wynikach analizy gleby. Kilkuletnie pomijanie nawożenia fosforem, powoduje spadek plonu roślin oraz wyczerpanie jego zasobów w glebie. Natomiast odbudowa zasobności wymaga dużych nakładów na nawożenie.

Fosfor to podstawowy makroskładnik, który wpływa na wysokość i jakość uzyskiwanych plonów. Z uwagi na funkcje jakie pełni w roślinie, powinniśmy zadbać, aby nie brakowało go w glebie. Niestety tak nie jest…

Duży wpływ na dostępność fosforu glebowego dla roślin, ma odczyn gleby. A z tym nadal mamy ogromny problem, ponieważ aż 40% polskich gleb wykazuje odczyn bardzo kwaśny lub kwaśny, a więc wymaga natychmiastowego wapnowania.

Zasobność gleb w fosfor

W Polsce ok. 41% gleb charakteryzuje się wysoką lub bardzo wysoką zawartością fosforu, jednocześnie, aż 33% gleb ma zawartość niską, bądź bardzo niską. Wpływ na zawartość fosforu w glebie ma skała macierzysta, z której gleba została wytworzona.

Niestety tylko 2-10% z puli fosforu, która znajduje się w glebie jest dostępna dla roślin, z czego tylko 1% jest łatwo przyswajalny przez rośliny.


Rośliny pobierają fosfor wyłącznie w dwóch formach, jako:

  • jon fosforowy jednowartościowy (H2PO4-):
    1. jest to najczęściej pobierana forma fosforu dla roślin;
    2. pobierany jest z gleby w środowisku kwaśnym i lekko kwaśnym;
    3. w glebach o odczynie bardzo kwaśnym, wiąże się z żelazem, glinem, manganem, natomiast w glebach o odczynie zasadowym łączy się z wapniem lub magnezem tworząc nierozpuszczalne sole;
  • jon fosforowy dwuwartościowy (HPO4-2):
    1. rzadziej w polskich glebach pobierana forma fosforu;
    2. pobierany z gleb o odczynie zasadowym lub lekko kwaśnym;
    3. łatwo łączy się z jonami wapnia i magnezu tworząc nierozpuszczalne (niedostępne) sole.

pH, a przyswajalność fosforu

Wykorzystanie puli fosforu glebowego przez rośliny zależy od szeregu czynników m.in. od pH gleby. Wg różnych autorów zakres pH, w którym rośliny najbardziej efektywnie pobierają fosfor mieści się w przedziale pH 5,6-7,2, niektórzy badacze wartość tę zawężają do pH 6-7, za optymalną podając 6,5. Dostępność fosforu dla roślin maleje wraz ze spadkiem wartości pH. Zależność tę obrazuje tabela 1.

Tab. 1. Dostępność fosforu dla roślin w zależności od odczynu

Odczyn glebyDostępność fosforu
pH 6,052%
pH 5,548%
pH 5,034%

Źródło: Jurga B., Filipek A. 2017

Nieuregulowany odczyn pH powoduje, że rośliny nie są w stanie w pełni przyswoić składników dostarczanych w nawozach mineralnych, czy organicznych. Ponadto w glebach charakteryzujących się niskim pH fosfor może zostać utracony bezpowrotnie z gleby na skutek takich procesów jak: erozja wietrzna i powierzchniowa oraz wymywanie w głąb profilu glebowego. W ten sposób składniki pokarmowe wniesione z nawozami mineralnymi, organicznymi nie są wykorzystane przez rośliny, a rolnik z tego tytułu ponosi stratę. Ponadto takie działanie nie pozostaje obojętne dla środowiska wodnego.

Uregulujmy odczyn gleby – to się opłaca!

Gospodarowanie w warunkach uregulowanego odczynu gleby jest zabiegiem optymalizującym dostępność fosforu i innych niezbędnych dla roślin składników pokarmowych. Ponadto wapnowanie wpływa na szereg innych procesów, jak m.in. poprawienie struktury gleby, co wiąże się bezpośrednio z lepszą penetracją gleby przez korzenie roślin, a tym samym lepsze wykorzystanie wody i składników pokarmowych. W ten sposób ogranicza się również spływ powierzchniowy, co wpływa na dbałość o środowisko naturalne, ponieważ zmniejsza się ryzyko przedostania się szkodliwych ilości fosforu do wód.

