Content

Porady ekspertów

Rośliny, Nawozy

Informacje o nawożeniu kukurydzy

Data2014-01-20 Ilość wyświetleń2659 wyświetleń
dodaj
do ulubionych
usuń
z ulubionych

Plon kukurydzy uzależniony jest od dostępu światła, wody i składników pokarmowych.
Plon kukurydzy uzależniony jest od dostępu światła, wody i składników pokarmowych.

Co wpływa na plon kukurydzy?


Możliwości produkcyjne kukurydzy nie zawsze są w pełni doceniane i wykorzystywane. Niemniej jednak osiągnięcie plonu 150 i więcej dt/ha ziarna kukurydzy jest możliwe i coraz częściej osiągane, np. przez rolników z terenu woj. opolskiego. Obecnie producenci rolni nie mogą pozwalać sobie na popełnianie choćby najmniejszych błędów w agrotechnice, ponieważ ich skutki kumulują się, a rosnące koszty bezpośrednie decydują o znikomym zysku, a nawet stracie rolnika.

Kukurydza – ważna jest umiejętność uprawy

Uprawa kukurydzy stawia przed producentem rolnym duże wymagania, ponieważ od niego zależy powodzenie i pełne wykorzystanie możliwości produkcyjnych tego gatunku. Natomiast każdy błąd w uprawie, praktycznie uniemożliwia uzyskanie wysokich plonów.

Rejonizacja uprawy to konieczność!!!

Odpowiedni wybór mieszańca dla danego regionu uprawy, pozwala stworzyć warunki pewnych i wysokich plonów. Natomiast zła rejonizacja uprawy jest bardzo często przyczyną opóźnionego dojrzewania kolb, co może prowadzić do konieczności zmiany kierunku użytkowania (brak zwierząt w gospodarstwie - potęguje straty). Jeśli zastanawiamy się: Co wybrać?

Mieszańca o wyższym, czy też niższym FAO? To jeśli mam wątpliwości, zdecydowanie mniejszym błędem będzie wysiew odmiany wcześniejszej, niż późniejszej i to zarówno w uprawie kukurydzy na ziarno, jak i kiszonkę. Co prawda możemy spodziewać się niższych plonów, ale zbierając ziarno o niższej wilgotności zaoszczędzimy na suszeniu, a także na jakości kiszonki (zbiór w optymalnym terminie, tj. gdy zawartość suchej masy  wynosi 35%).





Schematyczne ujęcie przydatności odmian o różnej wczesności do uprawy w różnych strefach klimatycznych Polski. 

RejonCel uprawy *Klasa wczesności **
południowyZ, CCM, Kw, sw, sp
środkowyZ, CCM, Kw, sw, (sp)
północnyCCM, Kw, sw, (sp)

* Z – ziarno, CCM, K - kiszonka
** w – wczesna, sw – średnio wczesna, sp – średnio późna
(sp) – zwiększone ryzyko osiągnięcia dojrzałości w uprawie na ziarno w rejonie środkowym oraz na kiszonkę w rejonie północnym


Źródło: Metodyka Integrowanej Produkcji Kukurydzy, PIORiN, Warszawa 2009

Dlaczego nie warto wysiewać ziarna z „własnej produkcji”?

Szacuje się, że corocznie w Polsce kilkanaście procent ogólnej powierzchni uprawy obsiewana jest ziarnem pokolenia F2 (i dalsze) mieszańców kukurydzy. Trzeba pamiętać, że jest to tylko pozorna oszczędność na zakupie materiału siewnego. Odmiany kukurydzy to mieszańce, a nasiona odmian mieszańcowych wysiewamy tylko raz. Po wysianiu ziarna zebranego w gospodarstwie, następuje rozszczepienie się cech w kierunku powrotu do form rodzicielskich. Obserwuje się wyraźny spadek plonu oraz dużą zmienność roślin w łanie. Materiał siewny należy więc kupować w oryginalnych opakowaniach, co gwarantuje, że efekt heterozji właściwy mieszańcom F1 ujawni się na polu rolnika.

