Content

Porady ekspertów

Nawozy

Znaczenie siarki dla wielkości i jakości plonu

Data2015-12-06 Ilość wyświetleń6278 wyświetleń
dodaj
do ulubionych
usuń
z ulubionych

Największe potrzeby pokarmowe względem siarki ma rzepak (Fot. A. Artyszak)
Największe potrzeby pokarmowe względem siarki ma rzepak (Fot. A. Artyszak)

Siarka (S) jest jednym z najważniejszych makroelementów. Jej znaczenie wynika przede wszystkim z faktu, że nie może być zastąpiona przez żaden inny pierwiastek.

Funkcje siarki

Siarka w znaczącym stopniu wypływa na wielkość i jakość plonu roślin. Nawożenie siarką oddziałuje na:
1. wzrost i rozwój roślin poprzez wpływ na:

  • tworzenie chlorofilu i białka;
  • aktywność enzymów roślinnych (reduktaza azotanowa i nitrogenza);
  • procesy fotosyntezy i oddychania;
  • wzrost odporności roślin na warunki stresowe środowiska.

2. jakość wytwarzanych plonów poprzez wzrost:

  • wydajności i jakości oleju rzepakowego;
  • wartości technologicznej ziarna pszenicy i jęczmienia browarnego;
  • zawartości skrobi, karotenu i witaminy C w bulwach ziemniaków;
  • zawartości cukrów rozpuszczalnych w kukurydzy;
  • koncentracji cukru w korzeniach buraków cukrowych;
  • wykorzystania paszy przez zwierzęta hodowlane.

3. poprawę jakości płodów rolnych przez obniżenie:

  • koncentracji metali ciężkich w częściach nadziemnych roślin;
  • zawartości azotu amidowego w kukurydzy i azotu-α-aminowego w korzeniach buraków cukrowych;
  • nasilenia infekcji grzybowych i inwazji szkodników;
  • zawartości cukrów redukujących w bulwach ziemniaków i intensywności ich ciemnienia enzymatycznego (Podleśna 2005).

Siarka przede wszystkim poprawia efektywność wykorzystania azotu i fosforu oraz mikroelementów (Zn, Fe, Cu, Mn i B). Ocenia się, że brak kilograma siarki uniemożliwia wykorzystanie około dziesięciu kilogramów azotu. Niedobory siarki powodują, że azot nie może być przekształcony w białko a nawet może spowodować zatrucie rośliny. Przy braku siarki następuje nie tylko zmniejszenie biosyntezy białka ale także natężenia fotosyntezy.

Rośliny dobrze odżywione siarką są odporniejsze na choroby, na przykład rzepak i inne gatunki z rodziny kapustowatych wydzielają siarkowodór, który hamuje rozwój grzybów. Poza tym są bardziej tolerancyjne na inne czynniki stresowe, takie jak niska i wysoka temperatura oraz susza.

Na glebach zasobnych w siarkę nawożenie tym składnikiem nie powoduje przyrostu plonu, a nadmierne nawożenie siarką może powodować pogorszenie jakości plonu, co u rzepaku i u innych gatunków z rodziny kapustowatych objawia się podwyższoną zawartością glukozynolanów w nasionach. Powoduje też zakwaszenie gleby. Siarka jest bardzo łatwo wymywana z gleby i dlatego nie może być stosowana na zapas.

Wymagania pokarmowe roślin względem siarki

Wyróżnia się rośliny mające zapotrzebowanie na siarkę:

  • bardzo duże (40–80 kg S/ha), do których należą rośliny kapustowate (dawniej nazywane krzyżowymi), takie jak rzepak, kapusta, gorczyca, rzodkiew, rzepa, chrzan a z innych rodzin botanicznych także cebula i czosnek;
  • duże (30–40 kg S/ha), do których należą głównie rośliny bobowate (motylkowate), a przede wszystkim lucerna i koniczyna. Duże zapotrzebowanie roślin bobowatych wynika z tego, że żyją w symbiozie z bakteriami brodawkowymi wiążącymi azot atmosferyczny i produkują znaczne ilości białka. Do tej grupy zalicza się także buraki cukrowe;
  • małe (15–25 kg S/ha), do których należą zboża, kukurydza i ziemniaki.

