Content

Porady ekspertów

Rośliny, Nawożenie

Charakterystyka nawozów wapniowych

Data2016-11-08 Ilość wyświetleń9882 wyświetleń
dodaj
do ulubionych
usuń
z ulubionych

Wapno defekacjne jest bardzo dobrym nawozem wapniowym.
Wapno defekacjne jest bardzo dobrym nawozem wapniowym.

Zakwaszenie gleb jest procesem ciągłym, w związku z tym konieczne jest regularne, stosowanie nawozów wapniowych dla utrzymywania optymalnego odczynu gleb (pH), dostosowanego do wymagań uprawianych roślin. Podstawowym źródłem wapna dla celów rolniczych są złoża wapieni i margli, a także dolomitów i kredy. Z tych surowców powstają nawozy wapniowe i wapniowo-magnezowe węglanowe, które aby mogły być wykorzystane w rolnictwie, poddaje się obróbce polegającej między innymi na dokładnym ich rozdrobnieniu. Produkcja nawozów w formie tlenkowej wymaga dodatkowo przeróbki termicznej, w wyniku wyprażenia kamienia wapiennego.

Oprócz nawozów wapniowych powstających w wyniku przerobu skał wapiennych, w rolnictwie wykorzystuje się również wapno z produkcji ubocznej z różnych gałęzi przemysłu. Nawozy te charakteryzują się zróżnicowaną zawartością tlenku wapnia (CaO) i wilgotnością. Decydując się na stosowanie wapien z produkcji ubocznej, koniecznie trzeba zwrócić uwagę na zawartość szkodliwych pierwiastków, głównie kadmu i ołowiu.

Rynek nawozów wapniowych

Obecnie na rynku występuje szeroki asortyment środków wapnujących. Nawozy te muszą spełniać wymagania dla konkretnego typu i odmiany określone w Rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 8 września 2010 r. Dz. U nr 183 poz. 1229 oraz wymagania co do zawartości kadmu i ołowiu, które reguluje Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 czerwca 2008r. Dz. U. nr 119 poz. 765. W tym rozporządzeniu w zależności od odmiany wyznaczono minimalne zawartości składnika odkwaszającego glebę, uziarnienie, zawartość wody, dla niektórych nawozów wapniowych z produkcji ubocznej również zawartość chlorków i siarczków.

Dopuszczalna wartość zanieczyszczeń w wapnie nawozowym niezawierającym magnezu nie może przekraczać 8 mg kadmu (Cd) i 200 mg ołowiu (Pb) na kilogram CaO. W przypadku nawozów wapniowych zawierających magnez wartość dopuszczalnych zanieczyszczeń nie powinna przekraczać 15 mg Cd i 600 mg Pb na kilogram sumy tlenku wapnia i magnezu (CaO + MgO).

Od niedawna nową grupę na rynku stanowią wapna nawozowe „WE”, które zostały wprowadzone do obrotu na podstawie Rozporządzenia Komisji (UE) nr 463/2013 z dnia 17 maja 2013 r. Zasadniczą różnicą w stosunku do rozporządzenia krajowego są odmienne wymagania co do uziarnienia, wprowadzono minimalną liczbę zobojętniania.

 
Zawartość składników odkwaszających deklaruje producent nawozu.Rozporządzenie to nie reguluje dopuszczalnych wartości zanieczyszczeń.
 

Rodzaje wapna

Niezależnie od sposobu wprowadzenia na rynek, środki wapnujące dzieli się zasadniczo na dwie grupy: tlenkowe i węglanowe. Nawozy tlenkowe zawierają wapń w postaci tlenkowej (CaO), natomiast węglanowe w związkach węglanowych (CaCO3). Zawartość wapnia w nawozach wapniowych podaje się w procentach CaO, zarówno w nawozach tlenkowych, jak i węglanowych. W obrębie wyżej wymienionych grup wyróżnia się także wapna zawierające magnez.

Nawozy wapniowe tlenkowe nadają się na gleby średnie i ciężkie, powstają w wyniku wyprażania kamienia wapiennego w wysokich temperaturach powyżej 1000˚C. Minimalna zawartość CaO w zależności od odmiany wynosi od 60% do co najmniej 80%. Działają energicznie, w krótkim czasie zmieniając kwasowość gleby. Stosując wapno tlenkowe należy zachować szczególną ostrożność aby nie doprowadzić do zjawiska jakim jest przewapnowanie gleb. Jeżeli wyliczone dawki wapna określono jako konieczne lub potrzebne, to wtedy należy je zmniejszyć o połowę, w odniesieniu do dawek zalecanych w Tabeli 1. W następnym roku zaleca się kontrolę odczynu i ewentualnie w razie konieczności ponownie zwapnować pole.

 
Zwartość CaO w zależności od odmiany wynosi od 40% do co najmniej 50%.
 


