Content

Porady ekspertów

Rośliny, Rośliny oleiste, Informacje

Rzepak – roślina o dużych wymaganiach…

Data2014-02-09 Ilość wyświetleń3253 wyświetleń
dodaj
do ulubionych
usuń
z ulubionych
Wczesna aplikacja azotu i siarki decyduje o szybkim starcie roślin, budowie liści, łodyg, a w rezultacie plonie końcowym (fot. A.Krawczyk).
Wczesna aplikacja azotu i siarki decyduje o szybkim starcie roślin, budowie liści, łodyg, a w rezultacie plonie końcowym (fot. A.Krawczyk).

Rzepak jest cenną rośliną w płodozmianie. Jednak uzyskanie wysokich, zadowalających plonów wymaga ponoszenia znacznych nakładów na nawożenie i ochronę roślin.

Najważniejszy jest płodozmian

O plonie rzepaku decydują praktycznie wszystkie elementy agrotechniki, spośród których jednym z najważniejszych jest właściwe zmianowanie roślin. Ważne jest, aby nie był on uprawiany na tym samym polu częściej niż raz na cztery, pięć lat, jest to niezbędne minimum. Po tym czasie w sposób naturalny redukcji ulega populacja patogenów chorobotwórczych takich jak: sucha zgnilizna kapustnych, zgnilizna twardzikowa, czerń krzyżowych, a także najgroźniejsza z chorób płodozmianowych roślin kapustowatych – kiła kapustnych (gdy choroba wystąpi na polu, konieczna jest rezygnacja z uprawy rzepaku i innych roślin kapustnych przez okres 7-8 lat). Redukcji ulega również populacja szkodników rzepaku. Rzepak jest doskonałym przedplonem dla roślin zbożowych i to jest jego właściwe miejsce niezależnie od sytuacji organizacyjnych, czy też ekonomicznych gospodarstwa. Każde inne rozwiązanie wcześniej, czy później przyniesie straty.

Zbyt częsta uprawa tej rośliny na polu powoduje, że mamy ogromne problemy z samosiewami rzepaku w rzepaku. Problem ten, o ile zaistnieje, jest praktycznie niemożliwy do rozwiązania, ponieważ samosiewów tych nie można usunąć z pola za pomocą środków chemicznych (tylko właściwe zmianowanie). Ponadto nasiona uzyskane z takiej plantacji są gorszej jakości (niższa zawartość tłuszczu i wyższa zawartość glukozynolanów).

Chcąc więc cieszyć się wysokim, dobrym jakościowo plonem należy unikać częstej uprawy rzepaku po sobie (bezwzględnie nie uprawiać go w monokulturze), a także nie zapominać o tym, że jest to roślina o dużych wymaganiach pokarmowych, reagująca dobrze na wysokie zbilansowanie nawożenie makro i mikroskładnikowe.

 
Długa wegetacja rzepaku …
Dominująca w Polsce forma ozima tego gatunku, powoduje, że uprawa ta pozostaje na polu w zmianowaniu przez około 11 miesięcy. Tak długi okres wzrostu i rozwoju roślin wymaga, odpowiedniego zabezpieczenia w składniki pokarmowe, począwszy od wschodów roślin. 
 

Uregulować odczyn!

Rzepak źle rośnie na glebach kwaśnych, ubogich w magnez. Jeśli pH gleby jest poniżej 6,0 (1M KCl), to z co najmniej rocznym wyprzedzeniem glebę należy zwapnować. Jeśli obok niskiego pH, gleba zawiera niską bądź średnią zawartość magnezu warto zastosować wapno magnezowe (jest to najtańszy sposób dostarczenia magnezu).

Zabezpieczyć fosfor i potas (dawka zależy od zasobności gleby)

Pierwiastki te najlepiej dostarczyć przedsiewnie (tak aby wymieszać je z glebą) w postaci nawozów wieloskładnikowych, np. POLIFOSKA® 4, POLIFOSKA® 5, POLIFOSKA® M zawierających obok fosforu i potasu, także azot, magnez, siarkę, czy też POLIFOSKĘ® PETROPLON, dodatkowo wzbogaconą w bor. Jeśli z różnych przyczyn nie zastosowano przed siewem nawożenia fosforem, to należy uzupełnić go bezzwłocznie, najlepiej jeszcze przed ruszeniem wegetacji. Natomiast potas można podzielić na dwie części 1/2-3/4 dawki wysiać jesienią i następnie 1/2-1/4 dawki wiosną. Dotyczy to zwłaszcza gleb lżejszych, słabiej wiążących potas.

Koniecznie zbilansować dawkę azotu

Ustalenie wysokości dawki N jesienią jest zagadnieniem złożonym, przy czym nie należy nawozić roślin zbyt wysokimi dawkami tego pierwiastka, a raczej wręcz ograniczyć to nawożenie do niezbędnego minimum. Zbyt wysokie nawożenie azotem sprzyja wybujaniu roślin, którego w żaden sposób nie jesteśmy w stanie cofnąć, nawet przy użyciu fungicydów triazolowych. Ponadto przenawożenie azotem powoduje wyniesienie pąka wierzchołkowego oraz zwiększenie zawartości wody w roślinie, co zmniejsza mrozoodporność roślin i odporność na choroby.