Uszeregowanie gatunków roślin odnośnie potrzeb pokarmowych względem siarki przedstawiono w tabeli 1.

Tabela 1. Ranking potrzeb pokarmowych roślin uprawnych w stosunku do siarki

Gatunekkg S na t s. m.
Rzepak20,00
Kukurydza5,00
Pszenica4,50
Pszenżyto4,50
Żyto4,00
Owies3,75
Jęczmień3,75
Siano łąkowe3,00
Buraki cukrowe0,80
Ziemniaki0,50

 

Źródło: Grzebisz i Przygocka-Cyna 2003

Deficyt siarki

Z bilansu siarki przeprowadzonego przez prof. Wiesława Szulca z SGGW w Warszawie w latach 2000–2003 wynika, że w Polsce występuje znaczny deficyt siarki (tabela 2). Największe ujemne saldo siarki (ponad –80 kg S/ha) dla rzepaku ozimego wystąpiło w województwach warmińsko-mazurskim i podlaskim. W województwach zachodniopomorskim, lubuskim, podlaskim, łódzkim, opolskim i świętokrzyskim sięgało –40 kg S/ha. W województwach pomorskim, kujawsko-pomorskim, wielkopolskim, dolnośląskim, śląskim i małopolskim bilans też był ujemny i wynosił od –48,3 do –66,6 kg S/ha. Największy deficyt siarki dla pszenicy ozimej (–17,7 kg S/ha) i jęczmienia jarego (–12,6 kg S/ha) stwierdzono w województwie warmińsko-mazurskim.

Tabela 2. Bilans siarki dla roślin uprawnych w Polsce średnio rocznie w latach 2000–2003

Gatunekkg S/ha
Pszenica ozima–11,5
Jęczmień jary–8,5
Żyto–13,5
Pszenżyto–13,1
Owies–7,3
Kukurydza na ziarno–39,1
Rzepak ozimy–49,4
Ziemniaki bardzo wczesne–45,9
Ziemniaki wczesne–46,6
Ziemniaki późne–56,6
Buraki cukrowe–43,6
Łubin żółty–4,8
Koniczyna czerwona–45,5

Źródło: Szulc 2008

Objawy niedoboru

Objawy niedoboru siarki są podobne do objawów niedoboru azotu. Blaszki liściowe żółkną, stają się sztywne i kruche. Chloroza występuje zwłaszcza na młodych liściach i stopniowo obejmuje całą ich powierzchnię. Możliwe jest czerwienienie i purpurowienie liści oraz łodyg, a także powstawanie różnych deformacji. Trudny do odróżnienie brak siarki od niedoboru azotu może rozstrzygnąć jedynie analiza chemiczna liści lub ogonków liściowych, które wykazują wówczas dużą zawartość azotanów oraz węglowodanów w tkankach.

U rzepaku charakterystyczne są łyżkowate zniekształcenia młodych liści, połączone z niebiesko czerwonym zabarwieniem. Płatki kwiatów mają zabarwienie bladożółte do szaro żółtego. Zawiązywanie łuszczyn jest niewielkie lub w ogóle nie następuje. W łuszczynie ilość nasion gwałtownie spada.

Brak siarki u buraków cukrowych w początkowym okresie przypomina objawy niedożywienia azotem, ale obejmuje także liście sercowe. W przypadku silnego niedoboru mogą powstać brunatne plamy na liściach i ogonkach liściowych.

Źródła siarki

Siarkę można dostarczać do gleby w nawozach naturalnych, organicznych i mineralnych. Niestety, większość gospodarstw nie utrzymuje obecnie zwierząt. Dlatego głównym źródłem siarki są nawozy mineralne, zawierające ten składnik. Należą do nich:

Warto przypomnieć, że do przeliczania różnych form siarki na czystą siarkę stosuje się odpowiednie przeliczniki:

SO2 x 0,5 = S;
SO3 x 0,4 = S;
SO4 x 0,33 = S;
K2SO4 x 0,184 = S;
CaSO4 x 0,235 = S;
(NH4)2SO4 x 0,242 = S;
MgSO4 ∙ H2O x 0,232 = S;
MgSO4 ∙ 7H2O x 0,13 = S.

