Content

Porady ekspertów

Rośliny, Nawożenie, Z kraju

Skuteczne i tanie sposoby zapobiegania niedoborom magnezu

Data2017-03-11 Ilość wyświetleń15820 wyświetleń
dodaj
do ulubionych
usuń
z ulubionych

Niedobór magnezu - pasiastość liści kukurydzy (Fot. U. Sienkiewicz-Cholewa).
Niedobór magnezu - pasiastość liści kukurydzy (Fot. U. Sienkiewicz-Cholewa).

Magnez spełnia ważne funkcje w roślinie i ma ogromny wpływ na produkcję wysokiej jakości plonów. Jest jednak składnikiem niedocenianym przez rolników i traktowanym drugorzędnie. Większość gleb Polski charakteryzuje się niską naturalną zasobnością w magnez. Pogłębianiu się deficytu sprzyja silne zakwaszenie gleb i niska zawartość materii organicznej, ograniczające jego sorpcję i sprzyjające wypłukiwaniu z warstwy ornej w głąb profilu glebowego. W wielu rejonach kraju pojawia się problem z niską zasobnością gleb w ten pierwiastek zważywszy, że 76% gleb w Polsce ma odczyn kwaśny. Z reguły, im gleba lżejsza i bardziej kwaśna, tym szybciej przebiega wymywanie magnezu. Analizy gleb prowadzone w stacjach chemiczno-rolniczych w latach 1012-15 wykazały (wg GUS) bardzo niską i niską zawartość Mg - przyswajalnego dla roślin w 30% próbek (w woj. lubelskim w blisko 50%).

Magnez w roślinie buduje cząsteczki chlorofilu i odpowiada za zielone zabarwienie liści. Niedobór tego składnika obniża wydajność fotosyntetyczną roślin, powoduje spadek plonów i pogorszenie ich jakości (niższa zawartość białka w ziarnie zbóż, sacharozy w korzeniach buraka, skrobi w bulwach ziemniaka, tłuszczu w nasionach rzepaku). Objawy niedoboru na roślinach pojawiają się dopiero w warunkach głębokiego deficytu, który wcześniej powoduje ograniczenie pobrania składników pokarmowych i zahamowanie wzrostu roślin. Gdy stwierdzimy na plantacji widoczne objawy niedoboru magnezu, możemy się spodziewać straty plonu o ok. 20%. Pierwszym skutkiem niedoboru magnezu w roślinie jest ograniczenie wzrostu systemu korzeniowego i chlorozy pojawiające się na dolnych starszych liściach w postaci plam. Na liściach zbóż, patrząc pod światło, widoczne są pomiędzy żyłkami żółte plamki określane jako paciorkowatość lub pasiastość liści, u dwuliściennych charakterystyczna jest marmurkowatość liści natomiast żyłki pozostają zielone.

Magnez tak jak inne składniki pokarmowe musi zostać pobrany przez rośliny w ilości pokrywającej ich potrzeby pokarmowe w każdej fazie rozwoju. W warunkach glebowych Polski jest on głównym składnikiem zwiększającym produktywność azotu. Rośliny dobrze zaopatrzone w magnez lepiej pobierają azot i budują większy plon o dobrych cechach jakościowych. Gospodarkę magnezem należy zatem prowadzić tak, aby rośliny w krytycznych fazach formowania plonu nie wykazywały jego niedoboru. Krytyczne fazy zapotrzebowania roślin uprawnych na magnez zbiegają się z fazami maksymalnego pobierania azotu (zboża – koniec krzewienia, kukurydza - faza 5-6 liścia, rzepak – formowanie rozety, burak – od 5-liścia do zwarcia rzędów, ziemniak – zawiązywanie bulw).

Rośliny uprawne mają względem magnezu często większe wymagania niż względem fosforu. Najwięcej magnezu, ponad 50 kg MgO z ha pobiera z plonem burak cukrowy i pastewny, kukurydza oraz lucerna i koniczyna. Nieco mniej - do 50 kg MgO z ha pobiera rzepak, ziemniak i strączkowe, a do 30 kg MgO z ha pobierają zboża.

