Content

Porady ekspertów

Nawożenie, Informacje, Gleba

Wybrane właściwości nawozów wapniowych podstawą trafnego wyboru i efektywnego stosowania

Data2017-09-17 Ilość wyświetleń2316 wyświetleń
dodaj
do ulubionych
usuń
z ulubionych

Materiały wykorzystywane do wapnowania mają zróżnicowane właściwości.
Materiały wykorzystywane do wapnowania mają zróżnicowane właściwości.

Nawozy wapniowe to kopaliny lub produkty uboczne różnych procesów przemysłowych. Kopaliny to materiały pochodzenia naturalnego, w celu przygotowania do wykorzystania nawozowego mogą być jednak poddawane procesom przerobu, na przykład mieleniu czy prażeniu (w wyniku prażenia z wapna węglanowego uzyskuje się tlenkowe).

Wapno pochodzące z produkcji ubocznej to m.in.:

wapno posodowe – odpad przemysłu sodowego,
wapno defekacyjne – odpad przemysłu cukrowniczego,
wapno pokarbidowe – odpad przemysłu chemicznego,
wapno pocelulozowe – odpad przemysłu celulozowo-papierniczego.

Podejmując decyzję o wyborze konkretnego nawozu, warto poznać jego właściwości.

Forma chemiczna: węglan, tlenek

Nawozy wapniowe to najczęściej węglany (CaCO3 – węglan wapnia, MgCO3 – węglan magnezu) i tlenki (CaO – tlenek wapnia, MgO – tlenek magnezu), rzadziej wodorotlenki i krzemiany. Nawozów tlenkowych nie wolno stosować do wapnowania gleb lekkich; na te gleby nadają się nawozy węglanowe. Działanie nawozów tlenkowych jest szybsze niż węglanowych. Szybka, intensywna reakcja nie jest wskazana w przypadku nawożenia gleb lekkich, o małych zdolnościach buforowych.

Zawartość CaO

Najważniejszym składnikiem nawozów wapniowych jest wapń, niektóre z nawozów zawierają też magnez (nawozy wapniowo-magnezowe należy stosować na gleby o niskiej zasobności w magnez przyswajalny). Te dwa pierwiastki wysycają kompleks sorpcyjny gleby, co prowadzi do podniesienia jej wartości pH. Ważne więc, aby wiedzieć, ile wapnia (i magnezu) znajduje się w nawozach wapniowych. Zawartość wapnia i magnezu w nawozach podawana jest jako % CaO i % MgO, nawet jeśli nawóz nie jest chemicznie tlenkiem, a na przykład węglanem. Procentowa zawartość składnika w nawozie z jednej strony zależeć będzie od czystości nawozu (np.: czystości wydobywanej kopaliny), z drugiej – od formy chemicznej nawozu. Czysty chemicznie węglan wapnia zawiera 56% CaO, a więc zawartość CaO w nawozie, który jest węglanem wapnia, nie będzie przekraczać tej wartości. Nawóz tlenkowy może zawierać ponad 80% CaO. Tzw. ogólna alkaliczność nawozu wapniowego to podanie zawartości Ca i Mg w nawozie w % CaO (niezależnie od tego, jaką formę chemiczną ma nawóz i czy zawiera tylko wapń, czy wapń i magnez). Obecnie niektórzy producenci nawozów węglanowych, żeby uniknąć nieporozumień związanych z zawartością wapnia, podają zarówno procentową zawartość CaO, jak i CaCO3.

Reaktywność

Reaktywność to parametr, który podawany jest w wartościach procentowych, nie należy go jednak mylić z zawartością CaO. Reaktywność pozwala ocenić zachowanie danego materiału w glebie (szybkość i efektywność odkwaszania). Oznaczana jest w analizie, w trakcie której przez ustalony czas materiał odkwaszający poddawany jest reakcji z kwasem solnym (PN-EN 13971:2013). Z ilości kwasu zużytego do reakcji oblicza się reaktywność materiału (im więcej kwasu zostało zużyte w reakcji, tym bardziej reaktywne jest wapno, a więc tym intensywniej odkwasi glebę). Ostateczny wynik oznaczenia oblicza się, uwzględniając zawartość CaO w wapnie. Dzięki temu wartość reaktywności odnosi się do aktywnego składnika (CaO) obecnego w odkwaszającym materiale.

Forma fizyczna: pylisty, granulowany

Im mniejsza wielkość ziaren nawozu pylistego (większe rozdrobnienie), tym szybsze jego działanie, ponieważ większa jest powierzchnia kontaktu nawozu z glebą. Ma to znaczenie zwłaszcza w przypadku tych nawozów, które ze względu na postać chemiczną (węglan) i wiek złoża mogą cechować się słabym działaniem. Starsze kopaliny działają słabiej niż młodsze, wynika to z innej struktury materiałów. Młodym geologicznie materiałem jest kreda. Nawozy granulowane wybierane są z reguły ze względu na łatwość aplikacji.

