Content

Porady ekspertów

Nawozy, Zboża, Nawożenie

Staranna agrotechnika i racjonalne nawożenie – podstawa w uprawie jęczmienia ozimego

Data2014-09-08 Ilość wyświetleń2955 wyświetleń
dodaj
do ulubionych
usuń
z ulubionych

Jęczmień wymaga gleb w wysokiej kulturze rolnej i zbilansowanego nawożenia (fot. Agnieszka Krawczyk).
Jęczmień wymaga gleb w wysokiej kulturze rolnej i zbilansowanego nawożenia (fot. Agnieszka Krawczyk).

Przed nami siewy zbóż, spośród których jako pierwszy wysiewany jest jęczmień ozimy. Gatunek ten odznacza się znacznym potencjałem plonowania, przy czym, aby w pełni mógł być on wykorzystany, jęczmień musi być racjonalnie nawożony. Co zrobić aby osiągnąć sukces w uprawie tej rośliny?

Jęczmień wymaga staranności

Jęczmień ozimy ma średnie wymagania glebowe, mniejsze od pszenicy, ale większe od żyta. Niemniej gleba pod zasiewy tej rośliny powinna być żyzna w dobrej kulturze rolnej. Uprawę jęczmienia zaleca się na glebach kompleksów pszennych, a także żytnim bardzo dobrym. W płodozmianie najlepiej jęczmień ozimy wysiewać po ziemniakach, grochu, czy też rzepaku, czyli roślinach wcześnie schodzących z pola. W praktyce rolniczej, zwłaszcza w gospodarstwach bezinwentarzowych dobre rezultaty można uzyskać uprawiając jęczmień w zmianowaniu:

AB
Pszenica ozimaPszenica ozima
Pszenica ozimaPszenica ozima
Jęczmień ozimy + poplon ścierniskowy na przyoranie lub mulcz do siewu bezpośredniego (facelia, gorczyca biała – w gospodarstwach w których nie uprawia się rzepaku ozimego)Jęczmień ozimy
Buraki cukrowe lub ziemniakiRzepak ozimy


Takie rozwiązanie pozwala uzyskać wysokie plony ziarna, ponadto ułatwia organizację pracy w gospodarstwie. W płodozmianie z rzepakiem ozimym pozwala również na staranne przygotowanie gleby pod zasiewy, ponieważ zboże to najszybciej „schodzi z pola”.


Nie zaleca się uprawy jęczmienia po sobie, dotyczy to zarówno formy jarej, jak i ozimej. Uprawa taka zwiększa ryzyko wystąpienia chorób (zwłaszcza podstawy źdźbła)


Jęczmień wymaga starannie przygotowanej i odleżałej (co najmniej 10 dni) gleby, co w warunkach tegorocznej aury może być utrudnione. Powodzenie w uprawie tej rośliny jest możliwe tylko wówczas, gdy rośliny w stan spoczynku zimowego wejdą zahartowane i będą miały dobrze rozwinięty system korzeniowy.

 
Jęczmień bardzo dobrze wykorzystują zapas wilgoci zgromadzony w glebie po zimie, stąd też wiosenne susze glebowe roślina ta toleruje najlepiej spośród wszystkich gatunków zbóż.
 

Optymalny odczyn gleby oraz nawożenie magnezem

Jęczmień jest jednym z najbardziej wrażliwych gatunków na kwaśny odczyn gleby (optymalne wartości pHKCl – 6,0-7,0). Wapnowanie bezpośrednio przed siewem jęczmienia jest mało skuteczne, zaleca się więc aby było wykonane pod rośliny wcześniej uprawiane na danym polu (szczegółowe informacje na temat wapnowania w artykule „Wapnowanie gleb – podstawa odpowiedniego nawożenia”).

Jęczmień wymaga ponadto gleb zasobnych w magnez. W przypadku gleb kwaśnych z niską zawartością magnezu; 1/3 dawki CaO należy zastosować w postaci wapna magnezowego. Natomiast w przypadku uregulowanego odczynu gleby, a niskiej zasobności gleby w ten pierwiastek, należy stosować przedsiewnie nawozy magnezowe, np. kizeryt, w dawce 30-60 kg MgO/ha. W łanach dobrze wykształconych składnik ten warto zastosować jesienią, pogłównie w formie 5% roztworu siedmiowodnego siarczanu magnezu w fazie początku krzewienia się roślin. Więcej na temat nawożenia roślin magnezem w artykule „Magnez – ważny jest efekt”).

 

Zagrożenia dla upraw jęczmienia ozimego:

  • najmniejsza spośród wszystkich zbóż, zimotrwałość roślin (bez okrywy śnieżnej znosi mrozy do -10°C)
  • zakwaszenie gleb (w Polsce ponad 65% gleb ma kwaśny, bądź bardzo kwaśny odczyn),
  • duża wrażliwość na niedobór magnezu (ponad 50% gleb w Polsce ma niską zawartość magnezu),
  • duża wrażliwość roślin na niską kulturę gleby.