Taki rodzaj postępowania jest jak najbardziej słuszny, a co najważniejsze bezpieczny. Stosowanie szybko działającego wapna ma jeszcze jeden pozytywny aspekt, a mianowicie poprawia strukturę gruzełkowatą, dzięki czemu zyskujemy poprawę stosunków powietrzno-wodnych w glebie. Wapna tlenkowe nie powinny być stosowane na gleby lekkie o małej zdolności buforowej.

Nawozy wapniowe węglanowe (wapniak mielony, kreda) łagodnie zmieniają odczyn gleby, nadają się przede wszystkim na gleby lekkie o słabych właściwościach buforowych, można stosować je także do wapnowania zachowawczego na glebach ciężkich (w celu utrzymania optymalnego odczynu). Zwartość CaO w zależności od odmiany wynosi od 40% do co najmniej 50%.Jeżeli zależy nam na szybkim podniesieniu pH, warto zdecydować się na kredę, która jest również nawozem węglanowym ale dzięki młodszemu pochodzeniu geologicznemu i wysokiej reaktywności (nawet 100%) będzie działała znacznie szybciej.

Nawozy wapniowo-magnezowe zaleca się stosować na gleby o bardzo niskiej i niskiej zasobności w magnez. Nawozy te otrzymuje się z dolomitów poprzez ich prażenie (tlenkowo-magnezowe) lub zmielenie (węglanowo-magnezowe). Skały dolomitowe są twarde, dlatego mielenie musi być bardzo dokładne. Na ten rodzaj wapna najczęściej powinniśmy się decydować gdy zasobność gleb w Mg przyswajalny jest bardzo niska lub niska.

Na glebach kwaśnych i o bardzo niskiej zawartości przyswajalnego magnezu połowę naliczonej dawki CaO (z tab. 1) należy zastosować w postaci wapna zwykłego bez magnezu i zawierającego magnez o stosunku Ca:Mg jak 3-2:1 (odmiany 01, 02, 03, 05). Jeśli dysponujemy nawozami o szerokim stosunku Ca:Mg (odmiany 04, 06, 07), całość naliczonej dawki CaO stosujemy w postaci wapna magnezowego. Zawartość sumy tlenku wapnia i tlenku magnezu dla formy tlenkowej, w zależności od odmiany wynosi od 60% do co najmniej 75%, natomiast form węglanowych od 40% do co najmniej 50%.

Tabela 1. Dawka wapna w zależności od kategorii agronomicznej i potrzeb wapnowania w t CaO/ha.

Potrzeby wapnowaniaKategoria agronomiczna gleby
bardzo lekkielekkieśrednieciężkie
pHdawkapHdawkapHdawkapHdawka
Koniecznedo 4,03,0do 4,53,5do 5,04,5do 5,56,0
Potrzebne4,1-4,52,04,6-5,02,55,1-5,53,05,6-6,03,0
Wskazane4,6-5,01,05,1-5,51,55,6-6,01,76,1-6,52,0
Ograniczone5,1-5,5-5,6-6,0-6,1-6,51,0od 6,61,0

Wapna z produkcji ubocznej

Środki wapnujące pozyskuje się także jako produkty uboczne w wielu procesach przetwórczych, przemysłowych, w których niezbędnym składnikiem jest skała wapienna. Jest ona wykorzystywana m.in. w przemyśle cukrowniczym, celulozowym i siarkowym. Mogą one być wprowadzane do obrotu jako nawozy, jeśli spełniają kryteria określone w Rozporządzeniu Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 8 września 2010 r. dotyczące:

  • dopuszczalnych zawartości kadmu i ołowiu w wapnie nawozowym;
  • kryterium minimalnej zawartość CaO;
  • maksymalnego uwilgotnienia w zależności od odmiany i typu wapna;
  • w niektórych przypadkach także stężenie chlorków i siarczków.

Poniżej scharakteryzowano kilka typów wapna pochodzących z produkcji ubocznej.

Wapno defekacyjne powstaje w procesie ekstrakcji cukru, w trakcie którego tzw. mleczko wapienne wiąże niecukrowe związki obecne w soku surowym. W zależności od typu wapno defekacyjne może zawierać od 20 do 35% CaO w formie węglanowej oraz szereg związków mineralnych, składników pokarmowych, około 0,4-0,8% N, 0,9-1,8% P2O5, i 0,1-0,25% K2O, plus dodatkowo mikroelementy.

Wapno pokarbidowe powstaje w procesie produkcji acetylenu jako produkt uboczny. Produkt ten zawiera około 30-35% CaO w formie wodorotlenku wapnia.

Wapno pocelulozowe powstaje jako produkt uboczny w produkcji papieru. Zawiera do 40% CaO w formie węglanowej. Wapno nawozowe pocelulozowe, aby mogło być stosowane w rolnictwie, nie może zawierać więcej niż 3,5% chlorków i 1,5% siarczków.

