Content

Porady ekspertów

Nawożenie, Informacje, Z kraju

Słoma czy to dobry nawóz ?

Data2019-08-05 Ilość wyświetleń1513 wyświetleń
dodaj
do ulubionych
usuń
z ulubionych
Słoma jest bardzo cennym źródłem substancji organicznej.
Słoma jest bardzo cennym źródłem substancji organicznej.

Słoma jest produktem ubocznym roślin uprawianych na nasiona. Słoma, którą możemy zagospodarować bezpośrednio po zbiorach roślin pochodzi głównie z roślin zbożowych, roślin oleistych (rzepak, rzepik, słonecznik) a także roślin strączkowych (np. groch, soja, łubiny). Podstawowym składnikiem słomy jest substancja organiczna oraz składniki pokarmowe.

W związku ze zmianą systemu utrzymania zwierząt zapotrzebowanie na słomę wykorzystywaną na ściółkę i paszę znacznie zmalało. Dlatego też pojawia się problem z zagospodarowaniem jej nadwyżek. Główne kierunki poza wyżej wspomnianymi (ściółka i pasza) to przede wszystkim bezpośrednie jej przyorywanie lub sprzedaż na cele energetyczne. Słoma stanowi cenne źródło materii organicznej oraz składników pokarmowych zarówno makro jak i mikroelementów.

Zawartość składników pokarmowych zależna jest od gatunku roślin. Słoma kukurydziana, gryczana, roślin strączkowych i rzepaku jest zasobniejsza w składniki pokarmowe w porównaniu do słomy zbóż. W Tabeli 1 przedstawiono przeciętną zawartość makroelementów w słomie dla wybranych roślin uprawnych.


Tabela 1. Przeciętna zawartość makroelementów w słomie roślin uprawnych.

Roślina uprawnaZawartość w % suchej masy
NPKCaMg
Pszenica ozima6,70,111,060,280,09
Żyto6,00,111,010,240,08
Pszenżyto ozime5,90,111,050,240,08
Jęczmień jary8,00,121,230,400,10
Kukurydza11,90,201,870,400,28
Rzepak ozimy7,00,131,731,610,13
Groch15,60,141,511,780,16

źródło: Harasim 2011

W 1 tonie słomy zbóż ozimych znajduje się około 6,0 kg N, 2,4 kg P2O5, 12,0 kg K2O, 3,2 kg CaO, 1,3 kg MgO + mikroelementy. Dla porównania w 1 tonie słomy rzepakowej jest 7,0 kg N, 3,0 kg P2O5, 21,0 kg K2O, 22,0 kg CaO, 2,2 kg MgO + mikroelementy. W celu określenia dokładnej ich zawartości najlepiej byłoby ocenić skład chemiczny w laboratorium, jeżeli nie ma na to czasu pozostaje posiłkować się uśrednionymi danymi dostępnymi w literaturze. Poza znajomością składu słomy trzeba też oszacować jej ilość. Najbardziej dokładny jest pomiar z jednostki powierzchni i przeliczenie go na dany areał, można też oszacować jej masę korzystając ze współczynników przeliczeniowych tzn. ile jednostek słomy przypada na jednostkę ziarna.

Poniżej zamieszczono orientacyjne wskaźniki:

  • dla zbóż wynosi on 1,0 - 1,1:1 (dla pszenżyta 1,3 - 1,5 : 1)
  • dla rzepaku 1,8 - 2,0 :1
  • dla kukurydzy 1,5:1

Działanie nawozowe słomy uzależnione jest między innymi od jej rozdrobnienia, dostępności azotu, głębokości wymieszania/przyorania, temperatury, wilgotności i odczynu gleby. Rozkład słomy najefektywniej przebiega przy wilgotności gleby około 60 - 70% i temp. co najmniej 15˚C. Odczyn gleby powinien mieścić się w granicach od 6,0 do 7,0 pHKCl. Istotną sprawą jest głębokość przyorania słomy. Na glebach lekkich słomę można przyorać głębiej do 10 - 12 cm, natomiast na glebach ciężkich 6 - 8 cm. Zbyt głębokie przyorywanie słomy na glebach ciężkich prowadzi do ograniczania intensywności jej rozkładu ze względu na małą dostępność tlenu. Niezwykle istotne jest staranne, równomierne rozmieszczenie pociętej słomy na powierzchni pola, tak aby na etapie uprawek pożniwnych nie utrudniała prac, a mieszana z glebą nie tworzyła poduszek słomianych, które powodują słabszy wzrost a nawet zamieranie roślin.

Pozostawiając słomę na polu trzeba pamiętać o dodatkowym nawożeniu azotem. Wynika to z tego, że słoma zawiera w swoim składzie dużo węgla i stymuluje rozwój mikroorganizmów glebowych, które zużywają azot zawarty w słomie i w glebie. W tej sytuacji może zajść zjawisko czasowego unieruchomienia (immobilizacji) azotu. Dodawanie azotu jest konieczne gdy na danym polu będą uprawiane oziminy. Ponadto wskazane jest na glebach słabych i stanowiskach o niskiej zawartości składników pokarmowych zwłaszcza azotu. Zalecana dawka N wynosi od 5 – 8 kg na 1 tonę słomy. W stanowiskach o bardzo wysokiej zawartości N-min można zrezygnować z tego zabiegu. Na słomę możemy aplikować nawozy mineralne azotowe zarówno w postaci stałej np.: Zaksan®, Pulan®, Saletra Amonowa 32, nawozy typu Saletrzak, Salmag®, amidowe, jak: mocznik.pl®, Pulrea®, Pulgran®, jak i płynnej RSM®. Również na słomę można rozlewać gnojówkę czy gnojowicę.