Magnez doglebowo i dolistnie

Nawożenie magnezem dobrze jest łączyć z zabiegiem wapnowania ponieważ gleby zakwaszone są najczęściej ubogie w magnez. W oferowanym na rynku asortymencie wapna nawozowego duży udział mają nawozy zawierające magnez. Jeśli mamy gleby o uregulowanym odczynie nawożenie magnezem stosuje się w postaci nawozów bezwapniowych (Tabelka 1). Magnez zawarty w nawozach wapniowo-magnezowych należy traktować jako podstawowy składnik pokarmowy, a wapń jako składnik regulujący odczyn gleby. Występuje on w nawozach w formie tlenkowej, węglanowej i w postaci siarczanu magnezowego. Przyjmuje się, że optymalne zaopatrzenie w magnez przez okres wegetacji zapewnia zasobność gleby na poziomie dolnej granicy klasy wysokiej. Optymalna zawartość mieści się w zakresie 5-16 mg MgO /100g gleby. Wycenę zawartości wykonują stacje chemiczno-rolnicze).


Tabelka 1. Nawożenie magnezem w zależności od zawartości w glebie (Zalecenia IUNG-PIB)

Gleby zakwaszone
bardzo niska1/2 zalecanej dawki CaO stosować w postaci wapna magnezowego
niska1/3 zalecanej dawki CaO stosować w postaci wapna magnezowego
Gleby o uregulowanym odczynie
średnia (optymalna)Nawożenie bezwapniowe w kg MgO/ha w zależności od prognozowanego plonu : zboża 10-30 kg, kukurydza na ziarno 45-60 kg, kukurydza na zielona masę 70-110 kg, ziemniak bez obornika 10-20 kg, ziemniak na oborniku – nie nawozimy, burak cukrowy na oborniku 15-30 kg , koniczyna 35-40 kg.
wysokadawkę nawozu zmniejszamy o 10 kg MgO
bardzo wysokadawkę nawozu zmniejszamy o 20 kg MgO
niskadawki nawozów zwiększamy o 15 kg MgO
bardzo niskadawki nawozów zwiększamy o 30 kg MgO


Ponieważ magnez jest pierwiastkiem bardzo ruchliwym i szybko „ucieka” w głąb gleby, należy niedobory w glebie uzupełniać regularnie stosując w pierwszej kolejności nawożenie doglebowe, aby umożliwić roślinie odpowiednie odżywienie już w pierwszych fazach rozwojowych. Przy stosowaniu wapna z magnezem dawkę wapna ustala się na podstawie aktualnego odczynu gleby, zapewniając zaopatrzenie w ten składnik na kolejne lata. Oczekiwany skutek w postaci regulacji odczynu gleby i zwiększenia zasobności gleby w przyswajalny magnez można uzyskać stosując nawożenie rok – dwa lata przed uprawą roślin wrażliwych (buraki, rzepak, ziemniaki). Z uwagi na wolne działanie nawozów wapniowo-magnezowych (szczególnie formy węglanowej), część dawki magnezu powinna być podawana w postaci nawozów szybkodziałających, dobrze rozpuszczalnych w wodzie. W pierwszym roku po zastosowaniu wskazane jest również dokarmianie dolistne siarczanem magnezu w fazach krytycznych dla roślin. 

Na glebach o uregulowanym odczynie, lecz o niskiej zasobności w magnez konieczne jest uzupełnianie występujących niedoborów stosując corocznie szybkodziałające nawozy (np. kizeryt). Dla utrzymania gleby w średniej, optymalnej klasie zasobności w ten pierwiastek zaleca się stosowanie go w nawozach wieloskładnikowych (Tabelka 2).


Tabelka 2. Zalecane nawożenie mineralne

Nawozy zawierające magnezowe
Odkwaszające nawozy wapniowo -magnezoweWapno tlenkowo-magnezowe (12–15% MgO),Wapno węglanowo-magnezowe (5-9% MgO), Dolomit (3-12% MgO).
Nawozy do corocznego stosowania w nawożeniu podstawowymPolifoski (Polifoska 5 i 21, Polifoska Plus, Polifoska M, Polifoska Start), Polimag S, Saletrzak 27 Standard, Salmag - do 7% MgO (Grupa Azoty S.A.),Nawozy startowe – Micro R (starter rzepak), Micro B (starter burak) – 16% MgO (Grupa Azoty S.A.)