Ważne jest słońce

Kukurydza jest rośliną dnia krótkiego, czyli niezależnie od terminu siewu zakwita w tym samym czasie, tj. gdy nadejdzie odpowiednia długość dnia. Gatunek ten od początku wegetacji wymaga dużo ciepła, a siew powinno się rozpocząć dopiero, gdy temperatura gleby osiągnie 8°C. (naturalnym wskaźnikiem rozpoczęcia siewu jest kwitnienie mniszka lekarskiego i czeremchy). Przy czym wieloletnie obserwacje potwierdzają, że mniejszym błędem jest przyspieszanie siewu, niż jego opóźnianie, ponieważ w zależności od roku plony roślin zasianych wcześniej były wyższe od kilku do kilkunastu dt/ha w porównaniu do mieszańcami zasianymi w terminie późniejszym. Ponadto kukurydza jest wrażliwa na niskie temperatury. Przy spadku temperatury poniżej -5°C, kukurydza wymarza niezależnie od fazy rozwojowej roślin. Nie należy również zapominać o odpowiednim doborze mieszańca. W Polsce zaleca się do uprawy odmiany o wczesności FAO od 170-310 (im niższa FAO tym odmiana jest wcześniejsza).

Woda – czynnik limitujący plon kukurydzy

Plon kukurydzy może być znacznie ograniczony, jeśli w glebie zabraknie wody. Warto więc pamiętać, że kukurydza wymaga stanowisk zasobnych w potas, ponieważ tylko w takich warunkach może efektywnie gospodarować wodą. Oczywiście ważna jest również odpowiednia agrotechnika. Należy zadbać o to, aby gleba przed siewem nie była zbyt spulchniona. Odpowiednie podsiąkanie, warunkuje równomierne wschody, natomiast proste błędy agrotechniczne, nie są już później do naprawienia.

Kukurydza – roślina o dużych wymaganiach pokarmowych

Z trzech podstawowych składników NPK, kukurydza najintensywniej pobiera potas i azot, mniej fosfor. W porównaniu z innymi roślinami wymaga także wyższej dostępności wapnia i magnezu. Bardzo ważnym mikroelementem w uprawie kukurydzy jest cynk. Tempo pobierania składników jest zróżnicowane w poszczególnych okresach rozwoju (tabela 1).


Tabela 1. Krytyczne fazy zapotrzebowania kukurydzy na składniki mineralne
 

Faza rozwojuSkładniki pokarmowe
5 – 6 liściP, N, Zn, Mg
Faza szybkie wzrostu (6 wiechowanie)Woda, K, N, Mg
Kwitnienie – dojrzałość wodnista ziarniakaWoda, K, N, B, Zn
Nalewanie ziarnaP, N, Zn, Mg

Źródło: W. Grzebisz, 2011.


Ważny jest także odczyn gleby. Wartość pH poniżej 5,5 określa konieczność wapnowania gleby (podczas wapnowania warto uzupełnić również ewentualne niedobory magnezu). Największe pobieranie składników pokarmowych jest 10-15 dni przed i 25-30 dni po kwitnieniu. W tym okresie pobierane jest 70-80% całości potrzebnych składników pokarmowych.


Racjonalne i dążące do maksymalizacji plonu nawożenie musi być dokładnie zbilansowane.
Warto zadbać o wysoki poziom zasobności gleby w potas oraz w fosfor w roku uprawy kukurydzy. Przy czym należy wiedzieć, że roślina ta w większym stopniu reaguje na poziom zasobności gleby w składniki pokarmowe w tym głównie potas, niż na bieżące nawożenie (warto więc korektę stanu zasobności gleby wykonać pod przedplon, czyli najczęściej pod zboża).


Nawożenie fosforowo – potasowe w uprawie kukurydzy stosuje się zazwyczaj pod orkę przedzimową, choć na glebach lżejszych, dopuszczalne jest stosowanie nawozów wiosną, najlepiej na około 2 tygodnie przed siewem nasion, pod wiosenne uprawki przedsiewne (rysunek 1). Dobre efekty  można uzyskać wykorzystując nawozy wieloskładnikowe, np.: POLIFOSKA® 4, POLIFOSKA® 5, POLIFOSKA® PETROPLON, ze względu na dość szeroki stosunek fosforu do potasu (kukurydza pobiera prawie 3 x więcej potasu niż fosforu). Wykorzystując nawozy o węższym stosunku P:K, jak POLIFOSKA® M, POLIFOSKA® 6 lub POLIDAP®  należy pamiętać o uzupełnieniu dawki odpowiednią ilością potasu, np. sól potasowa.