Nawożenie fosforem i potasem

Jęczmień ozimy wykazuje bardzo dużą wrażliwość na niedobór fosforu i średnią wrażliwość na niedobór potasu w glebie. Optymalne zaopatrzenie roślin w te składniki żywieniowe pozwala lepiej przygotować się roślinom do stanu spoczynku zimowego, zwiększa odporność na choroby, mróz, niedobory wody i wyleganie. Decyduje także o lepszym wypełnieniu ziarna i równomiernym dojrzewaniu.

Wysokość dawek fosforu i potasu, zależy od zawartości przyswajalnych w glebie form tych składników oraz wysokości plonu. Do przedsiewnego nawożenia roślin warto wykorzystywać wieloskładnikowe nawozy mineralne z niewielkim udziałem azotu, wzbogacone w magnez oraz siarkę. np. POLIFOSKA® 4, POLIFOSKA® 5, POLIFOSKA® PLUS, POLIFOSKA® M oraz Amofoska® 4-12-20, Amofoska® 4-12-12, Amofoska® 4-16-18. Ponadto wszystkie Amofoski zawierają także wapń. Nawożenie tymi składnikami należy przeprowadzić przedsiewnie, a nawozy wymieszać z glebą.

Nawożenie jęczmienia azotem


Jesienne stosowanie azotu w jęczmieniu jest wymagane wówczas, gdy roślina ta uprawiana jest po zbożach, wówczas stosujemy 20 kg N/ha, najlepiej w nawozie wieloskładnikowym typu Polifoska lub Amofoska. Uprawa po dobrych przedplonach oraz na glebach żyznych nie wymaga przedsiewnego stosowania azotu. Wówczas stosujemy Fosdar™ 40 superfosfat wzbogacony z wapniem i sól potasową.


Podstawowe nawożenie azotem wykonujemy wiosną. Powinno być ono dostosowane do wysokości spodziewanego plonu. Na każdą tonę ziarna wraz z odpowiednią ilością słomy jęczmień potrzebuje około 25 kg azotu, czyli do uzyskania plonu 80 dt/ha potrzeba 200 kg N/ha. Przy czym należy uwzględnić azot w nawozach wieloskładnikowych stosowanych jesienią oraz ok.30-50 kg azotu glebowego pochodzącego z mineralizacji. Wg IUNG na stanowiskach w wysokiej kulturze rolnej, o uregulowanym odczynie gleby (powyżej 6,0), jęczmień wymaga wysokiego nawożenia azotem - 100 - 120 kg/ha. Gdy natomiast spodziewamy się niższych plonów np. z uwagi na niewłaściwe stanowisko (niskie pH, zła kultura roli) wówczas powinniśmy zastosować 50-70 kg N/ha.


Nawozy azotowe wiosną wysiewamy: w dwóch terminach: I dawka w momencie ruszenia wegetacji, w wysokości 50% planowanej dawki, II dawka – na początku strzelania w źdźbło, bądź w trzech terminach: I dawka – ruszenie wegetacji, w wysokości do 50% planowanej dawki, II – w fazie pierwszego kolanka – 20-30 % planowanej dawki, III – w fazie kłoszenia – 20-30% planowanej dawki. Do nawożenia pogłównego azotem należy wykorzystywać szybkodziałające nawozy, tj. Saletra Amonowa 32, PULAN®, SALMAG®, SALETRZAK 27 standard, czy ZAKSAN® - Kędzierzyńska Saletra Amonowa. Wczesną wiosną warto również zabezpieczyć rośliny w siarkę, stosując Saletrosan® 26, Salmag z siarką® wzbogacony wapniem, czy nawóz POLIFOSKA® 21 zawierającą obok azotu i siarki, również magnez.  Takie działanie wpływa korzystnie na pobieranie wszystkich składników pokarmowych, rozwój i plonowanie roślin.


Do wczesnowiosennej aplikacji godną polecenia formą stosowania azotu jest RSM®., który należy stosować techniką oprysku grubokroplistego lub techniką rozlewu.


Nadmierne lub jednostronne nawożenie azotem wiosną sprzyja rozwojowi wielu chorób i szkodników, a także może prowadzić do wylegania zboża. Intensywna uprawa jęczmienia wymaga minimum jednokrotnego skracania, w fazie po ukazaniu się drugiego kolanka. Ponadto odmiany browarne należy ostrożnie nawozić azotem, tak aby nie podwyższyć zawartości białka w ziarnie.

Nawożenie dolistne

Jęczmień ozimy podobnie jak inne zboża dobrze reaguje na dolistne dokarmianie mocznikiem (Mocznik.pl, Mocznik Granulowany 46%,PULREA®), przy czym należy przestrzegać stężenia roztworu mocznika:

  • 15% - koniec krzewienia,
  • 8-10 % - początek strzelania w źdźbło,
  • 7% - koniec strzelania w źdźbło (z dodatkiem 5% roztworu siedmiowodnego siarczanu magnezu).

Zabiegi dolistnego dokarmiania zwłaszcza na glebach zasadowych i obojętnych warto  uzupełnić nawozem mikroskładnikowym zawierającym przede wszystkim miedź i mangan.


