Content

Porady ekspertów

Z kraju, Rośliny

Jak zwiększyć szanse rzepaku na przezimowanie?

Data2021-09-20 Ilość wyświetleń441 wyświetleń
dodaj
do ulubionych
usuń
z ulubionych

Rzepak ozimy należy do roślin bardzo wrażliwych na działanie niekorzystnych warunków atmosferycznych. Jest on mniej zimotrwały niż pszenica i żyto, ale bardziej niż jęczmień ozimy. Krytyczna temperatura dla rzepaku przy braku okrywy śnieżnej wynosi -20oC. Śnieg pokrywający pole, tworzący warstwę około 10 cm łagodzi niekorzystne działanie mrozu. Jednakże jeżeli zalega zbyt długo lub zlodowacieje, zwłaszcza na niezamarzniętej glebie, utrudnia dostęp tlenu do liści i może stać się przyczyną wyprzenia i gnicia roślin. Gdy gleba jest zamarznięta rzepak nie pokryty śniegiem jest wrażliwy na działanie mroźnych i suchych wiatrów (wysmalanie). Zamarzanie i rozmarzanie górnej warstwy gleby prowadzi do wysadzania roślin z gleby (wypierania). Dodatkowo rzepak ozimy ma kruchy system korzeniowy, który na skutek ruchów gleby łatwo ulega rozrywaniu. Rzepak również źle toleruje zalanie wodą i zabagnienie gleby. Wtedy części nadziemne i podziemne gniją z powodu braku tlenu (wymakanie).
 
Wrażliwość rzepaku sprawia, że rolnicy powinni dokonać wszelkich starań, aby wzmocnić tę roślinę i stworzyć jej jak najlepsze warunki do wzrostu. Wszelkie błędy w agrotechnice jesiennej zwiększają wrażliwość rzepaku na warunki stresowe.
 

Przed jesiennym zakończeniem wegetacji roślina rzepaku powinna wytworzyć rozetę liściową złożoną z 6-8 liści właściwych, rozdzielonych krótkimi międzywęźlami. Pączek wierzchołkowy powinien być wyniesiony 3-5 cm nad powierzchnię gleby, a szyjka korzeniowa osiągnąć średnicę 0,5-1,0 cm. Dobrze rozbudowany system korzeniowy powinien wytworzyć korzeń palowy o długości 15-20 cm. Przed nastaniem zimy u rzepaku dochodzi do tzw. „przysiadania” czyli wciągania roślin do gleby, które spowodowane jest kurczeniem się korzeni. Im niżej jest położony pączek wierzchołkowy, tym jest mniej narażony na działanie niekorzystnych warunków środowiskowych, co znacząco zwiększa zimotrwałość rzepaku ozimego.

W grupie czynników agrotechnicznych mających największy wpływ na zimotrwałość rzepaku znajdują się: nawożenie, termin siewu, norma wysiewu oraz ochrona łanu. Jesienią współdziałanie tych czynników decyduje o przezimowaniu roślin.

W uprawie rzepaku należy przestrzegać optymalnego terminu siewu. Zbyt wczesny wysiew powoduje przerośnięcie roślin, co znacznie zmniejsza ich zimotrwałość. Szczególnie ważne jest to w ostatnich latach, w których mamy do czynienia z przedłużającą się jesienną wegetacją roślin. Późny wysiew może wpływać na opóźnienie wschodów.

Prawidłowe warunki wzrostu rzepaku w okresie jesiennym zapewnia dostatecznie dobra dostępność potasu, fosforu, magnezu, a umiarkowana – azotu. Potas chroni roślinę przed stresami zarówno naturalnymi, jak i spowodowanymi niewłaściwą agrotechniką. Odpowiednia jego dostępność jesienią znacząco zwiększa szanse rzepaku na dobre przezimowanie. Dostateczna dostępność fosforu jesienią warunkuje natomiast odpowiednie ukorzenienie się roślin. Składnikiem najbardziej efektywnym w kształtowaniu plonu rzepaku jest azot. Jesienią zarówno niedobór, jak i nadmiar tego składnika powodują obniżenie zimotrwałości. Niedostateczna ilość azotu przyczynia się do osłabienia roślin. Natomiast nadmiar powoduje nadmierny ich wzrost, który skutkuje wyniesieniem pąka wierzchołkowego wysoko nad powierzchnię gleby i narażenie go na przemarznięcie. Maksymalna dawka azotu przed siewem nie powinna przekraczać 40 kg/ha.

Ilość wysiewu rzepaku powinna zapewniać po wschodach obsadę 80-120 roślin na m2. Zbyt gęsty wysiew przyczynia się do nadmiernego zagęszczenia roślin. Skutkuje to wytworzeniem rozety liściowej o zbyt luźnej budowie, a w warunkach przedłużającej się wegetacji, wybujałym wzrostem roślin. Zwiększenie ilości wysiewu do 250-350 nasion na m2 powoduje zmniejszenie zimotrwałości rzepaku o około 20%.

