Content

Porady ekspertów

Rośliny, Z kraju

Na kukurydzę... czas!

Data2014-05-05 Ilość wyświetleń4209 wyświetleń
dodaj
do ulubionych
usuń
z ulubionych

Niedobór fosforu - antocyjanowe przebarwienia liści kukurydzy (fot. A.Krawczyk).
Niedobór fosforu - antocyjanowe przebarwienia liści kukurydzy (fot. A.Krawczyk).

Uzyskanie wysokich plonów kukurydzy w warunkach naszego kraju jest możliwe. Do pełnego wykorzystania potencjału plonotwórczego rośliny, musi być spełnionych szereg warunków agrotechnicznych.


W Polsce głównymi czynnikami ograniczającymi wzrost i rozwój kukurydzy jest woda, temperatura, zwłaszcza w początkowym okresie wzrostu, kwaśny odczyn gleby oraz dostępność składników pokarmowych.


Na spadek plonu wpływają czynniki stresowe, im wcześniej w czasie wegetacji roślin wystąpią i im stres będzie silniejszy i dłużej będzie trwał, tym większy będzie spadek plonu.

Ile wody potrzebuje kukurydza?


Warunkiem powodzenia w uprawie kukurydzy jest odpowiednia ilość oraz właściwy rozkład opadów w sezonie wegetacji. W Polsce z uwagi na zróżnicowanie klimatyczno-glebowe, warunki wilgotnościowe gleby nie zawsze sprzyjają uprawie kukurydzy. Często jest tak, że rozkład opadów rozmija się z potrzebami roślin. W różnych okresach wzrostu rośliny mają inne zapotrzebowanie na wodę:

  • w początkowym okresie wzrostu roślin wymagania te są małe – począwszy od kiełkowania roślin do kwitnienia równomiernie rozłożone opady w ilości 100mm w zupełności pokrywają potrzeby kukurydzy,
  • w okresie kwitnienia (najczęściej od połowy lipca, do połowy sierpnia) kukurydza ma największe potrzeby wodne – około 150mm,
  • po okresie kwitnienia do zawiązywania kolb – potrzeby wodne roślin sukcesywnie maleją.

Jakie są krytyczne temperatury dla kukurydzy?


Jak powszechnie wiadomo kukurydza jest rośliną wybitnie światło- i ciepłolubną. Do swojego rozwoju potrzebuje ok. 120 dni bez mrozów. Roślina ta od początku wegetacji wymaga znacznych ilości ciepła, stąd siew tego gatunku zaleca się wykonywać gdy temperatury gleby osiągnie 8-10°C (czas kwitnienia mniszka lekarskiego). Idealną temperaturą jej wzrostu i rozwoju jest temperatura 24-30°C. Występujące w ostatnich dniach spadki temperatury mogą wpłynąć negatywnie na młode rośliny kukurydzy (zwłaszcza te wcześnie siane), ponieważ roślina ta przestaje rosnąc w temperaturze poniżej 8-10°C. Spadek temperatury np. majowe przymrozki, jakie dość często zdarzają się w naszym kraju mogą spowodować uszkodzenia całych roślin bądź też uczynić roślinę bardziej podatną na wpływ innych negatywnych warunków atmosferycznych.


Niska wilgotność powietrza i wysokie temperatury w okresie pylenia, uszkadzają pyłek i mogą być przyczyną słabego zaziarnienia kolb. W warunkach naszego kraju raczej nie zdarza się to często, ale gdy temperatura powietrza przekracza 38°C, zwykle zachodzą problemy z zapewnieniem rośliną odpowiedniej wilgotności. Ten problem nie dotyczy pól nawadnianych.

Potrzeby pokarmowe kukurydzy


Z trzech podstawowych pierwiastków kukurydza pobiera najwięcej potasu, następnie azotu i najmniej fosforu. Wśród makroskładników bardzo ważny jest również magnez i siarka. Z mikroskładników o plonie roślin decyduje odżywienie roślin cynkiem, miedzią i borem, natomiast na stanowiskach o odczynie pH powyżej 6,5 także manganem. Ponadto roślina ta posiada swoistą dynamikę pobierania składników pokarmowych. Początkowo rośliny pobierają niewielkie ilości wszystkich pierwiastków. Największe pobieranie składników pokarmowych rozpoczyna się od 6/8 liścia, czyli przypada na fazę wytwarzanie przez roślinę łodygi, przy czym pobranie składników pokarmowych jest zróżnicowane:

  • potas – 7/8 tydzień po wschodach
  • azot – 7/9 tydzień po wschodach
  • fosfor – 9/11 tydzień po wschodach


Dobre wyniki można uzyskać jedynie wówczas gdy rośliny obok składników pokarmowych mają wystarczające uwilgotnienie gleby.

