Content

Porady ekspertów

Rośliny, Informacje, Nawożenie

Potas – ważny dla roślin, chociaż nie tworzy związków organicznych

Data2020-08-10 Ilość wyświetleń448 wyświetleń
dodaj
do ulubionych
usuń
z ulubionych

Nawożenie potasem wpływa na cechy jakościowe bulw ziemniaka, m.in. zawartość skrobi, cukrów redukujących i witaminy C.
Nawożenie potasem wpływa na cechy jakościowe bulw ziemniaka, m.in. zawartość skrobi, cukrów redukujących i witaminy C.

Pomimo tego, że potas nie buduje związków organicznych w roślinie (co odróżnia go od innych makroelementów – np. azot to m.in. składnik aminokwasów, białek i kwasów nukleinowych; fosfor jest budulcem kwasów nukleotydowych i fosfolipidów), jest jednym z podstawowych składników pokarmowych.

Zawartość potasu w roślinach

Potas należy do pierwiastków występujących w roślinach w bardzo dużych ilościach. Zawartość potasu w roślinach wynosi z reguły od 0,5% do 10,0% suchej masy (dla porównania zawartość azotu to z reguły 0,1-6,0% s.m.)4).

W fazie intensywnego wzrostu, rośliny rosnące na powierzchni 1 hektara mogą akumulować nawet kilkanaście kilogramów potasu na dobę2). Ziemniak do wytworzenia 1 tony bulw (z odpowiednią masą naci) potrzebuje 6-10 kg K2O3).

Do roślin uprawnych pobierających najwięcej potasu należą m.in. burak cukrowy, burak pastewny i ziemniak. Wymienione gatunki to jednocześnie rośliny o dużej wrażliwości na niedobór potasu (inne wrażliwe rośliny to m.in. rzepak i warzywa), ponieważ mają stosunkowo mały system korzeniowy (a to przecież on jest odpowiedzialny za pobieranie składników pokarmowych)2).

Funkcje potasu

Najważniejsze funkcje potasu w roślinie to 1,2,4):

  • aktywacja enzymów (m.in. uczestniczących w fotosyntezie, oddychaniu, syntezie białek, metabolizmie węglowodanów);
    Prawidłowe zaopatrzenie w potas jest jednym z warunków właściwego gromadzenia substancji zapasowych w wegetatywnych organach spichrzowych roślin, np. skrobi w bulwach ziemniaka czy sacharozy w korzeniach buraka cukrowego. Jako przykład można podać wpływ potasu na aktywność enzymu biorącego udział w syntezie skrobi. Przy braku potasu ten enzym nie jest aktywowany, a więc rośliny nie wytwarzają skrobi.
    Właściwa gospodarka węglowodanami i związkami azotowymi przekłada się na zwiększoną odporność roślin na niskie temperatury.
  • regulacja ciśnienia osmotycznego, bilansu wodnego;
    Potas bierze udział w regulacji ciśnienia osmotycznego komórek, odpowiada za utrzymanie ich prawidłowego turgoru (czyli napięcia, sztywności). Ta funkcja potasu jest ważna zwłaszcza w warunkach niedoboru wody; częściowo potas może być w tej roli zastąpiony przez sód.
    Potas bierze też udział w ruchu aparatów szparkowych, regulując proces transpiracji i wymiany gazowej.
    Kolejną ważną funkcją potasu jest regulacja wzrostu komórek merystematycznych (odpowiedzialnych za wzrost organów roślin).
  • udział w zachowaniu równowagi jonowej;
    Jony pierwiastków muszą być obecne w roślinie w odpowiednich proporcjach (jest to ważne z punktu widzenia procesów życiowych rośliny, ale też jakości paszy, pożywienia).
  • udział w transporcie substancji w roślinie.

Plonotwórcze działanie potasu w dużej mierze wynika ze zwiększenia odporności roślin na czynniki stresowe. Potas jest również ważnym składnikiem regulującym jakość plonu roślin. Jako przykład można podać wpływ nawożenia potasem na jakość bulw ziemniaka. Korzystne efekty nawożenia potasem to: zmniejszenie zawartości cukrów redukujących (glukozy, fruktozy) i zwiększenie zawartości skrobi w bulwach (a także ograniczenie późniejszego rozkładu skrobi w trakcie przechowywania ziemniaków), zwiększenie zawartości witaminy C w bulwach, ograniczenie ciemnienia miąższu bulw, zwiększenie odporności bulw na uszkodzenia mechaniczne2).

Niedobór potasu

Potas należy do pierwiastków ruchliwych, jest łatwo reutylizowany w roślinie. Ze starzejących się liści może być transportowany do innych organów, w tym młodych liści i pędów4). Niedobory potasu prowadzą do zahamowania wzrostu roślin, a zwłaszcza ich organów spichrzowych, korzeni4). Zaburzony jest transport asymilatów. Przedłużanie się stanu niedoboru potasu prowadzi do występowania plam chlorotycznych i nekroz na liściach (zwłaszcza starszych – z nich potas przemieszczany jest do młodych organów) i do wiotczenia roślin4).