Szanse rzepaku na dobre przezimowanie znacznie zwiększa wyeliminowanie chwastów z łanu już jesienią. Brak konkurencji ze strony innych roślin sprawia, że rzepak może w pełni wykorzystać zastosowane nawozy oraz ma wystarczająco dużo przestrzeni do prawidłowego wzrostu, a dzięki temu do wytworzenia rozety o odpowiednim pokroju. Herbicydy, którymi można odchwaszczać rzepak bezpośrednio po siewie oparte są na substancjach aktywnych, takich jak: dimetachlor, chlomazon, petaksamid, metazachlor. Powschodowo zaś w fazie od 2 do 4 liści rzepaku można stosować również metazachlor. Od 3 do 4 liści rzepaku pole odchwaszczać można herbicydami z substancjami aktywnymi: chlopyralid, chlopyralid i pikloram oraz chlopyralid, pikloram i aminopyralid. W fazie 4-6 liści rzepaku można stosować propyzamid. Jesienią do fazy 8 liści rzepaku zalecane są herbicydy zawierające etametsulfuron. Po przekroczeniu przez rzepak fazy 4 liści aplikować można bifenoks. Wszystkie wymienione substancje biologicznie czynne niszczą przede wszystkim chwasty dwuliścienne. Do zwalczania samosiewów zbóż (główny przedplon rzepaku ozimego) oraz wieloletnich i krótkotrwałych chwastów jednoliściennych stosuje się m. in. propachzafop, cykloksydym, fluazyfop-P-butylowy, chizalofop-P-etylowy.

Nadmierny wzrost roślin rzepaku można ograniczyć poprzez stosowanie fungicydów o charakterze regulatorów wzrostu. Liczba zabiegów skracania uzależniona jest od warunków pogodowych. Podczas, gdy jesienią długo utrzymuje się wysoka temperatura i rośliny cały czas rosną, skracanie powinno wykonać się minimum 2-krotnie. Jednocześnie, jeżeli nie istnieje taka konieczność, nie należy powtarzać zabiegu, ponieważ zbyt silne „skrócenie” rzepaku powoduje ograniczenie rozwoju masy nadziemnej, co przekłada się na spadek wydajności fotosyntezy i negatywnie wpływa na rozwój systemu korzeniowego. W skracaniu roślin najskuteczniejsze są preparaty z grupy triazoli. Opryskując rośliny tymi środkami nie tylko zwiększamy zimotrwałość, ale i zdrowotność rzepaku. Termin stosowania triazoli jest uzależniony od rodzaju substancji aktywnej. Fungicydy na bazie metkonazolu należy aplikować w fazie 4-6 liści, zaś tebukonazolu w stadium 4-8 liści. Bardzo dobre efekty uzyskuje się stosując preparaty dwuskładnikowe: difenokonazol i paklobutrazol, metkonazol i chlorek mepikwatu, tebukonazol i protiokonazol. Łącznie z fungicydami można stosować preparaty mikroelementowe zwierające bor, molibden, cynk itp.



Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny?

Nie był pomocny
Był średnio pomocny
Był pomocny
Był bardzo pomocny

Tagi

Ekspert nawozy.eu

Masz pytanie dotyczące nawozów lub nawożenia? Szukasz porady?


*pola wymagane
doradca nawozy.eu

doradca nawozy.eu


Zapytaj eksperta

NEWSY

Rośliny

Zwyżka plonowania łąkowego siana

Jak przedstawia Główny Urząd Statystyczny, w Polsce w wielu regionach kraju po zbiorze pierwszego pokosu notowano na ogół dobre warunki wegetacji roślin.

Rośliny

Światowe spożycie ryżu

Przewiduje się, że globalna konsumpcja ryżu i zużycie w sezonie 2021/2022 wyniesie rekordową wartość 512,1 mln ton, czyli o 2,2 mln ton mniej niż w poprzedniej prognozie, ale o 10,1 mln ton więcej niż skorygowane szacunki sprzed roku.

Rośliny

Globalna produkcja bawełny wzrośnie

Przewiduje się, że światowa produkcja bawełny w 2021/22 wyniesie 120,3 mln bel, tylko nieznacznie powyżej prognozy z zeszłego miesiąca, ale 7 procent więcej niż w sezonie 2020/21.

Rośliny

Światowy rynek ryżu

Globalne prognozy w sezonie 2021/2022 dotyczą większych dostaw, konsumpcji, handlu i wyższych zapasów końcowych.

Rośliny

nawozy.eu polecają

charakterystyka ogólna, wymagania glebowe i pokarmowe, wybór nawozu, pogoda, notowania

upload/newsy/5397/white-cabbage-2705228-1280_nmedium.jpg

Ze względu na warunki pogodowe zmniejszyły się plony kapusty białej

Bieżący rok był bardzo trudny dla polskich rolników, zwłaszcza dla trudniących się uprawą warzyw. Poważne problemy pojawiają się również przy produkcji kapusty białej. Jedną z głównych przyczyn są niesprzyjające warunki pogodowe.

Warzywa
upload/nawozenie/9/trawa2_medium.jpg
Nawożenie upraw

Trawy w uprawie polowej
Trawa w uprawie polowej stanowi bardzo obfite źródło paszy.
Wałcz
piątek, 22 Październik 2021
6°C
5°C
min
8°C
max
0