Content

Porady ekspertów

Rośliny, Zboża

Sprzedaż słomy – zysk czy strata?

Data2015-06-05 Ilość wyświetleń3821 wyświetleń
dodaj
do ulubionych
usuń
z ulubionych

Ściernisko po zbiorze rośliny uprawnej powinno być jak najszybciej uprawione. Takie działanie powoduje zatrzymanie wilgoci w glebie, a także możliwość kiełkowania nasion chwastów.
Ściernisko po zbiorze rośliny uprawnej powinno być jak najszybciej uprawione. Takie działanie powoduje zatrzymanie wilgoci w glebie, a także możliwość kiełkowania nasion chwastów.

Przed nami okres przygotowań do najważniejszych prac polowych, czyli żniw. Tegoroczna wiosna nie rozpieszcza rolników, choć przyszła dość wcześnie to jednak cechowała się raczej umiarkowanymi temperaturami i niestety niewielkimi opadami deszczu.

Taka sytuacja sprawia, że w większości regionów naszego kraju plony najprawdopodobniej będą przeciętne. Optymizmem nie napawa również, przynajmniej na dzień dzisiejszy, prognoza cen za płody rolne. Zastanawiamy się więc, co zrobić, aby zwiększyć dochodowość w gospodarstwie? Czy sprzedaż słomy może być traktowana jako dodatkowe źródło dochodu? Czy raczej powinniśmy zrezygnować z tego rodzaju praktyk?

Czy warto sprzedawać słomę?

Słoma to nie tylko źródło potrzebnych roślinom składników pokarmowych, ale również bezcenne źródło materii organicznej z której tworzy się próchnica.

Próchnica wpływa na żyzność gleby poprzez:

  • tworzenie struktury gruzełkowatej gleby,
  • wiązanie wody i składników pokarmowych, im gleby zasobniejsze są w próchnicę, tym mogą magazynować więcej wody i składników pokarmowych,
  • poprawia właściwości fizyczne gleby - mniejsze koszty uprawy,
  • zapobiega gwałtownym zmianom pH gleby.

Sposób użytkowania gleby oraz ilość stosowanych nawozów naturalnych i organicznych to czynniki, które wpływają na zawartość materii organicznej w glebie i są zależne od rolnika. W zależności od sposobu gospodarowania np. doboru roślin w płodozmianie, tu należy przypomnieć, że uprawa roślin bobowatych (motylkowatych) i traw wzbogaca glebę w materię organiczną, natomiast uprawa zbóż, okopowych, oleistych, powoduje zubożenie gleby w próchnicę.

W warunkach uproszczonych płodozmianów (z przewagą zbóż i rzepaku) przyoranie suchej masy resztek pożniwnych wraz z rozdrobnioną słomą poprawia bilans materii organicznej w glebie. Dla przykładu w przypadku przyorania tylko suchej masy resztek pożniwnych rzepaku współczynnik degradacji glebowej substancji organicznej wynosi -0,49 t/ha, natomiast dodatkowe przyoranie słomy zmienia go na dodatni (+1,61 t/ha). Przyorywanie słomy jest więc najprostszym sposobem zwiększania substancji organicznej w glebie.

Słoma – cenne źródło pierwiastków

Przyoranie słomy poprawia bilans materii organicznej w glebie i jest najprostszym sposobem zwiększania produktywności gleby. Pozostawienie słomy na polu, jej dokładne rozdrobnienie i przyoranie znacznie redukuje koszty związane z nawożeniem rośliny następczej.

Wraz z zaoraną słomą rzepakową do gleby dostaje się na 1 ha około 30 kg azotu (N), 13 kg fosforu (P2O5), 60 kg potasu (K2O), 16 kg wapnia (CaO), 7 kg magnezu (MgO), 3 kg siarki (S) oraz po około 15 g boru (B) i miedzi (Cu) oraz 145 g cynku (Zn). Ponadto słoma rzepaczana łatwo rozkłada się w glebie, a składniki pokarmowe mogą być wykorzystane przez roślinę następczą, którą zwykle jest pszenica ozima. Rzepaczanka nie przenosi chorób grzybowych zbóż, zwłaszcza chorób podsuszkowych, ponieważ nie występują one na rzepaku (roślina fitosanitarna).

