Content

Porady ekspertów

Nawożenie, Rośliny, Nawozy

Znaczenie boru w uprawie roślin

Data2019-05-07 Ilość wyświetleń866 wyświetleń
dodaj
do ulubionych
usuń
z ulubionych

Około 80% gleb w Polsce charakteryzuje się niską zawartością boru. Niedobór tego pierwiastka występuje najczęściej na glebach lekkich, kwaśnych, o małej zawartości próchnicy. Ilość pierwiastka dostępnego dla roślin najczęściej nie przekracza 5 – 6% całkowitej zawartości boru w glebie, a czasami może stanowić mniej niż 1%. Głównymi czynnikami wpływającymi na pobieranie boru przez rośliny są: pH gleby, obecność innych jonów w roztworze glebowym, zawartość wody w glebie oraz ilość i typ minerałów glebowych. W największym stopniu pobieranie boru przez rośliny ogranicza niska zawartość tego pierwiastka występująca w wielu glebach oraz niedobór wody.

Bor spełnia w roślinie szereg istotnych funkcji fizjologicznych. Uczestniczy w kształtowaniu struktury ściany komórkowej, między innymi poprzez włączanie wapnia oraz wpływ na syntezę pektyn, hemicelulozy i lignin. Pierwiastek ten reguluje aktywność auksyn oraz uczestniczy w syntezie kwasów nukleinowych i białek. Wpływa na wzrost korzeni oraz komórek merystemów wierzchołkowych. Istotnym elementem jest wpływ boru na pobieranie składników mineralnych, między innymi fosforu i potasu oraz na kwitnienie i zawiązywanie owoców. Również synteza i transport cukrów w roślinie jest warunkowana odpowiednią zawartością tego mikroelementu. Wpływ boru na wiązanie azotu atmosferycznego przez rośliny związany jest z uczestniczeniem tego pierwiastka we wzroście brodawek korzeniowych u roślin bobowatych.

Bor odgrywa ważną rolę w uprawie buraków, lucerny, koniczyny, grochu, bobiku, rzepaku, ziemniaka, kalafiora, kapusty, selera, fasoli, pomidora, maku, słonecznika, konopi, lnu, tytoniu, czy roślin sadowniczych. Niedobór tego pierwiastka prowadzi do pogorszenia jakości konsumpcyjnej oraz przemysłowej produktów roślinnych. Wrażliwość roślin na niedobór boru jest zróżnicowana. Krytyczna zawartość boru u roślin tolerancyjnych (trawy) wynosi poniżej 10 mg/kg suchej masy. W przypadku roślin mało wrażliwych (bobowate) jest to 11 – 30 mg/kg suchej masy. U roślin umiarkowanie wrażliwych (kapustowate) to 31 – 60 mg/kg suchej masy, zaś u roślin wrażliwych (komosowate) – powyżej 61 mg B/kg suchej masy rośliny.

Rośliną pobierająca bor w dużych ilościach (300 – 400 g B/ha) jest burak cukrowy. Jednym z zasadniczych objawów niedoboru tego pierwiastka u buraka jest zgorzel liścia sercowego. Choroba ta występuje najczęściej na przełomie lipca i sierpnia podczas suchych i upalnych lat, szczególnie na glebach zasadowych, wapiennych, bądź też w uprawach niewłaściwie nawożonych. Dalszy niedobór boru prowadzi do suchej zgnilizny korzeni buraka cukrowego, co w konsekwencji skutkuje obniżeniem plonu korzeni oraz spadkiem zawartości cukru, niekiedy nawet o 50%. Objawy niedoboru potęgowane są długotrwałymi suszami występującymi w trakcie wegetacji roślin. W przypadku buraków uprawianych na glebach lekkich już po kilkunastu dniach braku opadu atmosferycznego rośliny wykazują objawy braku boru przejawiające się zakłóceniami wzrostu blaszki liściowej.

Bardzo duże zapotrzebowanie na bor stwierdza się również w przypadku roślin bobowatych. Największe ilości tego mikroelementu pobiera lucerna, wynosząca z plonami około 450 g boru z hektara w ciągu sezonu wegetacyjnego. Dużych ilości boru potrzebuje również koniczyna, groch, czy bobik. Objawy niedoboru przejawiają się żółknięciem górnych liści, zmniejszeniem kwitnienia roślin, bądź opadaniem kwiatów oraz słabym wykształcaniem nasion. W konsekwencji dochodzi do zmniejszenia plonu nasion oraz obniżenia jego jakości w efekcie kumulacji mniejszej ilości białka w nasionach bobiku i grochu, czy zmniejszenia zawartości karotenu w lucernie.