W ostatnim czasie bardzo dobre efekty daje startowe nawożenie fosforem. Taka metoda aplikacji nawozu polega na umieszczeniu nawozu 5 cm poniżej i 5 cm w bok od nasion, co jest możliwe za pomocą siewników do łącznego wysiewu nasion i nawozów. Najlepszymi nawozami do takiej metody ich aplikacji są nawozy zawierające w swoim składzie azot i fosfor np. POLIDAP® (nawóz na bazie fosforanu amonu). Azot w formie amonowej oraz umieszczenie nawozu blisko korzeni roślin wpływa na lepsze wykorzystanie fosforu przez młode rośliny kukurydzy, zwłaszcza podczas wystąpienia chłodnej wiosny (kukurydza pobiera słabo fosfor, co przejawia się zaczerwienieniem liści i powoduje zahamowanie jej wzrostu).

Jak gospodarować azotem?

Podstawowym wymogiem efektywnej gospodarki azotem jest dobre stanowisko zasobne w fosfor, potas oraz magnez. Ponadto azot należy stosować w terminach zgodnych z rytmem wzrostu kukurydzy (około 85 % całkowitej ilości azotu, pobierana jest w okresie wykształcenia 6-8 liści do fazy zasychania znamion). Ze względu na początkowy wolny wzrost kukurydzy, przedsiewnie należy stosować do 50% planowanej dawki (rysunek 1). Do nawożenia przedsiewnego nadają się nawozy wieloskładnikowe oraz mocznik.pl,  Mocznik Granulowany 46%. Azot dostarczony w postaci mocznika jest optymalnie wykorzystywany, ponieważ niskie temperatury powietrza, a tym samym powolny wzrost młodych roślin pozwalają na powolne pobranie azotu, który jest dłużej dostępny dla roślin.


Jednocześnie należy pamiętać, ze czynnikiem wspomagającym gospodarkę azotową kukurydzy jest wczesne nawożenie cynkiem. Jeśli na początku wegetacji nie przeprowadzono nawożenia tym mikroskładnikiem, zabieg należy uzupełnić w fazie nie później niż 8 liści kukurydzy, najlepiej nawozem szybkodziałającym (chelatem). Ważne we wczesnych fazach, szczególnie przy odczynie gleby lekko kwaśnym do obojętnego, jest zastosowanie manganu, a także przy każdej możliwej okazji małej dawki boru.


Termin drugiej aplikacji azotu jest ograniczony wysokością roślin, max do 35 - 40 cm (ryzyko uszkodzeń mechanicznych łodyg) Do zasilania pogłównego, również zaleca się mocznik (mocznik.pl, Mocznik Granulowany 46%). Szybkodziałające nawozy, jak np. Saletra Amonowa 30 Makro, stosowana pogłównie, stwarzają niebezpieczeństwo poparzenia roślin. Jeśli zabieg przeprowadzimy podczas suchej pogody w możliwie wczesnych fazach rozwojowych kukurydzy, wówczas możemy minimalizować ryzyko poparzenia roślin.


Poza nawożeniem doglebowym kukurydza dobrze reaguje na dolistną aplikację azotu w postaci 6% roztworu mocznika z 5% roztworem siarczanu magnezu i mikroelementami, co przedstawia tabela 2.


Tabela 2. Schemat dokarmiania dolistnego kukurydzy 
(wg prof. R. Czuby)

Termin zabieguStężenie (%)Nawóz mikroelementowy
mocznikSiedmiowodny siarczan magnezu
7 wyrośniętych liści65tak
6-8 dni po pierwszym zabiegu65tak
6-8 dni po drugim zabiegu65tak

W trzech zabiegach po 250 l cieczy na ha, zastosuje się około 21 kg azotu i 6 kg magnezu.


W uprawie kukurydzy niezmiernie ważne jest skuteczne odchwaszczanie plantacji, które zaliczane jest do jednych z najbardziej opłacalnych zabiegów w produkcji roślinnej. Zabieg ten gwarantuje dostęp do światła, wody i składników pokarmowych.

Reasumując, efekty uprawy kukurydzy uzależnione są od wielu czynników, do których należy, m.in. właściwa rejonizacja uprawy, dobór odmiany, właściwa uprawa, termin oraz sposób siewu, nawożenie roślin, ich ochrona oraz odpowiedni zbiór i zagospodarowanie produktu. Należy więc dążyć do analizy wcześniej popełnianych błędów, tak aby je skutecznie ograniczać.

Rys. 1. Możliwe terminy nawożenia kukurydzy.
Rys. 1. Możliwe terminy nawożenia kukurydzy.