Pobranie składników pokarmowych przez kukurydzę uprawianą na ziarno


Średnie pobranie jednostkowe, w kg/1t ziarna suchego + słoma
NP2O5K2OMgSCa
20 - 3311 - 1428 - 37547
Plon ziarna [t/ha]Zapotrzebowanie całkowite
6120 – 19866 – 84168 – 222302442
8160 – 26488 – 112224 – 296403256
10200 - 333110 - 140280 - 370504070
[wg prof. W. Grzebisza]

Dostępność składników pokarmowych uzależnione jest od warunków termicznych


Temperatura może znacznie ograniczać pobieranie składników pokarmowych, zwłaszcza azotu i fosforu. W temperaturze poniżej 5°C pobranie azotu jest ograniczone. Wzrasta, gdy temperatura powietrza wynosi min. 15°C. Zmniejszone pobieranie azotu na skutek niekorzystnych warunków atmosferycznych w okresie wczesnowiosennym powoduje żółknięcie roślin i zahamowanie ich wzrostu. Natomiast warunkiem prawidłowego pobrania fosforu jest temperatura, która w okresie wschodów i początkowego wzrostu powinna wynosić przynajmniej 12°C. Niższa jej wartość powoduje antocyjanowe przebarwienia liści, zahamowanie wzrostu młodych roślin, a także ogranicza rozwój systemu korzeniowego, który warunkuje prawidłowy wzrost i rozwój roślin w warunkach okresowych braków wody.


Wrażliwość kukurydzy na niskie temperatury w początkowych fazach rozwoju, zmusza rolnika do wczesnej aplikacji fosforu. Szerzej o nawożeniu fosforem i przydatności nawozów wieloskładnikowych, np.: POLIFOSKA® 4, POLIFOSKA® 5, POLIFOSKA® Petroplon w artykule "O kukurydzę zadbaj już przed jej siewem"..

Nawożenie azotem


Dawka nawozu mineralnego zależy od zapotrzebowania rośliny na azot oraz jego pokrycia przez azot glebowy. Bardzo uproszczając można założyć, że przy plonie 10 ton ziarna z ha, pobraniu jednostkowemu azotu – 23 kg N/1t ziarna + odpowiednią masę słomy oraz zawartości Nmin na przedwiośniu – 70 kg N/ha, kukurydza wymaga zastosowania dawki 160 kg N/ha. Zbyt wysokie nawożenie azotem powoduje wzrost podatności na choroby oraz wyleganie roślin.


Wybór i termin stosowania nawożenia azotowego jest zagadnieniem złożonym i wymaga szerszego rozważenia. Standardowo zaleca się stosowanie dawek dzielonych, tj. 50-70% dawki przed siewem (można stosować nawozy wieloskładnikowe oraz Mocznik.pl®, Mocznik Granulowany 46%) i pozostałą część pogłównie, najpóźniej do fazy 4-6 liści kukurydzy. Z uwagi na to, że od fazy 6-8 liści kukurydzy gwałtownie rośnie tempo wzrostu rośliny, a tym samym intensywne pobieranie składników pokarmowych w tym azotu, ważne jest aby rośliny miały do dyspozycji potrzebne im pierwiastki. Nawożenie pogłówne można wykonać stosując mocznik (Mocznik.pl®, Mocznik Granulowany 46%, PULREA®), RSM® (opcja węże rozlewowe), czy też szybkodziałające nawozy, jak np. Saletra Amonowa 32, Zaksan™ - Kędzierzyńska Saletra Amonowa, czy Saletra wapniowa, która działa korzystnie na pobieranie przez roślinę magnezu.

W nawożeniu pogłównym ważny jest sposób stosowania nawozu, gdyż granule nie powinny zatrzymywać się na roślinach, lecz spadać bezpośrednio na powierzchnie gleby. Minimalizujemy wówczas ryzyko poparzenia roślin.

Najbardziej efektywne i bezpieczne, zwłaszcza w trakcie wegetacji roślin, jest dolistna aplikacja składników pokarmowych.


W tym celu zaleca się 3-krotny w trakcie sezonu wegetacyjnego zabieg, zwłaszcza w krytycznych fazach zapotrzebowania rośliny. Stosowany do oprysku roślin roztwór we wszystkich 3 terminach dokarmiania dolistnego kukurydzy, powinien zawierać maksymalnie: 6% mocznika (6 kg nawozu w 100 litrach), 5% siarczanu magnezu (siedmiowodnego tj. 5 kg nawozu/100 l, w przypadku użycia siarczanu magnezu jednowodnego stężenie do 2,5%) oraz nawóz wieloskładnikowy - mikroelementowy, najlepiej przeznaczony do dokarmiania kukurydzy, zgodnie z zalecenia producenta. Instrukcje stosowania nawozów powinny znajdować się na opakowaniach nawozu.