Rzepak z plonami w ciągu sezonu wegetacyjnego pobiera z gleby około 150 g B/ha. W uprawie rzepaku bor odgrywa istotną rolę w okresie jego kwitnienia, kiedy to objawy niedoboru tego mikroelementu są najbardziej widoczne. Objawy niedoboru występują w postaci chlorozy najmłodszych liści, zwinięcia obrzeży liści oraz fioletowo-czerwonych przebarwień na ich krawędziach. W efekcie niedoboru tego pierwiastka dochodzi do występowania zwiększonej ilości pędów bocznych bez łuszczyn oraz małej ilości nasion w łuszczynie.

W uprawie ziemniaka bor wpływa zarówno na plonowanie, jak i na jakość bulw. Roślina ta wraz z plonem w ciągu sezonu wegetacyjnego wynosi z hektara około 180 g B. Niedobór boru prowadzi do wolniejszego rozwoju ziemniaka, co skutkuje karłowaceniem roślin. Wiąże się również z więdnięciem końcówek korzeni, a w przypadku części nadziemnych z deformacją najmłodszych liści. Następuje pękanie bulw ziemniaka oraz pogorszenie jego odporności na infekcje.

Z upraw sadowniczych duże wymagania pokarmowe w stosunku do boru wykazują jabłonie, śliwy i grusze. Rośliny ziarnkowe zwiększone zapotrzebowanie na bor wykazują w fazie kwitnienia i dojrzewania nasion. Objawy niedoboru tego mikroelementu obserwuje się na najmłodszych organach roślin, a mianowicie w przypadku organów wegetatywnych na merystemach wzrostowych, zaś w przypadku organów generatywnych na kwiatach, nasionach czy owocach. Objawy niedoboru boru u roślin sadowniczych objawiają się słabym zawiązywaniem owoców, drobnieniem, deformacją, ordzawianiem i pękaniem owoców oraz skorkowaceniem miąższu, który występuje tuż pod skórką lub głęboko wewnątrz owocu. W warunkach deficytu boru stwierdza się zaburzenia w rozwoju tkanek wegetatywnych. Rośliny charakteryzują się słabym wzrostem, niekiedy zamieraniem pędów. Liście są drobne, kruche, jasnozielone oraz przedwcześnie opadają. Przy silnym deficycie boru w roślinach na wierzchołkowych liściach długopędów pojawia się chloroza międzyżyłkowa, wierzchołki pędów zasychają, a także pęka kora pnia i konarów.

W konsekwencji braku boru w wielu glebach Polski istotnym zabiegiem jest doglebowa bądź pozakorzeniowa aplikacja tego mikroelementu, zwłaszcza w przypadku uprawy roślin o dużych wymaganiach w stosunku do tego pierwiastka. Wśród nawozów doglebowych zawierających bor na uwagę zasługują nawozy azotowe wzbogacone w ten mikroelement, jak Salmag z borem® i Saletrzak 27 standard z borem, zawierające 0,2% boru. Nawozy te najlepiej po wysianiu wymieszać z glebą, zaś w przypadku stosowania pogłównego należy aplikować je na wilgotną glebę lub przed spodziewanym deszczem. W doglebowych nawozach płynnych bor można dostarczyć stosując AZOPLON OPTI Mocznikowy nawóz wapniowy 17N z borem, który zawiera 0,05% B. Wśród nawozów wieloskładnikowych bor zawiera POLIFOSKA®PETROPLON (0,1% B). Najwyższą efektywność uzyskuje się stosując nawóz przedsiewnie i mieszając go z glebą na głębokość 10 – 20 cm. Nawóz można również zastosować wczesną wiosną na rośliny ozime, np. rzepak. Bor można również wnieść z nawozami wieloskładnikowymi, jak np. Amofoska ® CORN 4-10-22, Amofoska ® 4-10-28, czy Amofoska ® 5-10-25 z borem, które zawierają 0,1% B.

