Content

Porady ekspertów

Nawozy, Rośliny, Nawożenie

Zbilansowane nawożenie mineralne roślin uprawnych

Data2015-12-08 Ilość wyświetleń4281 wyświetleń
dodaj
do ulubionych
usuń
z ulubionych

Wielkości dawek nawozów mineralnych powinny uwzględniać saldo bilansu składników pokarmowych w skali pola.
Wielkości dawek nawozów mineralnych powinny uwzględniać saldo bilansu składników pokarmowych w skali pola.

Nawożenie powinno bilansować potrzeby pokarmowe roślin, nie przyczyniając się do tworzenia zbyt wysokich rezerw składników w glebie tak, aby ich obieg w układzie nawozy – gleba – roślina był możliwie w największym stopniu zamknięty. Nadmierne stosowanie nawozów skutkuje obniżeniem jakości i wielkości plonów uprawianych roślin, zanieczyszczeniem środowiska oraz stratami ekonomicznymi w związku z wyższymi kosztami ponoszonymi na zakup środków produkcji. Należy jednocześnie pamiętać, że niedobór nawet jednego składnika pokarmowego przyczynia się do niepełnego wykorzystania potencjału produkcyjnego roślin, zmniejszenia efektywności wykorzystania pozostałych makro- i mikroelementów, spadku plonowania i pogorszenia jakości surowców roślinnych oraz może wpływa na obniżenie żyzności i degradację gleby. Prawidłowy rozwój i plonowanie roślin są gwarantowane poprzez zrównoważone odżywianie makro- i mikroelementami.

Powszechnie przyjętym i uznanym narzędziem kontroli obiegu składników pokarmowych służącym do wyznaczania dawek nawozów i oceny stanu zagrożenia środowiska jest ich bilans tzw. metodą „na powierzchni pola”. W systemie zbilansowanego nawożenia odpływ składników pokarmowych powinien być rekompensowany ich dopływem, czyli bilans powinien być równy lub bliski zeru. Dodatnie saldo bilansu ( różnica między dopływem i odpływem składników) wskazuje na ich nadmiar, a ujemne – na niedobór. Ze względu na nieuniknione rozpraszanie azotu w wyniku wymywania do wód lub ulatniania z gleby, jak również jego immobilizację przez mikroorganizmy glebowe całkowite zbilansowanie tego składnika nie jest możliwe. Za bezpieczne dla środowiska przyjmuje się zatem dodatnie saldo bilansu azotu brutto. Zrównoważone nawożenie fosforem i potasem polega natomiast z jednej strony na zabezpieczeniu potrzeb pokarmowych roślin, a z drugiej na utrzymaniu optymalnego poziomu ich zasobności w glebie (tj. w zakresie zasobności średniej). W przypadku gleb o bardzo niskiej zasobności w fosfor i potas zaleca się stosowanie większych ilości składników w nawozach (o około 50% w stosunku do ich pobrania przez rośliny). Na glebach o bardzo wysokiej zasobności, ich dawki w nawozach można natomiast zmniejszyć o około 50% w odniesieniu do wymagań pokarmowych roślin. W celu uniknięcia strat składników powinno się je aplikować w ilościach dostosowanych do pobrania przez rośliny (tab. 1).

Źródła dopływu i sposób określania potrzeb nawozowych są uzależnione od analizowanego składnika pokarmowego (tab. 2). Jednak we wszystkich przypadkach ich dopływ jest uwarunkowany głównie wnoszonymi nawozami mineralnymi, naturalnymi i organicznymi. Należy przy tym pamiętać, że sporządzanie bilansu azotu, fosforu i potasu stanowi efektywny element zrównoważonego nawożenia, pod warunkiem wykonywania systematycznej oceny zasobności gleby w te składniki, jak również regulacji odczynu.

Dawki nawozów mineralnych powinny być dostosowane do potrzeb pokarmowych roślin z uwzględnieniem glebowych zasobów składników oraz ich dopływu z innych źródeł, co pozwala na:

  • optymalne zaopatrzenie roślin w makro- i mikroelementy, gwarantujące uzyskiwanie odpowiednich, pod względem jakości i wielkości, plonów, przy wysokiej efektywności nawożenia i osiąganiu satysfakcjonującego zysku;
  • zapewnienie właściwego poziomu żyzności gleb;
  • redukcję strat składników poza układ gleba-roślina, a tym samym ograniczenie negatywnego wpływu rolnictwa na środowisko.

Tab. 1. Pobranie azotu, fosforu i potasu z plonem głównym i ubocznym roślin uprawnych

RoślinaPobranie [kg t-1]
NPK
Pszenica ozima23,704,3012,50
Pszenica jara25,104,5013,50
Jęczmień ozimy22,304,3015,50
Jęczmień jary21,004,2013,60
Żyto21,604,4017,90
Pszenżyto24,104,7017,50
Owies22,204,7018,20
Kukurydza28,405,4023,20
Mieszanki zbożowe22,005,0017,20
Gryka41,709,2044,70
Bobik54,207,1030,20
Grochy48,605,9026,90
Łubiny67,008,6028,20
Soja68,008,6028,10
Mieszanki zbożowo-strączkowe35,305,4022,00
Rzepak, nasiona44,509,7033,20
Len oleisty, nasiona40,308,9026,20
Gorczyca, nasiona60,5010,3038,70
Słonecznik, nasiona55,0014,2094,20
Wczesny ziemniak3,305,004,80
Ziemniak późny3,900,605,50
Burak cukrowy4,000,705,40
Burak pastewny3,300,605,20
Inne korzeniowe3,200,504,50

