Content

Porady ekspertów

Nawożenie, Z kraju

Siarka i azot – dwa bratanki

Data2019-11-07 Ilość wyświetleń2826 wyświetleń
dodaj
do ulubionych
usuń
z ulubionych


Azot stanowi jeden z najbardziej plonotwórczych składników pokarmowych roślin, jednak jego duży efekt plonotwórczy zapewnia dostępność innych składników pokarmowych, w tym między innymi siarki. Właściwe zaopatrzenie roślin w siarkę determinuje w znacznym stopniu wykorzystanie przez nie azotu, co w konsekwencji warunkuje nie tylko wysokość plonów roślin, ale również ich jakość. Stąd też wpływ siarki na gospodarkę azotową roślin wynika między innymi z bezpośredniego oddziaływania na plonowanie i jakość roślin, zwiększenia odporności roślin na działanie patogenów, jak również wiąże się z oddziaływaniem na środowisko przyrodnicze.

Współdziałanie siarki i azotu w roślinie

Przy odpowiednim zaopatrzeniu roślin w siarkę stwierdza się lepsze wykorzystanie azotu, co prowadzi do uzyskania wyższych plonów, o lepszych parametrach jakościowych. Wzrost plonowania roślin jest więc wynikiem właściwego odżywienia siarką, co wiąże się ze zbilansowanym pobieraniem azotu. Niedobór siarki w glebach wpływa z kolei na zmniejszenie plonotwórczej efektywności azotu. Natomiast intensyfikacja nawożenia azotem skutkuje zwiększeniem jej deficytu.

 
W roślinach siarka aktywuje procesy odpowiedzialne za metabolizm azotu i węgla, przez co przyspiesza przemiany pobranego przez roślinę azotu w białko.
 

Dzięki temu zmniejsza się zawartość niskocząsteczkowych związków azotu w cytoplazmie, a także wolnych, niskocząsteczkowych związków cukrów. Przy dobrym odżywieniu siarką większa ilość azotu pobranego przez rośliny jest wbudowywana w związki organiczne. Z kolei przy niedożywieniu tym składnikiem dochodzi do obniżenia wydajności fotosyntetycznej roślin, co skutkuje zmniejszeniem tworzenia cukrów i białek, a w konsekwencji mniejszym plonowaniem roślin.

W roślinie właściwe proporcje pomiędzy zawartością azotu i siarki warunkują wartość biologiczną plonu. Wynika to między innymi z faktu, iż niedobór jednego z dwóch ważnych składników aminokwasów, azotu bądź siarki, wpływa niekorzystnie na wykorzystanie drugiego składnika. W związku z tym stosunki ilościowe pomiędzy azotem i siarką tylko nieznacznie mogą się zmieniać w roślinach.

O czy informuje nas stosunek azotu do siarki?

Miarodajnym wskaźnikiem zaopatrzenia roślin w siarkę jest stosunek azotu do siarki (N:S). W białkach organów wegetatywnych większości gatunków roślin uprawnych stosunek ten wynosi około 15:1. Z kolei stosunek ogólnej zawartości azotu do siarki w biomasie roślin – w zależności od poziomu nawożenia azotem – jest często zróżnicowany. W przypadku roślin bobowatych wynosi 17:1, natomiast u traw, w zależności od nawożenia azotowego, wynosi od 14 do 19:1. Stałość stosunku N:S w białku sprawia, iż brak zrównoważonego nawożenia tymi pierwiastkami prowadzi do gromadzenia się w roślinach zbyt dużych ilości niskocząsteczkowych związków azotu i siarki. W przypadku zawężenia relacji azotu do siarki w roślinach dochodzi do nagromadzenia nieorganicznych związków siarki. Z kolei rozszerzenie stosunku, występujące przy niedoborze siarki, zwiększa w roślinach ilość niebiałkowych form azotu, takich jak amidy, aminokwasy i azotany. Przy intensywnym nawożeniu azotem ponad 50% ogólnej zawartości azotu w tkankach może stanowić azot niebiałkowy.

