Content

Porady ekspertów

Rośliny oleiste, Rośliny

Rzepak ozimy – jesienne błędy i zaniedbania skutkują spadkiem plonu

Data2015-08-07 Ilość wyświetleń6229 wyświetleń
dodaj
do ulubionych
usuń
z ulubionych

Zbilansowane nawożenie poprawia kondycje roślin i wpływa na poprawę zimotrwałości roślin.
Zbilansowane nawożenie poprawia kondycje roślin i wpływa na poprawę zimotrwałości roślin.

Rzepak ozimy – jesienne błędy i zaniedbania skutkują spadkiem plonu

Rzepak to gatunek wymagający, nieodpowiednia technologia uprawy i brak zbilansowanego nawożenia nie tylko wpływa na wysokość plonu nasion, ale również ograniczają zimotrwałość roślin i powoduje wzrost zagrożenia ze strony patogenów.

Właściwy dobór stanowiska to podstawa…

Dobre stanowisko pod rzepak jest jednym z podstawowych warunków dobrego plonowania tej rośliny. W zależności od tego, jakie rośliny poprzedzały uprawę rzepaku, można spodziewać się ich następczego wpływu. Bezwzględnie nie należy uprawiać rzepaku po sobie, ponieważ takie działanie powoduje nagromadzenie szkodników i czynników chorobotwórczych (kiły kapusty, suchej zgnilizny, cylindrosporiozy, werticiliozy ) i innych. Ponadto częsta uprawa rzepaku powoduje kompensację niektórych gatunków chwastów, a także samosiewów rzepaku. Wszystkie te czynniki mogą powodować coraz większe straty, co w połączeniu z jednostronnym wykorzystaniem składników pokarmowych doprowadza do stanu tzw. „zmęczenia gleby”. Skutecznym sposobem obniżenia ich szkodliwości jest wprowadzenie do uprawy gatunków roślin nieżywicielskich albo odmian odpornych. Ze względów fitosanitarnych w gospodarstwie rzepak powinien być wysiewany na tym samym polu nie częściej niż raz na cztery lata, z tego względu jego udział w strukturze zasiewów nie powinien przekraczać 25%. Ważne jest również, aby pola z uprawa rzepaku ozimego nie były w bliskim sąsiedztwie z polami na których uprawia się inne rośliny z rodziny kapustowatych, np. gorczyca oraz aby w poplonach nie wysiewać roślin z tej rodziny.

Szybkie i wyrównane wschody roślin

Terminowy siew rzepaku w dobrze odleżałą i starannie przygotowaną glebę, jest możliwy jedynie wówczas, gdy po zbiorze przedplonu wykona się (jak najszybciej) zespół uprawek pożniwnych (gruberowanie, talerzowanie, podorywka). Niedopuszczalne jest zbytnie rozpylenie wierzchniej warstwy gleby, np. podczas uprawy przedsiewnej, co umożliwia równomierny wysiew drobnych nasion rzepaku, zarówno w rzędzie, jak również na jednakowej głębokości. W przypadku wystąpienia deszczu tuż po siewie, występuje natomiast zaskorupienie gleby, które utrudnia wschody roślin.

Wymagania rzepaku

Osiągnięcie możliwie jak największej i opłacalnej produkcji nasion jest możliwe jedynie w warunkach uregulowanego odczynu gleby. Niskie pH i utrzymująca się wilgotność gleby sprzyja rozwojowi kiły kapusty. Stąd uregulowanie odczynu jest jednym ze sposobów ograniczania sprawców tej choroby. Ponadto gleba pod zasiewy rzepaku powinna wykazywać przynajmniej średnią zasobność w przyswajalny dla roślin fosfor, potas i magnez. Brak równowagi pokarmowej wpływa na zwiększenie podatności roślin na porażenie przez choroby.