Literatura
Grzebisz W., Przygocka-Cyna K. 2003. Aktualne problemy gospodarowania siarką w rolnictwie polskim. Nawozy i nawożenie. 1(14): 64–77. Podleśna 2005. Nawożenie siarką jako czynnik kształtujący metabolizm roślin uprawnych i jakość płodów rolnych. Pamiętnik Puławski. 139: 161–174. Szulc W. 2008. Potrzeby nawożenia roślin uprawnych siarką oraz metody ich wyznaczania. Wyd. SGGW Warszawa.

 

Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny?

Nie był pomocny
Był średnio pomocny
Był pomocny
Był bardzo pomocny

Tagi

Ekspert nawozy.eu

Masz pytanie dotyczące tego artykułu? Szukasz porady?

Ilość pytań do ekspertów, które możesz jeszcze zadać w tym miesiącu: 2
*pola wymagane
doradca nawozy.eu

doradca nawozy.eu


Zapytaj eksperta

NEWSY

Nawozy

Loteria Grupy Azoty: ciągnik New Holland pojechał na Roztocze

Główna nagroda w III Loterii konsumenckiej Grupy Azoty, ciągnik New Holland T4.75S, trafiła do pana Wiesława Kawałki z powiatu zamojskiego. Nowoczesna maszyna zastąpi wysłużonego Ursusa C360.

Nawozy

Ceny czystego składnika nawozów azotowych, fosforowych i potasowych w kwietniu 2020

Maksymalne ceny czystego składnika w nawozach azotowych w kwietniu 2020 roku w dalszym ciągu odznaczały się w saletrzaku, mniejsze były ceny azotu w saletrze amonowej, a najniższe w moczniku.

Nawozy

Mniejsze zużycie nawozów mineralnych

Jak wynika z danych zaprezentowanych przez GUS, zużycie nawozów mineralnych w sezonie 2018/2019 było mniejsze niż w tym samym czasie przed rokiem i wyniosło 1905,4 tys. ton NPK.

Nawozy

Ceny czystego składnika nawozów azotowych, fosforowych i potasowych w maju 2020

Maksymalne ceny czystego składnika w nawozach azotowych w maju 2020 roku w dalszym ciągu odznaczały się w saletrzaku, mniejsze były ceny azotu w saletrze amonowej, a najniższe w moczniku.

Nawozy

nawozy.eu polecają

charakterystyka ogólna, wymagania glebowe i pokarmowe, wybór nawozu, pogoda, notowania

upload/newsy/4467/wheat-2536361-1280_nmedium.jpg

W skupie tanieją zboża konsumpcyjne

W dniach od 4 do 10 maja 2020 roku w skupie odnotowano spadek cen zbóż konsumpcyjnych, a także wzrost cen zbóż paszowych.

Zboża
upload/nawozenie/13/pszenica-ozima_1_medium.jpg
Nawożenie upraw

Pszenica ozima
Pszenica ozima ma dość duże wymagania cieplne podczas całego okresu wegetacji
Grajewo
poniedziałek, 13 Lipiec 2020
13°C
8°C
min
19°C
max
Najciekawsze informacje z serwisu nawozy.eu na Twojej skrzynce pocztowej.
Proszę wpisać poprawny adres e-mail.
Proszę zalogować się na swoje konto i zmienić ustawienia newslettera.
Potwierdź zapisanie się do newslettera klikając w link w wiadomości wysłanej na Twój adres e-mail.
Nieznany błąd, spróbuj ponownie za chwilę.
Proszę zaznaczyć zgodę.
0
Najciekawsze informacje z serwisu nawozy.eu na Twojej skrzynce pocztowej.
Proszę wpisać poprawny adres e-mail.
Proszę zalogować się na swoje konto i zmienić ustawienia newslettera.





Potwierdź zapisanie się do newslettera klikając w link w wiadomości wysłanej na Twój adres e-mail.




Nieznany błąd, spróbuj ponownie za chwilę.
Proszę zaznaczyć zgodę.