Uprawa najlepszych odmian, czy też stosowanie „najlepszych” środków ochrony roślin nie pozwoli na wykorzystanie potencjału plonotwórczego kukurydzy, jeśli gleba będzie miała nieuregulowany odczyn oraz jeśli nie zapewnimy roślinom składników pokarmowych. Należy pamiętać, że niekorzystnie na ilość i jakość plonów wpływa również nadmiar składników pokarmowych. Może tak się stać podczas niewłaściwego nawożenia, przy nadmiernej kwasowości gleby oraz podczas bardzo suchej pogody. 

Literatura:
1. Czuba R. 1996. Zasady stosowania nawozów mineralnych na gruntach ornych. Nawożenie mineralne roślin uprawnych, red. Czuba R., Police.
2. Grzebisz W. 1996. Efektywność i optymalizacja nawożenia. Nawożenie mineralne roślin uprawnych, red. Czuba R., Police, 201-244.
3. Grzebisz W. 2013 Kukurydza – utrzymać poziom ?! Kukurydza roślina przyszłości spełnia oczekiwania, Poradnik dla producentów, Agro Serwis, Wyd. 7, 37-41.
4. Grzebisz W. 2009 Czy można zaoszczędzić na nawożeniu kukurydzy? Kukurydza nowe perspektywy, Poradnik dla producentów, Agro Serwis, Wyd. 5, 35-38.
5. Krawczyk A., Maziarek A. 2013 Kukurydza – uprawa z przyszłością. Poradnik agrotechniczny Wyd. OODR. ss.52
6. Kaniczak Z., Pruszyński S. praca zbiorowa. 2009. Metodyka Integrowanej Produkcji Kukurydzy, PIORiN Główny Inspektorat, 15-18.

Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny?

Nie był pomocny
Był średnio pomocny
Był pomocny
Był bardzo pomocny

Tagi

Ekspert nawozy.eu

Masz pytanie dotyczące tego artykułu? Szukasz porady?

Ilość pytań do ekspertów, które możesz jeszcze zadać w tym miesiącu: 2

*pola wymagane
doradca nawozy.eu

dr inż. Agnieszka Krawczyk


Zapytaj eksperta

NEWSY

Rośliny

Większa konsumpcja ryżu na świecie

Przewiduje się, że globalne spożycie ryżu w sezonie 2020/21 wyniesie rekordowe 504,3 mln ton, czyli o 8 mln ton więcej niż rok wcześniej.

Rośliny

Prognozy produkcji ryżu na rok 2020/21

Obniżone prognozy produkcji dla Birmy i Indonezji, podniesione dla Filipin i Tajlandii, co w sumie daje 504,2 mln ton, a to oznacza spadek o 0,24 mln ton w porównaniu z poprzednią prognozą, ale wzrost o ponad 1% w skali sezonu.

Rośliny

Wyższy światowy handel bawełną

Wraz ze znacznym wzrostem światowego zużycia bawełny w tym sezonie przewiduje się, że handel bawełną również znacznie wzrośnie w sezonie 2020/2021.

Rośliny

Globalne zużycie bawełny odradza się

Przewiduje się, że światowe zużycie bawełny w latach 2020/21 wyniesie 117,8 miliona bel, czyli zwiększy się 14,5 procent w porównaniu z poprzednim sezonem.

Rośliny

nawozy.eu polecają

charakterystyka ogólna, wymagania glebowe i pokarmowe, wybór nawozu, pogoda, notowania

upload/newsy/5165/potato-3429379-1280_nmedium.jpg

Francja wyeksportowała w lutym 11% mniej ziemniaków

Według danych, w lutym 2021 roku wyeksportowano prawie 191 tys. ton ziemniaków, czyli o 11% mniej niż w tym samym miesiącu ubiegłego roku.

Warzywa
upload/nawozenie/8/jagodowe_medium.jpg
Nawożenie upraw

Rośliny jagodowe
Największe wymagania cieplne wykazuje truskawka, mniejsze malina i jeżyna, najmniejsze porzeczki i agrest
Blizanów
piątek, 14 Maj 2021
12°C
10°C
min
15°C
max
Najciekawsze informacje z serwisu nawozy.eu na Twojej skrzynce pocztowej.
Proszę wpisać poprawny adres e-mail.
Proszę zalogować się na swoje konto i zmienić ustawienia newslettera.
Potwierdź zapisanie się do newslettera klikając w link w wiadomości wysłanej na Twój adres e-mail.
Nieznany błąd, spróbuj ponownie za chwilę.
Proszę zaznaczyć zgodę.
0
Najciekawsze informacje z serwisu nawozy.eu na Twojej skrzynce pocztowej.
Proszę wpisać poprawny adres e-mail.
Proszę zalogować się na swoje konto i zmienić ustawienia newslettera.





Potwierdź zapisanie się do newslettera klikając w link w wiadomości wysłanej na Twój adres e-mail.




Nieznany błąd, spróbuj ponownie za chwilę.
Proszę zaznaczyć zgodę.