Zawartość składników pokarmowych w słomie zbóż uzależniona jest od uprawianego gatunku. Orientacyjne zawartości składników mineralnych wnoszonych wraz ze słomą zbóż podano w tabeli 1. Pod wpływem czynników klimatycznych, jak również nawożenia, zabiegów agrotechnicznych, czy też odmiany zawartości te mogą ulec wahaniom. W miarę postępującego rozkładu substancji organicznej w glebie składniki te mogą być ponownie wykorzystane, co należy uwzględnić w potrzebach nawozowych planowanych roślin następczych.

Tabela 1. Przeciętna zawartość składników mineralnych w 1 tanie słomy


Roślina uprawna

Stosunek plonu ziarna do słomy
azotfosforpotaswapńmagnez
NP2O5K2OCaOMgO
Żyto1:1,55,82,512,03,20,8
Pszenica1:1,16,62,512,83,80,9
Pszenżyto1:1,26,12,512,43,50,8
Jęczmień1:1,07,32,514,56,31,2
Owies1:1,47,13,218,25,21,1
Kukurydza1:2,08,04,621,65,62,5

Źródło: Szewczuk Cz. 2010

 
Systematyczne i we właściwy sposób wykonane wprowadzanie słomy do gleby istotnie ogranicza skutki niezrównoważonego, zwłaszcza jednostronnego nawożenia mineralnego roślin. 
 

Racjonalne wykorzystanie słomy – jak postępować?

Na szybki rozkład słomy, a tym samym dostępność dla roślin uwalniających się z niej składników pokarmowych wpływa wiele czynników. Niezwykle ważne jest dokładne rozdrobnienie i wymieszanie słomy z glebą, ponieważ czynności te wpływają na proces mineralizacji. Im wyższy plon tym słomę należy wprowadzić głębiej, przy czym słoma nie może być wprowadzona zbyt głęboko, średnio ok 1,5 cm na każdą tonę słomy (5 t słomy – głębokość wprowadzenia słomy to ok. 7,5 cm).

Na proces mineralizacji słomy wpływa rozdrobnienie słomy. Generalnie im słoma bardziej rozdrobniona tym lepiej. Ścierń po zbiorze rośliny powinna być nie wyższa niż 20 cm. Ważne jest również równomierne jej rozrzucenie po powierzchni pola.

Azot na słomę - regulacja stosunku C:N

Zawarte w słomie składniki pokarmowe są dostępne dla roślin dopiero po jej rozłożeniu, czyli mineralizacji. Słoma charakteryzuje się szerokim stosunkiem węgla do azotu (C:N), w przypadku zbóż jest to 40-80:1, mniejszy stosunek dotyczy słomy owsa i jęczmienia, większy pszenicy i żyta. Przyoranie słomy powoduje zwiększenie liczebności mikroorganizmów glebowych, które intensywnie mnożąc się, korzystają. z łatwo dostępnego azotu glebowego. W wyniku tych procesów ilość azotu staje się niewystarczająca dla rośliny następczej, na których często już jesienią występują niedobory. Aby zapobiec temu niekorzystnemu zjawisku należy, najlepiej przed przyoraniem słomy, zastosować na ściernisko nawóz azotowy np. RSM®, Mocznik.pl ®, Mocznik Granulowany 46% czy PULREA® w ilości 5-10 kg N/tonę słomy. Na glebach lekkich o niskiej zasobności w azot lub cięższych i wilgotnych, stosujemy około 10 kg, natomiast w stanowiskach o dobrej strukturze i bogatych w próchnicę około 5 kg N na 1 tonę słomy.

Uregulowany odczyn to warunek zapewniający właściwe wykorzystanie słomy

Nawożenie słomą może być stosowane pod wszystkie rośliny i na wszystkich glebach, z wyjątkiem gleb zakwaszonych o małej aktywności biologicznej. W tych warunkach dochodzi do silnego rozwoju grzybów, co zmienia kierunek rozkładu materii organicznej. Mogą wtedy powstawać związki, które działają toksycznie na rośliny. Wg prof. Pietra z UP Wrocław zastosowanie 500–1000 kg CaO, na słomę, pod warunkiem wcześniejszego uregulowanego odczynu gleby na danym stanowisku, powoduje brak konieczności stosowania azotu. W przeciwieństwie do azotu, wapno neutralizuje szkodliwe substancje powstające w procesie mineralizacji.