Zbyt niskie nawożenie fosforem i potasem

Fosfor i potas najlepiej zastosować przed siewem roślin. Pierwiastki te maja duży wpływ na tworzenie w okresie jesiennym silnej rozety liści z dobrze rozwiniętym systemem korzeniowym. Ponadto unikamy wówczas niepotrzebnego ugniatania gleby podczas wysiewu tych nawozów w późniejszym terminie. Do nawożenia można wykorzystywać nawozy kompleksowe, jak POLIFOSKA® 4, POLIFOSKA® 5, POLIFOSKA® PLUS, Amofoska® 4-12-20 zawierające obok fosforu i potasu, także azot, magnez, siarkę. Bardzo dobrym nawozem przedsiewnym pod rzepak jest POLIFOSKA® Petroplon, Amofoska® 4-10-28 i Amofoska® 5-10-25 z borem nawozy te dodatkowo są wzbogacone w bor, który m.in. zwiększa mrozoodporność roślin.

Jesienią ostrożnie z azotem

Wysokie nawożenie azotem sprzyja występowaniu chorób i szkodników, ponieważ takie rośliny są „atrakcyjniejsze” dla patogenów i szkodników. Azot zwiększa wzrost roślin i proporcję młodych liści do starych. Ponadto w takich roślinach wzrasta ilość aminokwasów, a zmniejsza się ilość związków fenolowych, które pełnią funkcje ochronne przed infekcją.

Racjonalne przedsiewne nawożenie rzepaku to umiarkowane zaopatrzenie roślin w azot, które pozwala zapewnić rozwój młodych roślin i wykształcenie rozety liściowej oraz korzenia w okresie jesiennej wegetacji rzepaku. Wynosi ona 30-40 kg N/ha i dotyczy przedplonów zbożowych, które wyczerpują glebę z azotu. Po przedplonach bobowatych (motylkowatych) i jarych mieszanek zbóż z bobowatymi jest zbędna. Nadmierny rozwój roślin spowodowany zbyt dużą przedsiewną dawka azotu zwiększa ryzyko ich wymarznięcia. Z tego powodu jesienna dawka nie powinna być przekraczana. Najlepiej azot dostarczyć rośliną w postaci nawozu wieloskładnikowego typu POLIFOSKA® lub Amofoska® lub na glebach niezakwaszonych Siarczanu Amonu AS21.

Nie zapominajmy o siarce, magnezie i borze

Stosowanie nawozów wieloskładnikowych dodatkowo wzbogaca rośliny w siarkę, a także inne pierwiastki, które wpływają na wzrost naturalnej odporności roślin rzepaku na stresy wywołane przez suszę i mróz, a także występowanie chorób i szkodników.

Siarka
Zastosowanie nawozów z dodatkiem siarki obok wspomagania efektywności wykorzystania azotu oraz budowę silnego systemu korzeniowego, ogranicza również porażenie roślin przez choroby.. Nawożenie roślin siarką „na zapas” nie jest możliwe, dlatego tez należy dostosować je do potrzeb rośliny. Brak siarki w późniejszych fazach rozwoju roślin wpływa na redukcję liczby łuszczyn i nasion w łuszczynie. Dawka w nawożeniu podstawowym najczęściej nie jest wystarczająca, aby zabezpieczyć potrzeby roślin, istnieje konieczność pogłównego jej stosowania np. w formie dodatkowego oprysku siarczanem magnezu.

Magnez
Pierwiastek ten wpływa na podstawowe procesy życiowe rośliny, jak pobieranie składników pokarmowych i fotosynteza. Brak tego składnika w okresie jesieni hamuje wzrost korzeni, a następnie całej rośliny. Wiosną niedobór magnezu utrudnia pobieranie i wykorzystanie azotu. Objawy niedoboru, które najczęściej obserwujemy pod koniec wegetacji roślin (nie maja już żadnego praktycznego znaczenia) to chlorozy występujące na starszych liściach. Niedobór magnezu może występować na glebach lekkich i kwaśnych, jak również wapiennych lub świeżo zwapnowanych. Duża zasobność gleby w potas, wysoki odczyn gleby (pH>7,2) i nawożenie nawozami azotowymi amonowymi i amidowymi ogranicza pobieranie magnezy przez rośliny.