Korzystne efekty w okresie wegetacji roślin przynosi nawożenie pozakorzeniowe. Na przykład w przypadku drzew nawożenie borem można zastosować zarówno w okresie wiosennym, jak i jesiennym. Pozakorzeniowe nawożenie wiosenne należy wykonać tuż przed początkiem kwitnienia, a także kilka dni po jego zakończeniu. Z kolei nawożenie jesienne przeprowadzone po zbiorze owoców zwiększa rezerwy boru w częściach wegetatywnych roślin, co umożliwia lepszy rozwój liści, pąków oraz kwiatów w następnym sezonie wegetacyjnym. Warto jednak pamiętać, że nie należy opryskiwać borem drzew niewykazujących objawów niedoboru tego składnika, gdyż może to doprowadzić do drobnienia owoców oraz zwiększenia wystąpienia na jabłkach gorzkiej plamistości podskórnej, czy też wewnętrznego rozpadu owoców w okresie ich przechowywania. Nawozami do stosowania pozakorzeniowego zawierającymi bor są między innymi AZOPLON OPTI Roztwór saletry wapniowej 8,5N z borem (0,05% B), czy krystaliczne bezchlorkowe nawozy AZOPLON NUTRI NPK 18-18-18, AZOPLON NUTRI NPK 12-46-10 oraz AZOPLON NUTRI NPK 8,5-10,5-36.

Literatura:
1. Grzebisz W. 2008. Nawożenie roślin uprawnych. PWRiL, Poznań.
2. Hołubowicz-Kliza G., Kęsik K. Niedocenione składniki pokarmowe. Bor. IUNG, Puławy.
3. Wójcik P. Nawożenie pozakorzeniowe jabłoni. Instytut Sadownictwa i Kwiaciarstwa, Skierniewice.

Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny?

Nie był pomocny
Był średnio pomocny
Był pomocny
Był bardzo pomocny

Tagi

Ekspert nawozy.eu

Masz pytanie dotyczące tego artykułu? Szukasz porady?

Ilość pytań do ekspertów, które możesz jeszcze zadać w tym miesiącu: 2
*pola wymagane
doradca nawozy.eu

doradca nawozy.eu


Zapytaj eksperta

NEWSY

Nawożenie

Terminy stosowania nawozów ulegną zmianie

Nie będzie już można nawozić gleby po zimie jak tylko ustąpią mrozy, ale będzie trzeba poczekać do 1 marca.

Nawożenie

MRiRW rozwiewa wątpliwości odnośnie terminów stosowania nawozów

Z uwagi na nurtujące rolników wątpliwości związane z terminowym stosowaniem nawozów zgodnego z programem azotanowym, MRiRW wyjaśnia, że można używać na jesieni nawozów w sytuacjach nadzwyczajnych, do których niewątpliwie należą niekorzystne warunki atmosferyczne.

Nawożenie

Ceny czystego składnika nawozów azotowych, fosforowych i potasowych w maju 2018

Maksymalne ceny czystego składnika w nawozach azotowych w maju 2018 roku nadal odznaczały się w saletrzaku, niższe były ceny azotu w saletrze amonowej, a najmniejsze w moczniku.

Nawożenie
Nawożenie

nawozy.eu polecają

charakterystyka ogólna, wymagania glebowe i pokarmowe, wybór nawozu, pogoda, notowania

upload/newsy/3909/sweet-peppers-499068-1280_nmedium.jpg

16% więcej wykrytych szkodliwych organizmów wraz z dotaczaną do UE żywnością

W 2018 r. liczba przypadków wychwycenia organizmów szkodliwych w Unii Europejskiej wzrosła o 15,9% w porównaniu z rokiem poprzednim, w sumie jest to 8720 przypadków.

Unia Europejska
upload/nawozenie/20/jeczmien-ozimy_1_medium.jpg
Nawożenie upraw

Jęczmień ozimy
Uprawiany jest więc w rejonach o łagodniejszych zimach, czyli w zachodniej i południowej części kraju
Barzkowice
środa, 18 Wrzesień 2019
10°C
6°C
min
14°C
max
Najciekawsze informacje z serwisu nawozy.eu na Twojej skrzynce pocztowej.
Proszę wpisać poprawny adres e-mail.
Proszę zalogować się na swoje konto i zmienić ustawienia newslettera.
Potwierdź zapisanie się do newslettera klikając w link w wiadomości wysłanej na Twój adres e-mail.
Nieznany błąd, spróbuj ponownie za chwilę.
Proszę zaznaczyć zgodę.
0
Najciekawsze informacje z serwisu nawozy.eu na Twojej skrzynce pocztowej.
Proszę wpisać poprawny adres e-mail.
Proszę zalogować się na swoje konto i zmienić ustawienia newslettera.





Potwierdź zapisanie się do newslettera klikając w link w wiadomości wysłanej na Twój adres e-mail.




Nieznany błąd, spróbuj ponownie za chwilę.
Proszę zaznaczyć zgodę.