Przyorywanie słomy jest najprostszym sposobem zwiększania zawartości substancji organicznej w glebie i wzrostu jej produktywności, czego nie można wyliczyć wskaźnikiem ekonomicznym. Brak substancji organicznej w glebie prowadzi do jej wyjałowienia i pozbawienia życia biologicznego. Takie grunty nie mają wówczas żadnej wartości ekonomicznej, ponieważ nie można na nich prowadzić racjonalnej gospodarki rolnej, a przywracanie gleby do tzw. dobrej kultury rolnej, trwa latami. W gospodarstwach które zlokalizowane są na glebach lżejszych, w których nie stosuje się nawożenia naturalnego, a wzbogacanie gleby w materię organiczną sprowadza się do uprawy poplonów na przyoranie, o sprzedaży słomy praktycznie nie powinno się myśleć, ponieważ działalność ta na pewno nie przyniesie korzystnych w perspektywie lat wyników, a uzyskany jednorazowy „zastrzyk pieniędzy” nie przyniesie wymiernych rezultatów. Stając przed wyborem, czy lepiej słomę zaorać, czy sprzedać firmą zajmującym się jej skupem i brykietowaniem? Przy tym wyborze należy uwzględniać dużą wartość nawozową słomy, a przede wszystkim bezcenne źródło materii organicznej.

Literatura:
1. Hołubowicz-Kliza G. 2007 Wykorzystanie słomy. Inst.. upowszechnieniowa. 134. IUNiG ss.30
2. Harasim A., 2011. Gospodarowanie słomą. Wyd. IUNG PIB, Puławy, ss. 77
3. Harasim A. 2008 Szacowanie polonów słomy, Wieś Jutra 6-7(119-120), 38-40
4. Harasim A. 1994 Relacja między plonem słomy i ziarna u zbóż. Pamiętnik Puławski, Zeszyt 104, s.56.
5. Pietr S. Wapnowanie i przyorywanie słomy – wartość dodana. Portal branżowy – AgroTechnika
6. Szewczuk Cz. 2010 Portal Wiadomości Rolnicze 

Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny?

Nie był pomocny
Był średnio pomocny
Był pomocny
Był bardzo pomocny

Tagi

Ekspert nawozy.eu

Masz pytanie dotyczące nawozów lub nawożenia? Szukasz porady?

Ilość pytań do ekspertów, które możesz jeszcze zadać w tym miesiącu: 2

*pola wymagane
doradca nawozy.eu

dr inż. Agnieszka Krawczyk


Zapytaj eksperta

NEWSY

Rośliny

Rekordowe wykorzystanie ryżu

Przewiduje się, że światowe zużycie ryżu w sezonie 2021/22 wyniosą rekordowe 510,9 mln ton, czyli o prawie 8,9 mln ton więcej niż rok wcześniej.

Rośliny

Będzie mniejsza produkcja bawełny na świecie

Spadek globalnej produkcji bawełny o 608 tys. bel.

Rośliny

Światowy handel bawełną spadnie

Pomimo rekordowego światowego wykorzystania bawełny w sezonie 2021/22, prognozuje się, że globalny handel bawełną spadnie w tym sezonie, ponieważ przędzarki bawełny importowały rekordową ilość.

Rośliny

Globalna prognoza przerobu bawełny się zwiększy

Przewiduje się, że światowy przerób bawełny w sezonie 2021/22 wzrośnie o prawie 3 procent do rekordowych 124,3 mln bel, ponieważ popyt konsumentów na produkty bawełniane nadal rośnie.

Rośliny

nawozy.eu polecają

charakterystyka ogólna, wymagania glebowe i pokarmowe, wybór nawozu, pogoda, notowania

upload/newsy/5612/potatoes-2065698-1280_nmedium.jpg

Import ziemniaków do Uzbekistanu znacznie wyższy niż rok wcześniej

Od początku stycznia do końca listopada 2021 r. Uzbekistan sprowadził 455,8 tys. ton ziemniaków. W związku z tym, wielkość importu tych produktów za 11 miesięcy 2021 roku już o 8% przewyższała zakup za cały 2020 rok.

Warzywa
upload/nawozenie/8/jagodowe_medium.jpg
Nawożenie upraw

Rośliny jagodowe
Największe wymagania cieplne wykazuje truskawka, mniejsze malina i jeżyna, najmniejsze porzeczki i agrest
Dębowa Kłoda
środa, 19 Styczeń 2022
0°C
-2°C
min
2°C
max
0