Sukces w uprawie jęczmienia ozimego jest możliwy jedynie wówczas gdy rośliny są odpowiednio nawożone azotem, odpowiednio chronione przeciw chorobom i wyleganiem.

Literatura:

  • Czuba R. i in. 1996. Nawożenie mineralne oślin uprawnych, Zakłady Chemiczne „Police” SA. 98-99
  • Gosek S. 2003. Problematyka zakwaszania gleb w Polsce w aspekcie zrównoważonego rozwoju rolnictwa. Materiały szkoleniowe 87/03, część I Upowszechnianie Zasad Dobrej Praktyki Rolniczej, IUNG Puławy; 5-15
  • Grzebisz W. 2013. Zboża – wrócić do podstaw. Zboża wysokiej jakości. Agro Serwis. Wydanie 6; 57-61
  • Kościelniak W. 2002. Agrotechnika jęczmienia ozimego. Gosp. Pomocnicze WODR. ss. 14
  • Mazurek J., Grabiński J., Lewandowska B. 1993. Technologia produkcji jęczmienia ozimego na ziarno siewne. Inst. Upow. 42/93 IUNG Puławy. ss. 37
  • Solarski L. 2009. Jak dobrze wyprodukować zboże? Zboża wysokiej jakości. Agro Serwis. Wydanie 4; 52-53

 

Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny?

Nie był pomocny
Był średnio pomocny
Był pomocny
Był bardzo pomocny

Tagi

Ekspert nawozy.eu

Masz pytanie dotyczące tego artykułu? Szukasz porady?

Ilość pytań do ekspertów, które możesz jeszcze zadać w tym miesiącu: 2

*pola wymagane
doradca nawozy.eu

dr inż. Agnieszka Krawczyk


Zapytaj eksperta

NEWSY

Nawozy

Mniejsze zużycie nawozów mineralnych

Jak wynika z danych zaprezentowanych przez GUS, zużycie nawozów mineralnych w sezonie 2018/2019 było mniejsze niż w tym samym czasie przed rokiem i wyniosło 1905,4 tys. ton NPK.

Nawozy

Ceny czystego składnika nawozów azotowych, fosforowych i potasowych w III kwartale 2020

Maksymalne ceny czystego składnika w nawozach azotowych w III kwartale 2020 roku w dalszym ciągu odznaczały się w saletrzaku, mniejsze były ceny azotu w saletrze amonowej, a najniższe w moczniku.

Nawozy

Segment Agro Grupy Azoty z nową koncepcją komunikacji

Grupa Azoty – jeden z liderów branży nawozowo-chemicznej w Europie – wdraża nowy system komunikacji dla segmentu Agro. Celem rebrandingu jest stworzenie spójnej wizerunkowo, nowoczesnej i rozpoznawalnej marki produktów, nawiązującej jednocześnie do wyzwań, jakie stawia przed rolnictwem Europejski Zielony Ład. Prowadzone działania to kolejny etap w procesie integracji biznesowej spółek z Grupy Azoty.

Nawozy

Ceny czystego składnika nawozów azotowych, fosforowych i potasowych w czerwcu 2020

Maksymalne ceny czystego składnika w nawozach azotowych w czerwcu 2020 roku w dalszym ciągu odznaczały się w saletrzaku, mniejsze były ceny azotu w saletrze amonowej, a najniższe w moczniku.

Nawozy

nawozy.eu polecają

charakterystyka ogólna, wymagania glebowe i pokarmowe, wybór nawozu, pogoda, notowania

upload/newsy/4676/oilseed-rape-1311597-1280_nmedium.jpg

Ceny rzepaku niższe o 2,1%

W dniach od 16 do 23 sierpnia 2020 roku cena rzepaku zmniejszyła się o 35 zł/t. Odnotowano spadek cen śruty rzepakowej, oleju rzepakowego rafinowanego i makuchu rzepakowego.

MRiRW
upload/nawozenie/6/trawa_1_medium.jpg
Nawożenie upraw

Użytki zielone
Skład botaniczny runi użytków zielonych zależy od czynników środowiskowych
Kotuń
niedziela, 25 Październik 2020
11°C
8°C
min
15°C
max
Najciekawsze informacje z serwisu nawozy.eu na Twojej skrzynce pocztowej.
Proszę wpisać poprawny adres e-mail.
Proszę zalogować się na swoje konto i zmienić ustawienia newslettera.
Potwierdź zapisanie się do newslettera klikając w link w wiadomości wysłanej na Twój adres e-mail.
Nieznany błąd, spróbuj ponownie za chwilę.
Proszę zaznaczyć zgodę.
0
Najciekawsze informacje z serwisu nawozy.eu na Twojej skrzynce pocztowej.
Proszę wpisać poprawny adres e-mail.
Proszę zalogować się na swoje konto i zmienić ustawienia newslettera.





Potwierdź zapisanie się do newslettera klikając w link w wiadomości wysłanej na Twój adres e-mail.




Nieznany błąd, spróbuj ponownie za chwilę.
Proszę zaznaczyć zgodę.