Nie jest wskazany również deficyt azotu jesienią, ponieważ w takich warunkach obniża się zimotrwałość rzepaku. Jesienne zapotrzebowanie na azot to 20-30 kg N/ha. Mogą go dostarczyć dobre przedplony, natomiast w przypadku uprawy rzepaku po zbożach należy zastosować max 40 kg N/ha, w formie w/w nawozów wieloskładnikowych, bądź w formie oprysku 5-10% roztworem mocznika (Mocznik.pl®, Mocznik Granulowany 46%) lub Siarczanem Amonu AS 21, jednak nawożenie takie należy przeprowadzić nie później niż w fazie 4-5 liści rzepaku. Do późnojesiennego nawożenie nie nadaje się forma saletrzana azotu (NO3).

 
Wiosenne nawożenie rzepaku
Powinno być przeprowadzone jak najwcześniej, tak aby niezbędne składniki pokarmowe, w tym azot i siarka, były dostępne dla roślin od samego początku wegetacji wiosennej.
 

Termin i wielkość pierwszej dawki azotu

O terminie zastosowania nawozów azotowych decydują warunki atmosferyczne. Przeważnie termin stosowania pierwszej dawki azotu przypada pomiędzy połową lutego, a połową marca. Nawożenie azotem często stosujemy jeszcze na zamarzniętą glebę, bądź wczesnym rankiem, kiedy gleba jest zamarznięta i mamy możliwość wjechania w pole. Wysokość dawki uzależniona jest od stanu plantacji. Wyższe nawożenie, nawet do 60% całkowitej planowanej dawki azotu, należy zastosować na plantacje słabsze. Należy pamiętać, żeby azot dostarczyć możliwie jak najwcześniej. Na plantacjach zdrowych, dobrze zimujących, optymalnie rozwiniętych przed zimą (8-12 liści), stosować około 50 % planowanej dawki azotu. Na plantacjach bujnie wyrośniętych, ale dobrze zimujących, ograniczyć dawkę do 30% całkowitej dawki azotu.

Druga dawka azotu

Termin jej aplikacji powinien być tak dobrany, aby przypadał na co najmniej 4 tygodnie przed kwitnieniem rzepaku (40-70% całkowitej dawki). Zastosowanie azotu w terminie późniejszym wpływa na mniejszą efektywność oraz opóźnienie i przedłużenie fazy kwitnienia rzepaku.

Jeśli gospodarstwo wyposażone jest w odpowiedni opryskiwacz wówczas całkowitą dawkę azotu można podzielić na 3 części, trzecią dawkę w roztworze mocznika stosować na początku zawiązywania łuszczyn Więcej o wiosennym nawożeniu w artykule „Nawożenie wiosenne rzepaku ozimego azotem

Dobór nawozu równie ważny jak jego dawka

Do pierwszego wiosennego nawożenia stosować nawozy saletrzane, np. Saletrę Amonową 30 Makro, Kędzierzyńską Saletrę Amonową, w drugim terminie można stosować dowolną formę azotu. Ważne jest, aby wybierając do nawożenia nawóz azotowy wybierać taki, który w swoim składzie zawiera również łatwo dostępną siarkę, np. Saletrosan 26 Makro, POLIFOSKA® 21, Salmag z siarką. Dawka siarki jest połączona z dawką azotu, przyjmuje się około 1/3, 1/4 dawki azotu, jednak nie więcej niż 50 kg S/ha. Zbyt wysokie nawożenie siarką wpływa negatywnie na jakość plonu (wzrost zawartości glukozynolanów).

Bor – czy warto stosować?

Niedobór boru wpływa na redukcję łuszczyn (mniejsze zawiązywanie łuszczyn i nasion w łuszczynie), stymuluje wzrost korzeni, zmniejsza odporność rzepaku na choroby. Rośliny najwięcej boru pobierają do fazy pąkowania. Z uwagi na to że większość gleb w Polsce jest uboga (84%), bądź średnio zasobna (15%) w bor (badania IUNG), na wielu plantacjach niedobór tego pierwiastka można zaobserwować już jesienią. Taką plantację należy zasilić borem jeszcze przed zwarciem rzędów oraz 2-4 krotnie wiosną. Jeśli gleba wykazuje przynajmniej średnią zasobność w bor wówczas wystarcządwa zabiegi, wiosną i kilka dni przed kwitnieniem.

Nawożenie dolistne

Należy pamiętać, że rzepak dobrze reaguje na dolistną aplikację składników pokarmowych. Tą drogą dostarczone mogą być zarówno mikroskładniki, jak także makroskładniki, np. oprysk 12% roztworem mocznika (mocznik.pl, Mocznik Granulowany 46%), łącznie z 5 kg siarczanu magnezu (siedmiowodny) i nawozami mikroelementowymi, przede wszystkim (100-150 g B/ha jednorazowo) bor, a na glebie o odczynie powyżej 6,0 także wczesną wiosną mangan.