Wapno posodowe otrzymywane jest w procesie produkcji sody. W zależności od typu może zawierać od 20 do 35% CaO w formie węglanu wapnia. Wapno to, aby mogło być stosowane w rolnictwie, musi spełniać wymagania co do maksymalnej zawartości chlorków dla wapna posodowego suchego najwyżej - 2,5%, wapno posodowe odsączone i podsuszone - 3%.

Wapno posiarkowe jest produktem ubocznym po flotacji siarki i zawiera około 30% CaO w formie węglanowej i może zawierać maksymalnie 1,5% siarczków.

Podstawą wyboru właściwego nawozu wapniowego jest przede wszystkim znajomość kategorii agronomicznej i odczynu gleby, gdyż od tego zależy dawka CaO oraz rodzaj wapna, jakie należy zastosować. W ostatnich latach obok pospolitej formy sprzedaży nawozów wapniowych pylistych „luzem” coraz więcej firm decyduje się na wprowadzanie nawozów wapniowych granulowanych. Jest to dobre rozwiązanie szczególnie dla tych rolników, którzy nie potrzebują jednorazowo dużych ilości wapna lub nie posiadają rozsiewaczy taśmowych. Nawozy te muszą spełniać takie same wymagania jak tradycyjne formy pyliste.

 

 

Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny?

Nie był pomocny
Był średnio pomocny
Był pomocny
Był bardzo pomocny

Tagi

Ekspert nawozy.eu

Masz pytanie dotyczące tego artykułu? Szukasz porady?

Ilość pytań do ekspertów, które możesz jeszcze zadać w tym miesiącu: 2
*pola wymagane
doradca nawozy.eu

doradca nawozy.eu


Zapytaj eksperta

NEWSY

Rośliny

Światowe wykorzystanie bawełny wzrośnie

Przewiduje się, że światowe zużycie bawełny w sezonie 2020/2021 wzrośnie o 12 procent.

Rośliny

Wzrost światowego handlu ryżem

Przewiduje się, że światowy handel ryżem w 2021 r. wyniesie 44,2 mln ton, co oznacza spadek o 0,2 mln ton w porównaniu z poprzednią prognozą, ale o ponad 3 procent więcej niż rok wcześniej.

Rośliny

Wyższa globalna produkcja ryżu

Globalna produkcja ryżu w sezonie 2020/21 jest prognozowana na 501,5 mln ton, co oznacza wzrost o 1,9 mln ton w porównaniu z poprzednią prognozą oraz o ponad 1 procent więcej niż rok wcześniej, przez co jest to najwyższy rekord.

Rośliny

Niższa prognoza zbiorów bawełny na świecie

Przewiduje się, że światowa produkcja bawełny w sezonie 2020/2021 wyniesie 116,3 mln bel, tj. o 1 procent poniżej prognozy z zeszłego miesiąca, ale o 4,5 procent poniżej sezonu 2019/2020.

Rośliny

nawozy.eu polecają

charakterystyka ogólna, wymagania glebowe i pokarmowe, wybór nawozu, pogoda, notowania

upload/newsy/4696/bread-3623490-1280_nmedium.jpg

Wzrost eksportu wysokoprzetworzonych produktów zbożowych

Według ekspertów KOWR, w sezonie 2019/2020 z Polski wysłano 921 tys. ton przetworów zbożowych wysokoprzetworzonych, a więc to więcej o 7% niż przed rokiem.

Z kraju
upload/nawozenie/8/jagodowe_medium.jpg
Nawożenie upraw

Rośliny jagodowe
Największe wymagania cieplne wykazuje truskawka, mniejsze malina i jeżyna, najmniejsze porzeczki i agrest
Dretyń
piątek, 30 Październik 2020
7°C
6°C
min
9°C
max
Najciekawsze informacje z serwisu nawozy.eu na Twojej skrzynce pocztowej.
Proszę wpisać poprawny adres e-mail.
Proszę zalogować się na swoje konto i zmienić ustawienia newslettera.
Potwierdź zapisanie się do newslettera klikając w link w wiadomości wysłanej na Twój adres e-mail.
Nieznany błąd, spróbuj ponownie za chwilę.
Proszę zaznaczyć zgodę.
0
Najciekawsze informacje z serwisu nawozy.eu na Twojej skrzynce pocztowej.
Proszę wpisać poprawny adres e-mail.
Proszę zalogować się na swoje konto i zmienić ustawienia newslettera.





Potwierdź zapisanie się do newslettera klikając w link w wiadomości wysłanej na Twój adres e-mail.




Nieznany błąd, spróbuj ponownie za chwilę.
Proszę zaznaczyć zgodę.