Content

Porady ekspertów

Nawożenie, Z kraju

Odczyn gleby decyduje o dostępności fosforu dla roślin

Data2018-12-21 Ilość wyświetleń5038 wyświetleń
dodaj
do ulubionych
usuń
z ulubionych

Nawożenie roślin powinno się opierać na aktualnych wynikach analizy gleby. Kilkuletnie pomijanie nawożenia fosforem, powoduje spadek plonu roślin oraz wyczerpanie jego zasobów w glebie. Natomiast odbudowa zasobności wymaga dużych nakładów na nawożenie.
Nawożenie roślin powinno się opierać na aktualnych wynikach analizy gleby. Kilkuletnie pomijanie nawożenia fosforem, powoduje spadek plonu roślin oraz wyczerpanie jego zasobów w glebie. Natomiast odbudowa zasobności wymaga dużych nakładów na nawożenie.

Fosfor to podstawowy makroskładnik, który wpływa na wysokość i jakość uzyskiwanych plonów. Z uwagi na funkcje jakie pełni w roślinie, powinniśmy zadbać, aby nie brakowało go w glebie. Niestety tak nie jest…

Duży wpływ na dostępność fosforu glebowego dla roślin, ma odczyn gleby. A z tym nadal mamy ogromny problem, ponieważ aż 40% polskich gleb wykazuje odczyn bardzo kwaśny lub kwaśny, a więc wymaga natychmiastowego wapnowania.

Zasobność gleb w fosfor

W Polsce ok. 41% gleb charakteryzuje się wysoką lub bardzo wysoką zawartością fosforu, jednocześnie, aż 33% gleb ma zawartość niską, bądź bardzo niską. Wpływ na zawartość fosforu w glebie ma skała macierzysta, z której gleba została wytworzona.

Niestety tylko 2-10% z puli fosforu, która znajduje się w glebie jest dostępna dla roślin, z czego tylko 1% jest łatwo przyswajalny przez rośliny.


Rośliny pobierają fosfor wyłącznie w dwóch formach, jako:

  • jon fosforowy jednowartościowy (H2PO4-):
    1. jest to najczęściej pobierana forma fosforu dla roślin;
    2. pobierany jest z gleby w środowisku kwaśnym i lekko kwaśnym;
    3. w glebach o odczynie bardzo kwaśnym, wiąże się z żelazem, glinem, manganem, natomiast w glebach o odczynie zasadowym łączy się z wapniem lub magnezem tworząc nierozpuszczalne sole;
  • jon fosforowy dwuwartościowy (HPO4-2):
    1. rzadziej w polskich glebach pobierana forma fosforu;
    2. pobierany z gleb o odczynie zasadowym lub lekko kwaśnym;
    3. łatwo łączy się z jonami wapnia i magnezu tworząc nierozpuszczalne (niedostępne) sole.

pH, a przyswajalność fosforu

Wykorzystanie puli fosforu glebowego przez rośliny zależy od szeregu czynników m.in. od pH gleby. Wg różnych autorów zakres pH, w którym rośliny najbardziej efektywnie pobierają fosfor mieści się w przedziale pH 5,6-7,2, niektórzy badacze wartość tę zawężają do pH 6-7, za optymalną podając 6,5. Dostępność fosforu dla roślin maleje wraz ze spadkiem wartości pH. Zależność tę obrazuje tabela 1.

Tab. 1. Dostępność fosforu dla roślin w zależności od odczynu

Odczyn glebyDostępność fosforu
pH 6,052%
pH 5,548%
pH 5,034%

Źródło: Jurga B., Filipek A. 2017

Nieuregulowany odczyn pH powoduje, że rośliny nie są w stanie w pełni przyswoić składników dostarczanych w nawozach mineralnych, czy organicznych. Ponadto w glebach charakteryzujących się niskim pH fosfor może zostać utracony bezpowrotnie z gleby na skutek takich procesów jak: erozja wietrzna i powierzchniowa oraz wymywanie w głąb profilu glebowego. W ten sposób składniki pokarmowe wniesione z nawozami mineralnymi, organicznymi nie są wykorzystane przez rośliny, a rolnik z tego tytułu ponosi stratę. Ponadto takie działanie nie pozostaje obojętne dla środowiska wodnego.