 
Rozkład słomy jest znacznie utrudniony na glebach zakwaszonych, przesuszonych charakteryzujących się małą aktywnością mikrobiologiczną. Całkowity rozkład słomy następuje po 180 dniach od jej przyorania.
 

Pamiętajmy, że uprawa zbóż w monokulturze może zwiększać presję niektórych chorób. Aby temu przeciwdziałać konieczne jest doprowadzenie odczynu do poziomu od górnej granicy lekko kwaśnego do zasadowego a także dokładne zaprawianie materiału siewnego. W płodozmianach, gdzie dominują rośliny zbożowe zaleca się przyorywanie słomy co 2 lata.

W celu jak najlepszego wykorzystania słomy jako nawozu należy przestrzegać następujących zasad:

  • przed przyoraniem słoma powinna być pocięta na krótkie kawałki (5 – 8 cm) i równomiernie rozrzucona na całym polu,
  • słomę przyorujemy na głębokość nie większą niż 12 cm, bądź mieszamy broną talerzową na głębokość 6 – 8cm.
  • najlepsze efekty uzyskuje się na glebach ciepłych, wilgotnych i o uregulowanym pH gleby,
  • w przypadku uprawy roślin ozimych trzeba zastosować azot mineralny w ilości około 5-8 kg N na 1 tonę słomy,
  • do nawożenia pod oziminy najlepiej wykorzystać szybko rozkładającą się słomę rzepakową bądź roślin strączkowych,
  • zbyt krótki okres pomiędzy przyoraniem słomy a siewem roślin ozimych może powodować słabsze wschody dlatego niektórzy zalecają by zwiększyć normę siewu nasion o 10%,
  • w zmianowaniach o dużym udziale zbóż najlepiej nawozić słomą co 2 lata ze wskazaniem pod rośliny jare.

Słoma stanowi bardzo cenne źródło składników pokarmowych a przede wszystkim materii organicznej. Jest dobrą alternatywą w stosunku do obornika, oczywiście w gospodarstwach, które nie mają możliwości jego pozyskania.

Literatura:
1. Grzebisz W.: Nawożenie roślin uprawnych. T 2 Nawozy i systemy nawożenia. PWRiL Poznań 2009.
2. Harasim A.: Gospodarowanie słomą. IUNG-PIB Puławy 2011, 7 – 75.
3. Pikula D.: Wpływ wieloletniego nawożenia słomą na plonowanie roślin i żyzność gleby. SiR IUNG-PIB, zeszyt 45(19): 85-96

Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny?

Nie był pomocny
Był średnio pomocny
Był pomocny
Był bardzo pomocny

Tagi

Ekspert nawozy.eu

Masz pytanie dotyczące tego artykułu? Szukasz porady?

Ilość pytań do ekspertów, które możesz jeszcze zadać w tym miesiącu: 2
*pola wymagane
doradca nawozy.eu

doradca nawozy.eu


Zapytaj eksperta

NEWSY

Nawożenie

Terminy stosowania nawozów ulegną zmianie

Nie będzie już można nawozić gleby po zimie jak tylko ustąpią mrozy, ale będzie trzeba poczekać do 1 marca.

Nawożenie

MRiRW rozwiewa wątpliwości odnośnie terminów stosowania nawozów

Z uwagi na nurtujące rolników wątpliwości związane z terminowym stosowaniem nawozów zgodnego z programem azotanowym, MRiRW wyjaśnia, że można używać na jesieni nawozów w sytuacjach nadzwyczajnych, do których niewątpliwie należą niekorzystne warunki atmosferyczne.

Nawożenie

Ceny czystego składnika nawozów azotowych, fosforowych i potasowych w maju 2018

Maksymalne ceny czystego składnika w nawozach azotowych w maju 2018 roku nadal odznaczały się w saletrzaku, niższe były ceny azotu w saletrze amonowej, a najmniejsze w moczniku.

Nawożenie
Nawożenie

nawozy.eu polecają

charakterystyka ogólna, wymagania glebowe i pokarmowe, wybór nawozu, pogoda, notowania

upload/newsy/3963/potatoes-3727958-1280_nmedium.jpg

NEPG spodziewa się produkcji 27,3 mln ton ziemniaków

Stowarzyszenie skupiające producentów ziemniaków z północno-zachodniej Europy (Niemcy, Francja, Holandia, Belgia i Wielka Brytania), NEPG, oczekuje, że produkcja ziemniaków w 2019 r. wyniesie od 27 do 27,3 mln ton, czyli wolumen jest wyższy o 3% niż średnia z 5 lat i o 12% niż rok wcześniej.

Warzywa
upload/nawozenie/10/gryka_medium.jpg
Nawożenie upraw

Gryka
Ze względu na wartość nasion i łuski, gryka jest bardzo cenną rośliną uprawną
Włocławek
poniedziałek, 21 Październik 2019
16°C
12°C
min
21°C
max
Najciekawsze informacje z serwisu nawozy.eu na Twojej skrzynce pocztowej.
Proszę wpisać poprawny adres e-mail.
Proszę zalogować się na swoje konto i zmienić ustawienia newslettera.
Potwierdź zapisanie się do newslettera klikając w link w wiadomości wysłanej na Twój adres e-mail.
Nieznany błąd, spróbuj ponownie za chwilę.
Proszę zaznaczyć zgodę.
0
Najciekawsze informacje z serwisu nawozy.eu na Twojej skrzynce pocztowej.
Proszę wpisać poprawny adres e-mail.
Proszę zalogować się na swoje konto i zmienić ustawienia newslettera.





Potwierdź zapisanie się do newslettera klikając w link w wiadomości wysłanej na Twój adres e-mail.




Nieznany błąd, spróbuj ponownie za chwilę.
Proszę zaznaczyć zgodę.