Inne właściwości

Zgodnie z rozporządzeniem w sprawie typów wapna nawozowego (Rozporządzenie… 2010), dla niektórych typów wapna należy podać także zawartość wody, chlorków i siarczków. Zawartość chlorków i siarczków podaje się w wapnie pochodzącym z produkcji ubocznej – obecność chlorków i siarczków w tym wapnie wynika ze specyfiki produkcji (wykorzystywanych substancji, zachodzących reakcji chemicznych). Niektórzy z producentów podają również zawartość mikroelementów w nawozach wapniowych (np.: miedzi – Cu, manganu – Mn, cynku – Zn, żelaza – Fe, boru – B, molibdenu – Mo). Obecność mikroelementów nie musi wynikać z wprowadzania ich do nawozów w procesie produkcji, mikroelementy mogą naturalnie występować w kopalinie wykorzystywanej do produkcji nawozów. W wapnie sprawdza się także zawartość pierwiastków śladowych (kadmu – Cd i ołowiu – Pb) stanowiących zanieczyszczenie. Zgodnie z rozporządzeniem w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o nawozach i nawożeniu (Rozporządzenie… 2008), dopuszczalna zawartość zanieczyszczeń w wapnie nawozowym wynosi 8 mg Cd i 200 mg Pb w przeliczeniu na 1 kg CaO obecnego w nawozie. W wapnie nawozowym zawierającym magnez jest to odpowiednio 15 mg Cd i 600 mg Pb w przeliczeniu na 1 kg sumy tlenków wapnia i magnezu (CaO + MgO) obecnych w materiale.


Litaratura:

1. PN-EN 13971:2013. Węglanowe i krzemianowe środki wapnujące – Oznaczanie reaktywności – Metoda miareczkowania potencjometrycznego kwasem chlorowodorowym.
2. Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 8 września 2010 r. w sprawie sposobu pakowania nawozów mineralnych, umieszczania informacji o składnikach nawozowych na tych opakowaniach, sposobu badania nawozów mineralnych oraz typów wapna nawozowego. Dz.U. 2010 nr 183 poz. 1229.
3. Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 czerwca 2008 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o nawozach i nawożeniu. Dz.U. 2008 nr 119 poz. 765.

Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny?

Nie był pomocny
Był średnio pomocny
Był pomocny
Był bardzo pomocny

Tagi

Ekspert nawozy.eu

Masz pytanie dotyczące tego artykułu? Szukasz porady?

Ilość pytań do ekspertów, które możesz jeszcze zadać w tym miesiącu: 2
*pola wymagane
doradca nawozy.eu

doradca nawozy.eu


Zapytaj eksperta

NEWSY

Nawożenie

MRiRW rozwiewa wątpliwości odnośnie terminów stosowania nawozów

Z uwagi na nurtujące rolników wątpliwości związane z terminowym stosowaniem nawozów zgodnego z programem azotanowym, MRiRW wyjaśnia, że można używać na jesieni nawozów w sytuacjach nadzwyczajnych, do których niewątpliwie należą niekorzystne warunki atmosferyczne.

Nawożenie

Terminy stosowania nawozów ulegną zmianie

Nie będzie już można nawozić gleby po zimie jak tylko ustąpią mrozy, ale będzie trzeba poczekać do 1 marca.

Nawożenie

Ceny czystego składnika nawozów azotowych, fosforowych i potasowych w maju 2018

Maksymalne ceny czystego składnika w nawozach azotowych w maju 2018 roku nadal odznaczały się w saletrzaku, niższe były ceny azotu w saletrze amonowej, a najmniejsze w moczniku.

Nawożenie
Nawożenie

nawozy.eu polecają

charakterystyka ogólna, wymagania glebowe i pokarmowe, wybór nawozu, pogoda, notowania

upload/newsy/3842/spinach-2216967-1280_nmedium.jpg

Hiszpańscy plantatorzy szpinaku protestują przeciwko zakazowi stosowania pestycydów

W trosce o konkurencyjność swoich produktów, producenci szpinaku z całej Hiszpanii protestują przeciwko zakazowi stosowania herbicydu Lenacil.

Warzywa
upload/nawozenie/17/jeczmien-jary_medium.jpg
Nawożenie upraw

Jęczmień jary
W warunkach dobrych gleb żytnich daje wyższy i o lepszej wartości paszowej plon jak żyto
Skierbieszów
środa, 5 Czerwiec 2019
19°C
14°C
min
25°C
max
Najciekawsze informacje z serwisu nawozy.eu na Twojej skrzynce pocztowej.
Proszę wpisać poprawny adres e-mail.
Proszę zalogować się na swoje konto i zmienić ustawienia newslettera.
Potwierdź zapisanie się do newslettera klikając w link w wiadomości wysłanej na Twój adres e-mail.
Nieznany błąd, spróbuj ponownie za chwilę.
Proszę zaznaczyć zgodę.
0
Najciekawsze informacje z serwisu nawozy.eu na Twojej skrzynce pocztowej.
Proszę wpisać poprawny adres e-mail.
Proszę zalogować się na swoje konto i zmienić ustawienia newslettera.





Potwierdź zapisanie się do newslettera klikając w link w wiadomości wysłanej na Twój adres e-mail.




Nieznany błąd, spróbuj ponownie za chwilę.
Proszę zaznaczyć zgodę.