 

Tab. 2. Główne elementy bilansu składników pokarmowych „na powierzchni pola”

Dopływ (wnoszenie)Odpływ (wynoszenie)
Nawozy mineralneZbiór plonu głównego i ubocznego
Nawozy naturalne i organiczne
Resztki pożniwne
Azot w opadzie atmosferycznym*
Biologiczne wiązanie N*

*elementy uwzględniane tylko przy sporządzaniu bilansu azotu

Literatura:
Borówczak F., Majewska A., Przykłota S., Śmietana B. 2009. Bilans azotu w wybranych gospodarstwach rolnych gmin Góra, Krzemieniewo I Osieczna. Journal of Research and Application in Agriculture Engineering 54(3), 25-29.
Christianson L., Castellano M., Helmers M. 2012. Nitrogen and phosphorus balances in Iowa cropping systems: Sustaining Iowa’s soil resource. ss. 57.
Jadczyszyn T. Planowanie nawożenia w oparciu o bilans składników pokarmowych w skali pola. http://iung.pl/dpr/
Kopiński J. Tujaka A. 2009. Bilans azotu i fosforu w rolnictwie polskim. Woda, Środowisko, Obszary wiejskie 9,4, 103-116.
Stalenga J., Jonczyk K., Kus J. 2004. Bilans składników pokarmowych w ekologicznym i konwencjonalnym systemie produkcji roślinnej. Annales UMCS, Sec. E, 2004, 59, 1, 383-389.
Wrzaszcz W. 2009. Z badań nad rolnictwem społecznie zrównoważonym. Bilans nawozowy oraz bilans substancji organicznej w indywidualnych gospodarstwach rolnych. Instytut Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej − Państwowy Instytut Badawczy, ss. 83.

 

Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny?

Nie był pomocny
Był średnio pomocny
Był pomocny
Był bardzo pomocny

Tagi

Ekspert nawozy.eu

Masz pytanie dotyczące tego artykułu? Szukasz porady?

Ilość pytań do ekspertów, które możesz jeszcze zadać w tym miesiącu: 2
*pola wymagane
doradca nawozy.eu

doradca nawozy.eu


Zapytaj eksperta

NEWSY

Nawozy

Ceny czystego składnika nawozów azotowych, fosforowych i potasowych w marcu 2021

Maksymalne ceny czystego składnika w nawozach azotowych w marcu 2021 roku w dalszym ciągu odznaczały się w saletrze amonowej, mniejsze były ceny azotu w moczniku, a najniższe w wodnym roztworze saletrzano-mocznikowym 32%.

Nawozy

Nowa linia produktów w ofercie nawozowej Grupy Azoty

Grupa Azoty wprowadza na rynek linię produktów Fosfarm, czyli nowoczesnych i przyjaznych dla środowiska nawozów NPK, stanowiących racjonalne i efektywne źródło składników pokarmowych. Nowa linia opracowana przez gdańską spółkę Grupy Azoty to kolejny krok Grupy w kierunku realizacji założeń Europejskiego Zielonego Ładu.

Nawozy

Ceny czystego składnika nawozów azotowych, fosforowych i potasowych w grudniu 2020

Maksymalne ceny czystego składnika w nawozach azotowych w grudniu 2020 roku w dalszym ciągu odznaczały się w saletrzaku, mniejsze były ceny azotu w saletrze amonowej, a najniższe w wodnym roztworze saletrzano-mocznikowym 32%.

Nawozy

Błąd w opisie na workach z nawozem Polidap®

Grupa Azoty Zakłady Chemiczne „POLICE" S.A. informuje, że w trakcie prac nad nowymi wzorami opakowań, wkradł się błąd w opisie na workach z nawozem Polidap®.

Nawozy

nawozy.eu polecają

charakterystyka ogólna, wymagania glebowe i pokarmowe, wybór nawozu, pogoda, notowania

upload/newsy/5164/ripe-eggplant-2759947-1280_nmedium.jpg

Hiszpania osiągnęła nowy rekord eksportu bakłażanów

Według danych, w ubiegłym roku wyeksportowano 171,39 tys. ton bakłażanów za 173,68 mln euro, tj. o 7,01% więcej wolumenu oraz wartości wyższej o 12,56% niż w 2019 roku.

Warzywa
upload/nawozenie/12/kukurydza2_medium.jpg
Nawożenie upraw

Kukurydza na ziarno
Mając bardzo głęboki i silnie rozwinięty system korzeniowy
Terespol
niedziela, 9 Maj 2021
9°C
2°C
min
16°C
max
Najciekawsze informacje z serwisu nawozy.eu na Twojej skrzynce pocztowej.
Proszę wpisać poprawny adres e-mail.
Proszę zalogować się na swoje konto i zmienić ustawienia newslettera.
Potwierdź zapisanie się do newslettera klikając w link w wiadomości wysłanej na Twój adres e-mail.
Nieznany błąd, spróbuj ponownie za chwilę.
Proszę zaznaczyć zgodę.
0
Najciekawsze informacje z serwisu nawozy.eu na Twojej skrzynce pocztowej.
Proszę wpisać poprawny adres e-mail.
Proszę zalogować się na swoje konto i zmienić ustawienia newslettera.





Potwierdź zapisanie się do newslettera klikając w link w wiadomości wysłanej na Twój adres e-mail.




Nieznany błąd, spróbuj ponownie za chwilę.
Proszę zaznaczyć zgodę.