Uregulujmy odczyn gleby – to się opłaca!

Gospodarowanie w warunkach uregulowanego odczynu gleby jest zabiegiem optymalizującym dostępność fosforu i innych niezbędnych dla roślin składników pokarmowych. Ponadto wapnowanie wpływa na szereg innych procesów, jak m.in. poprawienie struktury gleby, co wiąże się bezpośrednio z lepszą penetracją gleby przez korzenie roślin, a tym samym lepsze wykorzystanie wody i składników pokarmowych. W ten sposób ogranicza się również spływ powierzchniowy, co wpływa na dbałość o środowisko naturalne, ponieważ zmniejsza się ryzyko przedostania się szkodliwych ilości fosforu do wód.

Literatura:
1.Jurga B., Filipek A. 2017. Wpływ wybranych praktyk rolniczych na dostępność fosforu dla roślin – przegląd piśmiennictwa. Studia i Raporty IUNG-PIB. Zeszyt 53(7): 55-66.
2.Czubiński T. (red.) 2017. Leksykon nawożenia. PWR Wyd. I: 20-23.
3.Holubowicz-Kliza G. 2009. Nieinfekcyjne czynniki chorobotwórcze. Inst. Upowszechnieniowa Nr 158. IUNG-PIB: 16-21.

Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny?

Nie był pomocny
Był średnio pomocny
Był pomocny
Był bardzo pomocny

Tagi

Ekspert nawozy.eu

Masz pytanie dotyczące nawozów lub nawożenia? Szukasz porady?

Ilość pytań do ekspertów, które możesz jeszcze zadać w tym miesiącu: 2

*pola wymagane
doradca nawozy.eu

dr inż. Agnieszka Krawczyk


Zapytaj eksperta

NEWSY

Nawożenie

Rok nawozowy bez precedensu

Ostatnie półrocze na krajowym rynku nawozowym dla producentów, firm handlowych oraz rolników to okres bez precedensu w dotychczasowej historii rynku zaopatrzenia Agro.

Nawożenie

Nowa linia produktów w ofercie nawozowej Grupy Azoty

Grupa Azoty wprowadza na rynek linię produktów Fosfarm, czyli nowoczesnych i przyjaznych dla środowiska nawozów NPK, stanowiących racjonalne i efektywne źródło składników pokarmowych. Nowa linia opracowana przez gdańską spółkę Grupy Azoty to kolejny krok Grupy w kierunku realizacji założeń Europejskiego Zielonego Ładu.

Nawożenie

Pulrea® +INu - mocznik z inhibitorem od Grupy Azoty

Grupa Azoty wychodząc naprzeciw wymaganiom Dyrektywy NEC dotyczącej redukcji emisji amoniaku wprowadza nowy produkt: mocznik z inhibitorem pod nazwą handlową Pulrea® +INu.

Nawożenie

Grupa Azoty wspiera rolników w badaniu gleby

Przedstawiciele Grupy Azoty za pomocą skanerów Agrocares mogą już w całym kraju przeprowadzać szybkie analizy gleby dla rolników. Pozytywne doświadczenia zebrane podczas przeprowadzonego pilotażu sprawiły, że od bieżącego roku wszyscy Przedstawiciele spółki pracujący z rolnikami na terenie całego kraju wyposażeni będą w skanery doglebowe. Uroczystość, podczas której Prezes Grupy Azoty S.A. Tomasz Hinc przekazał skanery Przedstawicielom Terenowym odbyła się 21 stycznia w Centrum Handlowym Nawozów w Tarnowie.

Nawożenie

nawozy.eu polecają

charakterystyka ogólna, wymagania glebowe i pokarmowe, wybór nawozu, pogoda, notowania

upload/newsy/5592/sugar-6660315-1280_nmedium.jpg

Październikowe ceny cukru

Na krajowym rynku zapotrzebowanie na cukier jest zróżnicowane, co przełożyło się to na nieznaczną zwyżkę cen cukru.

Z kraju
upload/nawozenie/17/jeczmien-jary_medium.jpg
Nawożenie upraw

Jęczmień jary
W warunkach dobrych gleb żytnich daje wyższy i o lepszej wartości paszowej plon jak żyto
Busko-Zdrój
poniedziałek, 29 Listopad 2021
1°C
0°C
min
3°C
max
0