Dodatkowo, siarka jest składnikiem enzymów niezbędnych do redukcji azotanów, stąd też w warunkach niedoboru tego składnika w roślinach dochodzi do kumulacji niebiałkowych form azotu. W związku z zakłóceniem procesu fotosyntezy przy niedoborze siarki nagromadzony w roślinach azot amidowy nie jest wykorzystywany do produkcji aminokwasów białkowych. Warto również wspomnieć, że w takich warunkach stwierdza się również zbyt małą ilość kwasu glutaminowego, czyli związku wyjściowego do produkcji niektórych białek. W konsekwencji dochodzi do pogorszenia parametrów jakościowych roślin. Ograniczeniu ulega ilość i jakość tworzonego białka, między innymi poprzez zmniejszenie zawartości aminokwasów egzogennych, głównie metioniny i cysteiny. Przy niedostatecznym zaopatrzeniu roślin w siarkę zmniejsza się także zawartość tłuszczu w nasionach rzepaku oraz stwierdza się opóźnione dojrzewanie owoców, czy zmniejszenie w roślinach zawartości witaminy B1 i H. Obniżenie wartości biologicznej plonu roślin wynika również z nagromadzenia w roślinach azotanów(V) i azotanów(III).

Odpowiednie zaopatrzenie roślin w siarkę wpływa na zwiększenie ich naturalnej odporności na choroby i szkodniki. Istotną rolę w tym zakresie odgrywa obecność w roślinach produktów rozpadu związków siarki – glukozynolanów, które wykazują toksyczność w stosunku do patogenów grzybowych. Dodatkowo obecność innego związku siarki – glutationu – zwiększa odporność roślin. Odpowiednia zawartość siarki przyczynia się również do zmniejszenia w roślinach ilości niskocząsteczkowych związków azotu stanowiących pożywienie dla mikroorganizmów chorobotwórczych. Właściwa relacja pomiędzy azotem i siarką ma nie tylko istotne znaczenie w produkcji roślinnej, ale również oddziałuje na organizmy zwierzęce, człowieka i środowisko. Nagromadzone w roślinach niedożywionych siarką azotany(V) ulegają redukcji do azotanów(III), które uczestniczą w tworzeniu w organizmach zwierzęcych nitrozoamin, czyli związków wykazujących właściwości rakotwórcze oraz przyczyniają się do powstawania methemoglobiny. Nie bez znaczenia jest również fakt, że odpowiednie zaopatrzenie roślin w siarkę zwiększając wykorzystanie azotu z nawozów, ogranicza negatywny wpływ azotanów na środowisko przyrodnicze.

Dlaczego właściwe zaopatrzenie roślin w siarkę jest takie ważne?

Znaczenie siarki dla prawidłowego wzrostu i rozwoju roślin wiąże się między innymi z tym, że wchodzi ona w skład aminokwasów (cystyny, cysteiny i metioniny) niezbędnych do syntezy białek. Najważniejszą funkcją siarki w roślinach jest tworzenie grup dwusiarczkowych lub sulfhydrylowych, które występują nie tylko w białkach, ale także w związkach pełniących istotną rolę w metabolizmie, a mianowicie w glutationie, ferredoksynie, czy koenzymie A, będącym specyficznym nośnikiem. Glutation bierze udział w oddychaniu komórek roślinnych, zaś ferredoksyna jest składnikiem aparatu fotosyntetycznego roślin zielonych.

Siarka jest składnikiem witaminy B1 i witaminy H oraz niebiałkowych aminokwasów siarkowych, olejków czosnkowych i gorczycznych oraz peniciliny i cefalopuryny. Wśród aminokwasów siarkowych, będących substancjami toksycznymi dla ludzi i zwierząt, w nasionach roślin strączkowych znajduje się kwas djenkolowy, zaś u roślin krzyżowych merkaptan metylowy, posiadający zapach zgniłej kapusty. W mięcie pieprzowej, chrzanie czy ananasach występują olejki czosnkowe, zaś w roślinach krzyżowych – olejki gorczyczne. Siarka w roślinach w niewielkich ilościach występuje również w formie utlenionej, w postaci sulfolipidów, które wchodzą w skład błon komórkowych. Spośród nieorganicznych związków siarki w roślinach przeważa siarczan wapnia.

Nawożenie azotem i siarką

Biorąc pod uwagę istotne znaczenie azotu i siarki w metabolizmie roślin, ważnym przedsięwzięciem jest zbilansowane nawożenie tymi składnikami pokarmowymi. Stąd też warto sięgać po nawozy zawierające w swoim składzie zarówno azot, jak i siarkę. W przypadku roślin o niższych potrzebach pokarmowych w stosunku do siarki, możemy zastosować Saletrosan®30, Pulgran®S, czy Salmag z siarką®, będący dodatkowo źródłem wapnia dla roślin. Z kolei w przypadku roślin o wyższych potrzebach pokarmowych w stosunku do siarki, dobre rezultaty nawozowe otrzymamy wykorzystując Saletrosan®26, Siarczan amonu AS21, PULSAR®, czy nawóz zawierający w swoim składzie dodatkowo magnez, a mianowicie POLIFOSKA®21. Korzystny efekt nawozowy uzyskamy, zwłaszcza w okresach niesprzyjających pobieraniu nawozów stałych, stosując nawozy płynne zawierające azot i siarkę, jak PULASKA®, czy RSM®S.