Literatura:
1.Jurga B., Filipek A. 2017. Wpływ wybranych praktyk rolniczych na dostępność fosforu dla roślin – przegląd piśmiennictwa. Studia i Raporty IUNG-PIB. Zeszyt 53(7): 55-66.
2.Czubiński T. (red.) 2017. Leksykon nawożenia. PWR Wyd. I: 20-23.
3.Holubowicz-Kliza G. 2009. Nieinfekcyjne czynniki chorobotwórcze. Inst. Upowszechnieniowa Nr 158. IUNG-PIB: 16-21.

Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny?

Nie był pomocny
Był średnio pomocny
Był pomocny
Był bardzo pomocny

Tagi

Ekspert nawozy.eu

Masz pytanie dotyczące tego artykułu? Szukasz porady?

Ilość pytań do ekspertów, które możesz jeszcze zadać w tym miesiącu: 2

*pola wymagane
doradca nawozy.eu

dr inż. Agnieszka Krawczyk


Zapytaj eksperta

NEWSY

Nawożenie

Ceny czystego składnika nawozów azotowych, fosforowych i potasowych w maju 2018

Maksymalne ceny czystego składnika w nawozach azotowych w maju 2018 roku nadal odznaczały się w saletrzaku, niższe były ceny azotu w saletrze amonowej, a najmniejsze w moczniku.

Nawożenie
Nawożenie

MRiRW rozwiewa wątpliwości odnośnie terminów stosowania nawozów

Z uwagi na nurtujące rolników wątpliwości związane z terminowym stosowaniem nawozów zgodnego z programem azotanowym, MRiRW wyjaśnia, że można używać na jesieni nawozów w sytuacjach nadzwyczajnych, do których niewątpliwie należą niekorzystne warunki atmosferyczne.

Nawożenie

Terminy stosowania nawozów ulegną zmianie

Nie będzie już można nawozić gleby po zimie jak tylko ustąpią mrozy, ale będzie trzeba poczekać do 1 marca.

Nawożenie

nawozy.eu polecają

charakterystyka ogólna, wymagania glebowe i pokarmowe, wybór nawozu, pogoda, notowania

upload/newsy/3941/corn-4398696-1280_nmedium.jpg

Komisja Europejska zmniejsza prognozy plony kukurydzy

W biuletynie JRC MARS Bulletin Crop monitoring in Europe oceniono przeciętną wydajność kukurydzy na ziarno w UE na 7,93 t/ha w odniesieniu do 8,08 t/ha.

Zboża
upload/nawozenie/11/kukurydza_medium.jpg
Nawożenie upraw

Kukurydza na kiszonkę
Równomierne wschody uzyskuje się dopiero w temperaturze 9-10ºC
Izbicko
środa, 18 Wrzesień 2019
10°C
6°C
min
14°C
max
Najciekawsze informacje z serwisu nawozy.eu na Twojej skrzynce pocztowej.
Proszę wpisać poprawny adres e-mail.
Proszę zalogować się na swoje konto i zmienić ustawienia newslettera.
Potwierdź zapisanie się do newslettera klikając w link w wiadomości wysłanej na Twój adres e-mail.
Nieznany błąd, spróbuj ponownie za chwilę.
Proszę zaznaczyć zgodę.
0
Najciekawsze informacje z serwisu nawozy.eu na Twojej skrzynce pocztowej.
Proszę wpisać poprawny adres e-mail.
Proszę zalogować się na swoje konto i zmienić ustawienia newslettera.





Potwierdź zapisanie się do newslettera klikając w link w wiadomości wysłanej na Twój adres e-mail.




Nieznany błąd, spróbuj ponownie za chwilę.
Proszę zaznaczyć zgodę.