Content

Porady ekspertów

Nawożenie

Program azotanowy a stosowanie nawozów

Data2020-04-11 Ilość wyświetleń318 wyświetleń
dodaj
do ulubionych
usuń
z ulubionych

Silna ingerencja rolnictwa w środowisko przyrodnicze, poprzez wprowadzanie do niego dużych ilości substancji biogennych w celu zwiększenia plonowania roślin, doprowadziła między innymi do niepełnego wykorzystania składników mineralnych. Zanieczyszczenie wód powierzchniowych i podziemnych związkami azotu, szczególnie azotanami(V), związane jest głównie ze wzrostem ilości wprowadzanego do środowiska tzw. azotu reaktywnego w postaci nawozów mineralnych. Wzrost stężenia azotanów(V) obserwuje się w wodach terenów o intensywnie rozwiniętym rolnictwie. Stanowi to bardzo duże zagrożenie w przypadku wód powierzchniowych, gdyż nagromadzenie związków biogennych prowadzi do zjawiska ich eutrofizacji. Z kolei ilość związków azotu przedostająca się do wód podziemnych, mimo że jest stosunkowo niewielka, jednak stanowi potencjalne zagrożenie, gdyż czas ich przebywania w tego typu wodach może przekraczać nawet kilkadziesiąt lat.

Zgodnie z Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 5 czerwca 2018 r. w sprawie przyjęcia „Programu działań mających na celu zmniejszenie zanieczyszczenia wód azotanami pochodzącymi ze źródeł rolniczych oraz zapobieganie dalszemu zanieczyszczeniu” (Dz. U. z 2018 r. poz. 1339) priorytetem staje się ochrona zasobów wodnych (w tym wód powierzchniowych i gruntowych) przed zanieczyszczeniem ich związkami azotu pochodzenia rolniczego. Rozporządzenie zobowiązuje wszystkie podmioty, zarówno przedsiębiorców, jak i rolników oraz osoby fizyczne czy prawne, które prowadzą produkcję rolną oraz działalność, w ramach której są przechowywane odchody zwierzęce lub stosowane nawozy, do prowadzenia jej w taki sposób, aby zapobiegać zanieczyszczeniu wód azotanami.
 
Zasadniczym celem programu jest przystosowanie przepisów polskich do wdrażania Dyrektywy Rady 91/676/EWG z dnia 12 grudnia 1991 r. dotyczącej ochrony wód przed zanieczyszczeniami powodowanymi przez azotany pochodzenia rolniczego, zwanej „dyrektywą azotanową”.
 

Program działań, potocznie zwany „Programem azotanowym”, wyznacza okresy nawożenia, warunki przechowywania nawozów naturalnych w gospodarstwach rolnych, dawki i sposoby nawożenia azotem oraz określa sposób dokumentacji realizacji Programu działań. Rozporządzenie nakłada obowiązek prowadzenia dokumentacji dotyczącej ewidencji zabiegów agrotechnicznych związanych z nawożeniem azotem oraz zawierania umów w przypadku przekazywania nawozów naturalnych, a także obliczania maksymalnych dawek azotu albo prowadzenia planu nawożenia azotem. Obowiązki nakładane na gospodarstwa uzależnione są od ich wielkości. W przypadku najmniejszych gospodarstw o powierzchni poniżej 10 ha UR i posiadających mniej niż 10 DJP w gospodarstwie, nie ma obowiązku prowadzenia przez nie dokumentacji opracowania planu nawożenia azotem czy wyliczania maksymalnych dawek azotu. Gospodarstwa te nie muszą również prowadzić ewidencji stosowania nawozów zawierających azot, jednak muszą one przestrzegać terminów nawożenia i sposobów przechowywania nawozów naturalnych.