Literatura:

1. Brodowska M.S. 2013. Nawożenie mineralne jako czynnik determinujący wpływ siarki na plonowanie, skład chemiczny i jakość roślin uprawnych. Rozprawy Naukowe Uniwersytetu Przyrodniczego w Lublinie, Wyd. UP w Lublinie, ss. 159.
2. Gaj R., Klikocka H. 2011. Wielofunkcyjne działanie siarki w roślinie – od żywienia do ochrony. Progress in Plant Protection 51(1):33-44.
3. Marska E., Wróbel J. Znaczenie siarki dla roślin uprawnych. Folia Univ. Agric. Stetin. 204 Agicultura 81: 69-76.

Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny?

Nie był pomocny
Był średnio pomocny
Był pomocny
Był bardzo pomocny

Tagi

Ekspert nawozy.eu

Masz pytanie dotyczące nawozów lub nawożenia? Szukasz porady?


*pola wymagane
doradca nawozy.eu

doradca nawozy.eu


Zapytaj eksperta

NEWSY

Nawożenie

Nowa linia produktów w ofercie nawozowej Grupy Azoty

Grupa Azoty wprowadza na rynek linię produktów Fosfarm, czyli nowoczesnych i przyjaznych dla środowiska nawozów NPK, stanowiących racjonalne i efektywne źródło składników pokarmowych. Nowa linia opracowana przez gdańską spółkę Grupy Azoty to kolejny krok Grupy w kierunku realizacji założeń Europejskiego Zielonego Ładu.

Nawożenie

Pulrea® +INu - mocznik z inhibitorem od Grupy Azoty

Grupa Azoty wychodząc naprzeciw wymaganiom Dyrektywy NEC dotyczącej redukcji emisji amoniaku wprowadza nowy produkt: mocznik z inhibitorem pod nazwą handlową Pulrea® +INu.

Nawożenie

Grupa Azoty apeluje do rolników o nieodkładanie zakupów nawozów

Ze względu na już widoczny wpływ koronawirusa na przemysł i transport, dostępność nawozów u autoryzowanych dystrybutorów w późniejszych terminach może być utrudniona. Wielu rolników podejmuje decyzje o zakupie nawozów w ostatniej chwili. Sytuacja ta jest z jednej strony zrozumiała, choć trzeba mieć na względzie, że w tym roku ma ona charakter szczególny. Choć to dopiero połowa marca, wiele prac polowych już się rozpoczęło. Inną sprawą, która może zdestabilizować typowy porządek w gospodarstwie rolnym, jest koronawirus i jego wpływ na przemysł i rolnictwo.

Nawożenie

Grupa Azoty wspiera rolników w badaniu gleby

Przedstawiciele Grupy Azoty za pomocą skanerów Agrocares mogą już w całym kraju przeprowadzać szybkie analizy gleby dla rolników. Pozytywne doświadczenia zebrane podczas przeprowadzonego pilotażu sprawiły, że od bieżącego roku wszyscy Przedstawiciele spółki pracujący z rolnikami na terenie całego kraju wyposażeni będą w skanery doglebowe. Uroczystość, podczas której Prezes Grupy Azoty S.A. Tomasz Hinc przekazał skanery Przedstawicielom Terenowym odbyła się 21 stycznia w Centrum Handlowym Nawozów w Tarnowie.

Nawożenie

nawozy.eu polecają

charakterystyka ogólna, wymagania glebowe i pokarmowe, wybór nawozu, pogoda, notowania

Gleba
upload/newsy/5442/rice-3505977-1280_nmedium.jpg

Globalny rynek ryżu

Globalna perspektywa w sezonie 2021/22 dotyczy zwiększonych dostaw ryżu, niższej konsumpcji, zwiększonego handlu i wyższych końcowych zapasów.

Rośliny
upload/nawozenie/21/jeczmien-jary-browarny_medium.jpg
Nawożenie upraw

Jęczmień jary browarny
Wymaga siewu w dobrze ogrzaną rolę
Skołyszyn
piątek, 22 Październik 2021
10°C
7°C
min
13°C
max
0