Nadmiar potasu

Jeśli gleba zawiera znaczną zawartość dostępnych form potasu, możliwe jest jego luksusowe pobieranie przez rośliny („luksusowe” oznacza nadmierne w stosunku do potrzeb roślin). Może to prowadzić do zaburzenia równowagi kationowej w roślinach (czyli zaburzenia proporcji między zawartością potasu a innych kationów, jak magnez, wapń i sód). Podawanie paszy o nieodpowiednim składzie (zwraca się uwagę zwłaszcza na stosunek potasu do wapnia i magnezu) może prowadzić do zaburzeń gospodarki mineralnej w organizmach zwierząt. Skutkiem tego może być wystąpienie tzw. tężyczki pastwiskowej.

Pobieranie potasu z gleby

Potas pobierany jest przez rośliny z gleby jako kation K+, w formie tego jonu występuje też w nawozach mineralnych (najczęściej jako sól chlorkowa lub siarczanowa). Dostępność potasu dla roślin jest największa przy wartościach pH gleby wynoszących około 5-74).

Literatura:
1. Gorlach E., Mazur T. 2002. Chemia Rolna. Wyd. Nauk. PWN, Warszawa.
2. Grzebisz W. 2008. Nawożenie roślin uprawnych. Tom 1. Podstawy nawożenia. PWRiL, Poznań.
3. Grzebisz W. 2011. Technologie nawożenia roślin uprawnych – fizjologia plonowania. Tom 1. Oleiste, okopowe i strączkowe.PWRiL Sp. z o.o., Poznań.
4. Kopcewicz J. (red.), Lewak S. (red.). 2002. Fizjologia roślin. Wyd. Nauk. PWN, Warszawa.

Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny?

Nie był pomocny
Był średnio pomocny
Był pomocny
Był bardzo pomocny

Tagi

Ekspert nawozy.eu

Masz pytanie dotyczące tego artykułu? Szukasz porady?

Ilość pytań do ekspertów, które możesz jeszcze zadać w tym miesiącu: 2
*pola wymagane
doradca nawozy.eu

doradca nawozy.eu


Zapytaj eksperta

NEWSY

Rośliny

Wyższa prognoza światowych zapasów ryżu

W tym miesiącu USDA podniosła prognozę globalnych zapasów końcowych na rok 2020/2021 o 0,5 mln ton do 179,5 mln ton, czyli o 1,2 mln ton więcej niż rok wcześniej i najwyższe zapasy końcowe w historii.

Rośliny

Obniżka światowej produkcji bawełny

Prognozuje się, że światowa produkcja jest o ponad 1 mln bel niższa, przy redukcji w Pakistanie, Mali i Argentynie. Największą zmianą jest spadek o 200 tys. bel w Pakistanie, z mniejszymi korektami w górę dla Grecji, Australii i Turcji.

Rośliny

Rekordowa produkcja ryżu na świecie

Globalna produkcja ryżu w sezonie 2020/2021 jest prognozowana na 503,2 mln ton, co oznacza wzrost o 2 mln ton w stosunku do poprzedniej prognozy oraz o ponad 1 procent więcej niż rok wcześniej.

Rośliny

Grupa Azoty wspiera rolników w badaniu gleby

Przedstawiciele Grupy Azoty za pomocą skanerów Agrocares mogą już w całym kraju przeprowadzać szybkie analizy gleby dla rolników. Pozytywne doświadczenia zebrane podczas przeprowadzonego pilotażu sprawiły, że od bieżącego roku wszyscy Przedstawiciele spółki pracujący z rolnikami na terenie całego kraju wyposażeni będą w skanery doglebowe. Uroczystość, podczas której Prezes Grupy Azoty S.A. Tomasz Hinc przekazał skanery Przedstawicielom Terenowym odbyła się 21 stycznia w Centrum Handlowym Nawozów w Tarnowie.

Rośliny

nawozy.eu polecają

charakterystyka ogólna, wymagania glebowe i pokarmowe, wybór nawozu, pogoda, notowania

upload/newsy/4900/grapes-1844745-1280_nmedium.jpg

Światowa produkcja winogron stołowych

Według Departamentu Rolnictwa USA (USDA) światowa produkcja winogron stołowych w sezonie 2020/2021 wyniesie 25,7 mln ton.

Owoce
upload/nawozenie/10/gryka_medium.jpg
Nawożenie upraw

Gryka
Ze względu na wartość nasion i łuski, gryka jest bardzo cenną rośliną uprawną
Nowy Dwór Gdański
poniedziałek, 25 Styczeń 2021
1°C
0°C
min
2°C
max
Najciekawsze informacje z serwisu nawozy.eu na Twojej skrzynce pocztowej.
Proszę wpisać poprawny adres e-mail.
Proszę zalogować się na swoje konto i zmienić ustawienia newslettera.
Potwierdź zapisanie się do newslettera klikając w link w wiadomości wysłanej na Twój adres e-mail.
Nieznany błąd, spróbuj ponownie za chwilę.
Proszę zaznaczyć zgodę.
0
Najciekawsze informacje z serwisu nawozy.eu na Twojej skrzynce pocztowej.
Proszę wpisać poprawny adres e-mail.
Proszę zalogować się na swoje konto i zmienić ustawienia newslettera.





Potwierdź zapisanie się do newslettera klikając w link w wiadomości wysłanej na Twój adres e-mail.




Nieznany błąd, spróbuj ponownie za chwilę.
Proszę zaznaczyć zgodę.