Zgodnie z przyjętymi przepisami zabrania się stosowania nawozów na gleby zalane wodą, pokryte śniegiem i zamarznięte, przy czym gleba zamarznięta to taka, która nie rozmarza co najmniej powierzchniowo w ciągu dnia. Nie należy stosować nawozów naturalnych w postaci płynnej podczas wegetacji roślin przeznaczonych do bezpośredniego spożycia przez ludzi. Dodatkowo nie wolno wykonywać mycia sprzętu po zastosowaniu nawozów i rozlewania wody z mycia w odległości mniejszej niż 25 m od brzegu zbiorników wodnych, rowów, jezior, cieków naturalnych, kanałów czy ujęć wodnych. W zależności od miejsca usytuowania gruntów ornych (w zależności od gminy) nawozy azotowe mineralne możemy stosować w terminie od 1 marca do 15, 20, 25 czy 31 października.

Z kolei podstawową zasadą stosowania nawozów naturalnych jest nieprzekroczenie dawki 170 kg azotu ogólnego z tych nawozów na ha UR. Przy stosowaniu maksymalnych dawek azotu nie wolno przekraczać dawki azotu, która pochodzi ze wszystkich źródeł, a mianowicie nawozów naturalnych, mineralnych i organicznych i jest określona w programie działań. Wśród produktów nawozowych obecnych na rynku na uwagę zasługują roztwory saletrzano-mocznikowe RSM® (RSM®28, RSM®30, RSM®32), zawierające trzy formy azotu (azotanową, amonową i amidową). Nawozy te charakteryzują się zarówno szybkim (natychmiastowe działanie formy azotanowej), wolniejszym (forma amonowa), jak i długotrwałym działaniem (stopniowe uwalnianie azotu z formy amidowej), umożliwiając roślinom stały dopływ azotu w okresie wegetacji. W RSM® zawartość formy azotanowej waha się od 7 do 8%. Istotną jej zaletą jest wysoka przyswajalność oraz szybkie działanie, w tym natychmiastowe pobranie przez system korzeniowy roślin. W konsekwencji efekty zastosowanego nawożenia są widoczne w krótkim okresie czasu. Forma płynna tych nawozów wpływa korzystnie na środowisko przyrodnicze nie zwiększając stężenia azotanów(V) w wodach, ponieważ płynne nawozy mineralne charakteryzują się bardzo szybkim przenikaniem nawozu do strefy wzrostu roślin. Po zastosowaniu płynny nawóz bardzo szybko wnika w glebę w sąsiedztwie systemu korzeniowego roślin radykalnie przyspieszając oraz zwiększając efektywność jego działania, co jest szczególnie pożądane w okresach suszy. Umożliwia to również równomierny rozkład składników nawozowych na powierzchni pola. Takie zastosowanie nawozu nie stwarza ryzyka wypłukania azotanów(V) w głąb profilu glebowego, ponieważ występuje ono jedynie wtedy, gdy gleba jest nasycona wodą i azotany(V) są wymywane poza system korzeniowy roślin w efekcie przemieszczania się wody w głąb profilu glebowego, która pochodzi między innymi z opadów deszczu. W RSM® zawartość formy amonowej waha się od 7 do 8%, zaś amidowej od 14 do 16%. Forma amonowa azotu jest wiązana w glebie, stąd też nie podlega wymyciu w głąb profilu glebowego.

Ryzyko wymywania azotanów(V) z gleb uprawnych nasila się w przypadku stosowania zbyt wysokich dawek azotu w odniesieniu do potrzeb pokarmowych uprawianych roślin, bądź też w przypadku długiego okresu od zastosowania nawożenia do pobrania składników pokarmowych przez rośliny. Dlatego niebezpieczeństwo przedostawania się azotanów(V) do wód gruntowych czy powierzchniowych może mieć miejsce w okresie braku wegetacji roślin – od późnej jesieni do wczesnej wiosny, kiedy opady bardzo często przewyższają ewapotranspirację, a gleba jest nasycona wodą. Stosowanie nawozów azotowych w okresie wegetacji roślin minimalizuje ryzyko wypłukania azotanów(V) do wód, ponieważ rozwinięte rośliny pobierają większość azotu azotanowego dostępnego w glebie. Warto nadmienić, iż z wyjątkiem incydentalnie występujących okresów letnich z dużą sumą opadów atmosferycznych, w Polsce proces wymywania azotanów(V) rozpoczyna się najczęściej po zakończeniu sezonu wegetacyjnego większości roślin uprawnych.

Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny?

Nie był pomocny
Był średnio pomocny
Był pomocny
Był bardzo pomocny

Tagi

Ekspert nawozy.eu

Masz pytanie dotyczące tego artykułu? Szukasz porady?

Ilość pytań do ekspertów, które możesz jeszcze zadać w tym miesiącu: 2
*pola wymagane
doradca nawozy.eu

doradca nawozy.eu


Zapytaj eksperta

NEWSY

Nawożenie

Nawożenie

Grupa Azoty apeluje do rolników o nieodkładanie zakupów nawozów

Ze względu na już widoczny wpływ koronawirusa na przemysł i transport, dostępność nawozów u autoryzowanych dystrybutorów w późniejszych terminach może być utrudniona. Wielu rolników podejmuje decyzje o zakupie nawozów w ostatniej chwili. Sytuacja ta jest z jednej strony zrozumiała, choć trzeba mieć na względzie, że w tym roku ma ona charakter szczególny. Choć to dopiero połowa marca, wiele prac polowych już się rozpoczęło. Inną sprawą, która może zdestabilizować typowy porządek w gospodarstwie rolnym, jest koronawirus i jego wpływ na przemysł i rolnictwo.

Nawożenie

Uwaga! Sezon nawozowy tuż, tuż!!!

Pomimo wprowadzenia w życie od 2018 r. tzw. przepisów „programu azotowego” umożliwiającego aplikację wiosenną nawozów azotowych dopiero od 1 marca istnieje duża szansa, że w bieżącym roku nawozy azotowe będzie można aplikować wcześniej tj. od 15 lutego.

Nawożenie

MRiRW rozwiewa wątpliwości odnośnie terminów stosowania nawozów

Z uwagi na nurtujące rolników wątpliwości związane z terminowym stosowaniem nawozów zgodnego z programem azotanowym, MRiRW wyjaśnia, że można używać na jesieni nawozów w sytuacjach nadzwyczajnych, do których niewątpliwie należą niekorzystne warunki atmosferyczne.

Nawożenie

nawozy.eu polecają

charakterystyka ogólna, wymagania glebowe i pokarmowe, wybór nawozu, pogoda, notowania

upload/newsy/4485/corn-5199393-1280_nmedium.jpg

Wysokie zużycie kukurydzy

Przewiduje się, że globalne wykorzystanie pszenicy spadnie, ale za to kukurydzy się zwiększy.

Zboża
upload/nawozenie/18/owies_medium.jpg
Nawożenie upraw

Owies
Nie jest wrażliwy na niskie temperatury i kiełkuje w temperaturze 2-3ºC
Nieledew
niedziela, 12 Lipiec 2020
13°C
10°C
min
17°C
max
Najciekawsze informacje z serwisu nawozy.eu na Twojej skrzynce pocztowej.
Proszę wpisać poprawny adres e-mail.
Proszę zalogować się na swoje konto i zmienić ustawienia newslettera.
Potwierdź zapisanie się do newslettera klikając w link w wiadomości wysłanej na Twój adres e-mail.
Nieznany błąd, spróbuj ponownie za chwilę.
Proszę zaznaczyć zgodę.
0
Najciekawsze informacje z serwisu nawozy.eu na Twojej skrzynce pocztowej.
Proszę wpisać poprawny adres e-mail.
Proszę zalogować się na swoje konto i zmienić ustawienia newslettera.





Potwierdź zapisanie się do newslettera klikając w link w wiadomości wysłanej na Twój adres e-mail.




Nieznany błąd, spróbuj ponownie za chwilę.
Proszę zaznaczyć zgodę.