 

Tabelka 3. Terminy dolistnych oprysków

Zboża1 - początek krzewienia, 2 - faza strzelania w źdźbło
Kukurydza1 - faza 5 -7 liści, 2 – od 10-15 dni po pierwszym oprysku
Rzepak1- początek wegetacji wiosennej, 2 - początek fazy zielonego pąka
Buraki1 - faza 7-8 liści, 2 - do zwarcia międzyrzędzi
Ziemniaki1- po wytworzeniu pędów bocznych, 2- przed kwitnieniem
Strączkowe1 - faza 6-8 liści, 2- przed rozpoczęciem kwitnienia


Koszty nawożenia wapniowo- magnezowego są nieduże - za około 70-80zł za tonę można z powodzeniem zastosować nawóz pylisty (granulowany kosztuje drożej), szybkodziałający kizeryt do stosowania przedsiewnego i pogłównego to wydatek rzędu 1000zł za tonę, nawozy wieloskładnikowe z magnezem i mikrogranulaty startowe są w cenach konkurencyjnych i przynoszą bardzo dobre efekty. Z pewnością wielkość uzyskanych plonów zrekompensuje rolnikowi poniesione nakłady.

Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny?

Nie był pomocny
Był średnio pomocny
Był pomocny
Był bardzo pomocny

Tagi

Ekspert nawozy.eu

Masz pytanie dotyczące tego artykułu? Szukasz porady?

Ilość pytań do ekspertów, które możesz jeszcze zadać w tym miesiącu: 2
*pola wymagane
doradca nawozy.eu

doradca nawozy.eu


Zapytaj eksperta

NEWSY

Rośliny

2% wzrost produkcji bawełny

W bieżącym roku produkcja bawełny zwiększy się o 2%, przez co wyniesie 22,5 mln bel.

Rośliny

Dobry stan trwałych użytków zielonych po zimie

Wegetacja wiosenna roślin zależna jest od warunków meteorologicznych przebiegała wprawdzie bez większych zakłóceń, ale nie dynamicznie.

Rośliny

Wzrośnie światowy handel bawełną

Prognozuje się, że światowy handel bawełną wyniesie prawie 43,9 mln bel w sezonie 2019/2020 r.

Rośliny

Prognozowany obszar produkcji orzechów na Ukrainie wyniesie 18,9 tys. ha

Prognozuje się, że powierzchnia produkcji orzechów na Ukrainie wyniesie 18,9 tys. ha w sezonie 2019/2020, co stanowi zwyżkę o 1%.

Rośliny

nawozy.eu polecają

charakterystyka ogólna, wymagania glebowe i pokarmowe, wybór nawozu, pogoda, notowania

upload/newsy/3880/seedlings-4183250-1280_nmedium.jpg

Areał upraw buraków cukrowych na niezmiennym poziomie

Jak wynika ze wstępnych szacunków przedstawionych przez Główny Urząd Statystyczny, tegoroczny areał upraw buraków cukrowych będzie mniej więcej taki sam jak rok wcześniej, przez co wyniesie 0,2 mln ha.

Buraki
upload/nawozenie/20/jeczmien-ozimy_1_medium.jpg
Nawożenie upraw

Jęczmień ozimy
Uprawiany jest więc w rejonach o łagodniejszych zimach, czyli w zachodniej i południowej części kraju
Lwówek Śląski
poniedziałek, 23 Wrzesień 2019
14°C
9°C
min
20°C
max
Najciekawsze informacje z serwisu nawozy.eu na Twojej skrzynce pocztowej.
Proszę wpisać poprawny adres e-mail.
Proszę zalogować się na swoje konto i zmienić ustawienia newslettera.
Potwierdź zapisanie się do newslettera klikając w link w wiadomości wysłanej na Twój adres e-mail.
Nieznany błąd, spróbuj ponownie za chwilę.
Proszę zaznaczyć zgodę.
0
Najciekawsze informacje z serwisu nawozy.eu na Twojej skrzynce pocztowej.
Proszę wpisać poprawny adres e-mail.
Proszę zalogować się na swoje konto i zmienić ustawienia newslettera.





Potwierdź zapisanie się do newslettera klikając w link w wiadomości wysłanej na Twój adres e-mail.




Nieznany błąd, spróbuj ponownie za chwilę.
Proszę zaznaczyć zgodę.