Decydując się na siew rzepaku należy pamiętać, że jest to dość trudna uprawa, a wymierne korzyści tj. uzyskanie wysokich plonów nie jest możliwe bez ponoszenia znacznych nakładów na nawożenie i ochronę roślin.

 

Literatura:
1. Gaj R. 2007. Rzepak ma bardzo duże potrzeby pokarmowe. Rzepak Extra, TopAgrar Polska, PWR; 62-64
2. Kościelniak W., Dreczka M., Panek J., Heimann. 2012. Nowoczesna uprawa rzepaku. Apra: ss.135
3. Grzebisz W., Szczepaniak W. 2007. Zapotrzebowanie rzepaku na siarkę, magnez i mikroelementy. Rzepak Extra, TopAgrar Polska, PWR; 74-78
4. Podleśna A. 2003. Zrównoważone nawożenie roślin uwzględniające siarkę, magnez i mikroelementy. Upowszechnianie Zasad Dobrej Praktyki Rolniczej cz. 1. Mat. szkol. 87/03 IUNG, Puławy: 75-90
5. Podleśna A. 2004. Problemy nawożenia magnezem i siarką upraw rolniczych w Polsce. XII Krajowe seminarium, Stosowanie agrochemikaliów, Mat. szkol. 90 IUNG Puławy: 95-113Rapacz M. 2007. Pomóc rzepakowi jak najlepiej przetrwać zimę. TOP Agrar Extra Rzepak, PWR; 54-59
6. Wałkowski T. i in. 2006. Rzepak ozimy. Proekologiczna technologia uprawy - Praca zbiorowa. IHAR Poznań. 33-57

 

 

Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny?

Nie był pomocny
Był średnio pomocny
Był pomocny
Był bardzo pomocny

Tagi

Ekspert nawozy.eu

Masz pytanie dotyczące tego artykułu? Szukasz porady?

Ilość pytań do ekspertów, które możesz jeszcze zadać w tym miesiącu: 2

*pola wymagane
doradca nawozy.eu

dr inż. Agnieszka Krawczyk


Zapytaj eksperta

NEWSY

Rośliny

Rekordowy poziom globalnej produkcji ryżu

Przewiduje się, że światowa produkcja ryżu w latach 2021/22 osiągnie rekordowy poziom 505,4 mln ton, czyli o 1,9 mln ton więcej niż rok wcześniej.

Rośliny

Spadek zapasów końcowych bawełny

Przewiduje się, że globalne zapasy kończące się w latach 2021/22 również spadną w tym miesiącu o 1,7 mln bel do 89,3 mln bel.

Rośliny

Produkcja ryżu na świecie na rekordowym poziomie

Dostawy wzrosły o 1,6 mln ton do 682,9 mln ton, głównie dzięki połączeniu wyższych zapasów początkowych w Chinach i Bangladeszu oraz zwiększonej produkcji w Indiach.

Rośliny

Kondycja trwałych użytków zielonych i plantacji koniczyny

Jak przedstawia Główny Urząd Statystyczny, w Polsce zima nie spowodowała szkód na trwałych użytkach zielonych, a ich stan na wiosnę był na ogół dobry, który następnie został oceniony jako lepszy od zeszłorocznego.

Rośliny

nawozy.eu polecają

charakterystyka ogólna, wymagania glebowe i pokarmowe, wybór nawozu, pogoda, notowania

upload/newsy/5221/melons-2824953-1280_nmedium.jpg

Melony marokańskie i francuskie są droższe niż hiszpańskie

W 2020 roku światowy eksport melonów wyniósł 2,136 mln ton. Wiodącymi eksporterami były Hiszpania z 433,84 tys. ton i 20,31% całości, Gwatemala z 341,43 tys. ton i 15,98% oraz Brazylia z 236,26 tys. ton i 11,06%. Łącznie te trzy kraje odpowiadały za 47,35% całego światowego eksportu melonów.

Owoce
upload/nawozenie/4/rzepak_1_medium.jpg
Nawożenie upraw

Rzepak ozimy
Prawidłowy rozwój rośliny jesienią decyduje o możliwościach jej plonowania
Borzechów
niedziela, 20 Czerwiec 2021
21°C
16°C
min
27°C
max
Najciekawsze informacje z serwisu nawozy.eu na Twojej skrzynce pocztowej.
Proszę wpisać poprawny adres e-mail.
Proszę zalogować się na swoje konto i zmienić ustawienia newslettera.
Potwierdź zapisanie się do newslettera klikając w link w wiadomości wysłanej na Twój adres e-mail.
Nieznany błąd, spróbuj ponownie za chwilę.
Proszę zaznaczyć zgodę.
0
Najciekawsze informacje z serwisu nawozy.eu na Twojej skrzynce pocztowej.
Proszę wpisać poprawny adres e-mail.
Proszę zalogować się na swoje konto i zmienić ustawienia newslettera.





Potwierdź zapisanie się do newslettera klikając w link w wiadomości wysłanej na Twój adres e-mail.




Nieznany błąd, spróbuj ponownie za chwilę.
Proszę zaznaczyć zgodę.