Literatura:
1. Czuba R. 1996. Zasady stosowania nawozów mineralnych na gruntach ornych. Nawożenie mineralne roślin uprawnych, red. Czuba R., Police.
2. Grzebisz W. 1996. Efektywność i optymalizacja nawożenia. Nawożenie mineralne roślin uprawnych, red. Czuba R., Police, 201-244.
3. Grzebisz W. 2013 Kukurydza – utrzymać poziom ?! Kukurydza roślina przyszłości spełnia oczekiwania, Poradnik dla producentów, Agro Serwis, Wyd. 7, 37-41.
4. Grzebisz W. 2009 Czy można zaoszczędzić na nawożeniu kukurydzy? Kukurydza nowe perspektywy, Poradnik dla producentów, Agro Serwis, Wyd. 5, 35-38.
5. Grzebisz W. 2007 Nawożenie kukurydzy potasem – bliżej potencjału. Kukurydza nowe możliwości, Poradnik dla producentów, Agro Serwis, Wyd. 4, 54-59.
6. Krawczyk A., Maziarek A. 2013 Kukurydza – uprawa z przyszłością. Poradnik agrotechniczny Wyd. OODR. ss.52
7. Sulejewska H., 2006. Błędy w uprawie kukurydzy oraz ich skutki ekonomiczne i produkcyjne, Wieś Jutra 3 (92). 8-9.

Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny?

Nie był pomocny
Był średnio pomocny
Był pomocny
Był bardzo pomocny

Tagi

Ekspert nawozy.eu

Masz pytanie dotyczące tego artykułu? Szukasz porady?

Ilość pytań do ekspertów, które możesz jeszcze zadać w tym miesiącu: 2

*pola wymagane
doradca nawozy.eu

dr inż. Agnieszka Krawczyk


Zapytaj eksperta

NEWSY

Rośliny

Zmniejszenie światowego handlu bawełną powoduje wzrost zapasów

Ze względu na znaczny spadek szacunków zużycia globalnego, w bieżącym sezonie przewiduje się również sporą obniżkę światowego handlu bawełną.

Rośliny

Prognozy dotyczące globalnej produkcji bawełny w sezonie 2020/2021

Wstępne prognozy Departamentu Rolnictwa Stanów Zjednoczonych (USDA) dotyczące bawełny na lata 2020/2021 obejmują większą równowagę między globalną produkcją i zużyciem bawełny niż w sezonie 2019/2020.

Rośliny

Niższe zużycie bawełny na świecie

Przewiduje się, że globalne zużycie bawełny w sezonie 2019/2020 wyniesie 110,6 mln bel, czyli 8 procent poniżej sezonu 2018/2019.

Rośliny

Globalna produkcja ryżu osiągnie rekordowy poziom 502 mln ton

Prognozuje się, że globalny obszar zbiorów wzrośnie o 1,5 procent do 163 mln hektarów, zaledwie o 0,3 mln hektarów poniżej rekordu w sezonie 2016/2017.

Rośliny

nawozy.eu polecają

charakterystyka ogólna, wymagania glebowe i pokarmowe, wybór nawozu, pogoda, notowania

Z kraju
upload/newsy/4400/corn-3244622-1280_nmedium.jpg

Minimalna zwyżka prognoz światowej produkcji kukurydzy

Globalna prognoza produkcji kukurydzy w sezonie 2019/2020 wzrosła o 1 mln ton do 1 403,8 mln ton.

Zboża
upload/nawozenie/13/pszenica-ozima_1_medium.jpg
Nawożenie upraw

Pszenica ozima
Pszenica ozima ma dość duże wymagania cieplne podczas całego okresu wegetacji
Dubiecko
wtorek, 26 Maj 2020
9°C
4°C
min
14°C
max
Najciekawsze informacje z serwisu nawozy.eu na Twojej skrzynce pocztowej.
Proszę wpisać poprawny adres e-mail.
Proszę zalogować się na swoje konto i zmienić ustawienia newslettera.
Potwierdź zapisanie się do newslettera klikając w link w wiadomości wysłanej na Twój adres e-mail.
Nieznany błąd, spróbuj ponownie za chwilę.
Proszę zaznaczyć zgodę.
0
Najciekawsze informacje z serwisu nawozy.eu na Twojej skrzynce pocztowej.
Proszę wpisać poprawny adres e-mail.
Proszę zalogować się na swoje konto i zmienić ustawienia newslettera.





Potwierdź zapisanie się do newslettera klikając w link w wiadomości wysłanej na Twój adres e-mail.




Nieznany błąd, spróbuj ponownie za chwilę.
Proszę zaznaczyć zgodę.