Bor
Rzepak ma szczególnie wysokie zapotrzebowanie na bor (ponad pięciokrotnie przekraczające potrzeby zbóż), którego pierwsze oznaki występują na najmłodszych częściach rośliny. W wyniku niedoboru boru łodyga ulega skróceniu i pogrubieniu, a w warunkach intensywnego wzrostu następuje pękanie łodyg i szyjki korzeniowej. Rośliny zawiązują mniej łuszczyn na roślinie i nasion w łuszczynie, zmniejsza się również odporność roślin na choroby grzybowe. Brak opadów atmosferycznych prowadzące do suszy glebowej potęgują warunki ujawnienia niedoborów tego pierwiastka.

Molibden, mangan, miedź, cynk…

Pierwiastki te choć potrzebne są roślinom w bardzo niewielkich ilościach, mogą być jednak czynnikiem ograniczającym plonowanie roślin.

Molibden
Niedobór tego pierwiastka prowadzi do akumulacji azotanów w roślinie, osłabienia wzrostu i plonowania roślin. Brak molibdenu uwidacznia się na glebach kwaśnych, gdzie jest praktycznie niedostępny dla roślin. Wapnowanie gleb zwiększa dostępność molibdenu. Na glebach o uregulowanym odczynie niedobór molibdenu praktycznie nie występuje.

Mangan
Niedobór pierwiastka objawia się zahamowaniem wzrostu, chlorozą międzynerwową młodych liści, zakłócenia w tworzeniu białek, słabym wykształcaniem nasion, nadmiernym gromadzeniem azotanów. Nawożenie manganem zaleca się na glebach o odczynie pH > 6,5 oraz świeżo zwapnowanych, ponieważ w takich warunkach pierwiastek ten staje się niedostępny dla roślin.

Miedź
Miedź uczestniczy w przemianach związków azotowych. Objawy niedoboru to m.in. obumieranie nowych stożków wzrostu, nekroza oraz bielenie liści. Najuboższe w miedź są gleby lekkie, piaskowe. Im gleba cięższa tym zazwyczaj bardziej zasobna w ten pierwiastek.

Cynk
Wspomaga gospodarkę azotem. Jego niedobór występuje na glebach o odczynie obojętnym i zasadowym.

Pogoda wpływa na kondycje roślin, choć wiele zależy od plantatora…

W trakcie długiej, bo trwającej prawie 11 miesięcy wegetacji rzepaku, roślina ta narażona jest na wiele czynników, które ograniczają plon nasion i jego jakość. Ciepła i wilgotna jesień i zima rozhartowuje rośliny, wpływając na pogorszenie zimotrwałości rzepaku. Okresowy nadmiar opadów, brak okrywy śnieżnej i mrozów w okresie zimy lub długie zaleganie śniegu potęgują rozwój chorób…

Niemniej jednak właściwa agrotechnika polegająca przede wszystkim na stosowaniu zdrowego, kwalifikowanego materiału siewnego, wysiewie wyłącznie nasion zaprawionych, płodozmianie i starannej agrotechnice w przygotowaniu pola, wapnowaniu gleby dla poprawy jej pH i kontroli jej zasobności, wpływa na poprawę kondycji roślin i ogranicza występowanie chorób i szkodników.

Literatura;
1. Grzebisz W., Szczepaniak W. 2007. Zapotrzebowanie rzepaku na siarkę, magnez i mikroelementy. Rzepak Extra, TopAgrar Polska, PWR; 74-78
2. Kościelniak W., Dreczka M., Panek J., Heimann. 2012. Nowoczesna uprawa rzepaku. Apra: ss.135
3. Mrówczyński M i in. 2009. Ochrona roślin w integrowanej produkcji rzepaku. Rośliny Oleiste, Tom XXX: 245-256.
4. Podleśna A. 2005. Nawożenie siarką jako czynnik kształtujący metabolizm roślin uprawnych i jakość płodów rolnych. Pamiętnik Puławski, Zeszyt 139: 161-174.
5. Podleśna A, Jędryczka M., Lewartowska E. 2005. Występowanie chorób grzybowych na rzepaku ozimym w warunkach zróżnicowanego nawożenia siarką i azotem. Rośliny Oleiste, Tom XXVI: 173-184.
6. Sienkiewicz – Cholewa U. 2006. Mikroelementy w uprawie rzepaku. Nasza Rola – ogólnopolski magazyn rolniczy, nr 4, V/VI: 18-23.

Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny?

Nie był pomocny
Był średnio pomocny
Był pomocny
Był bardzo pomocny

Tagi

Ekspert nawozy.eu

Masz pytanie dotyczące tego artykułu? Szukasz porady?

Ilość pytań do ekspertów, które możesz jeszcze zadać w tym miesiącu: 2

*pola wymagane
doradca nawozy.eu

dr inż. Agnieszka Krawczyk


Zapytaj eksperta

NEWSY

Rośliny oleiste

Niższa produkcja oleistych, ale większe zapasy początkowe

Globalna produkcja nasion oleistych została obniżona o 1,5 mln ton do 499,8 mln ton, głównie z powodu niższej produkcji rzepaku dla Kanady i UE.

Rośliny oleiste

Więcej słonecznika na Ukrainie pomoże przeciwdziałać ograniczeniu światowego handlu rzepakiem

USDA podniosła prognozę produkcji słonecznika na Ukrainie o 800 tys. ton w ciągu ostatniego miesiąca do 17,5 mln.

Rośliny oleiste

Ceny rzepaku rosną o 2,5%

W dniach od 29 sierpnia do 5 września bieżącego roku cena rzepaku zwiększyła się o 53 zł/t. Odnotowano spadek ceny śruty rzepakowej i wzrost cen oleju rzepakowego rafinowanego.

Rośliny oleiste

Ceny rzepaku wyższe o 4,2%

W dniach od 5 do 12 września bieżącego roku cena rzepaku zwiększyła się o 92 zł/t. Odnotowano spadek ceny śruty rzepakowej i oleju rzepakowego rafinowanego.

Rośliny oleiste

nawozy.eu polecają

charakterystyka ogólna, wymagania glebowe i pokarmowe, wybór nawozu, pogoda, notowania

Rośliny
upload/newsy/5348/cherries-1595610-1280_nmedium.jpg

We Francji produkcja wiśni niższa o 55%

Według Ministerstwa Rolnictwa i Żywności Francji zbiory wiśni w 2021 roku w kraju wyniosą 16 tys. ton, czyli mniej o 55% niż w 2020 r. i o 55% niż średnia z ostatnich 5 lat.

Owoce
upload/nawozenie/11/kukurydza_medium.jpg
Nawożenie upraw

Kukurydza na kiszonkę
Równomierne wschody uzyskuje się dopiero w temperaturze 9-10ºC
Wysokie Mazowieckie
niedziela, 19 Wrzesień 2021
5°C
5°C
min
6°C
max
Najciekawsze informacje z serwisu nawozy.eu na Twojej skrzynce pocztowej.
Proszę wpisać poprawny adres e-mail.
Proszę zalogować się na swoje konto i zmienić ustawienia newslettera.
Potwierdź zapisanie się do newslettera klikając w link w wiadomości wysłanej na Twój adres e-mail.
Nieznany błąd, spróbuj ponownie za chwilę.
Proszę zaznaczyć zgodę.
0
Najciekawsze informacje z serwisu nawozy.eu na Twojej skrzynce pocztowej.
Proszę wpisać poprawny adres e-mail.
Proszę zalogować się na swoje konto i zmienić ustawienia newslettera.





Potwierdź zapisanie się do newslettera klikając w link w wiadomości wysłanej na Twój adres e-mail.




Nieznany błąd, spróbuj ponownie za chwilę.
Proszę zaznaczyć zgodę.