Content

Porady ekspertów

Rośliny, Zboża, Z kraju

W uprawie okopowych stosuj bor i mangan

Data2016-06-16 Ilość wyświetleń5278 wyświetleń
dodaj
do ulubionych
usuń
z ulubionych

Fot. U. Sienkiewicz-Cholewa
Fot. U. Sienkiewicz-Cholewa

Roślinami okopowymi o największym znaczeniu gospodarczym w kraju są buraki i ziemniaki. Oba gatunki wykazują duże wymagania nawozowe i warunkiem koniecznym do wydania wysokiego plonu dobrej jakości potrzebują oprócz uregulowanego odczynu, optymalnego zaopatrzenia zarówno w makro- jak i mikroelementy. Stosowanie mikroelementów nie powoduje tak dużego wzrostu plonów jak w przypadku makroelementów i często ich znaczenie jest niedoceniane.

Rośliny uprawne wykazują większe lub mniejsze zapotrzebowanie na wszystkie mikroelementy. Wrażliwość na niedobór mikroelementów jest cechą gatunkową roślin tzn., że tylko niektóre z nich nawet przy niewielkim niedoborze mogą spowodować istotny spadek plonu rośliny wrażliwej.

Buraki cukrowe i pastewne są szczególnie wrażliwe na deficyt boru, a ziemniaki na niedobór manganu.

Reakcja roślin na niedobór tych składników jest bardzo silna i można ją zdiagnozować na podstawie charakterystycznych objawów wizualnych. Buraki wykazują również wrażliwość na deficyt miedzi i manganu a ziemniaki na brak żelaza w glebie, ale bez ujawniania objawów (niedobór utajony) (tab. 1).

Tab. 1. Wrażliwość na niedobór mikroelementów (wg IUNG-PIB)

RoślinaStopień wrażliwości*BCuMnZnFe
Burak cukrowy+ mały
+ + średni
+ + + duży
+ + ++ ++ +++
Ziemniak+++ + +++ +

Skutki niedoboru boru i manganu buraka

Pobranie boru z plonem buraka może sięgać nawet 1 kg B z ha. Składnik ten warunkuje wielkość plonu buraka cukrowego i zastosowany w nawożeniu korzystnie oddziaływuje na zawartość cukru w korzeniach (w doświadczeniach IUNG-PIB odnotowano średni wzrost plonu cukru o 0,5 t/ha). Niedożywienie roślin buraka borem powoduje zwiększenie zawartości substancji melasotwórczych w korzeniu, w wyniku czego plon cukru technologicznego może zostać zredukowany nawet o 20%. Ostry deficytu boru najczęściej występuje na glebach lekkich, szczególnie w okresach suszy glebowej.

Obecnie szacunkowo około 85% gleb Polsce jest ubogich w bor, dlatego nawożenie buraka tym składnikiem jest konieczne. Niedostateczne odżywienie buraków borem powoduje zgorzel liści sercowych, ich czernienie i stopniowe obumieranie. Utrudniony jest transport asymilatów do korzenia buraka, co prowadzi do zmniejszenia zawartości cukru. Z czasem dochodzi do suchej zgnilizny korzeni - głowa korzenia czernieje i pęka. Na skutek chorób spowodowanych ostrym niedoborem boru spadek plonu buraka może sięgać 50%. Wynikiem głodu manganowego u buraka jest zmniejszenie zawartości cukrów prostych w korzeniu.

Niedoborów manganu można się spodziewać na glebach obojętnych, zasadowych, świeżo zwapnowanych (wapnowanie ogranicza przyswajalność manganu), ubogich w wodę w okresach suszy. W kraju występuje około 10% gleb ubogich w Mn. Objawy niedożywienia roślin manganem, tak jak w przypadku boru, widoczne są najpierw na liściach młodszych, na blaszkach liściowych pojawiają się charakterystyczne małe, nieregularne chlorotyczne plamki o zabarwieniu cytrynowożółtym, pokrywające z czasem całą powierzchnię między nerwami, co prowadzi do zmniejszenia aktywności fotosyntetycznej roślin. Liście stają się sztywne i podnoszą się do góry.

Ziemniaki potrzebują manganu

Ziemniaki pobierają z gleby duże ilości tego składnika, w zależności od wielkości plonu około 700 g nawet do 1000 g Mn z ha. Mangan bierze udział w procesach przemiany materii zachodzących w ziemniakach. Niedobór tego mikroskładnika powoduje znaczne zmniejszenie zawartości witaminy C w bulwach, obniżenie zawartości białka, zakłócenia w procesie tworzenia się skrobi i spadek zdrowotności roślin - wzrost porażenia bulw parchem zwykłym.

 
około 700 g - 1000 g Mn ziemniaki pobierają z ha
 


Dobre odżywienie ziemniaka manganem gwarantuje znacznie lepszy rozwój i wcześniejsze kwitnienie roślin. Przy głębokim niedoborze manganu dostępnego dla roślin występują objawy głodu na roślinach. Liście stają się szare, pomiędzy nerwami na najmłodszych liściach pojawiają się jasne i żółte plamki (zaburzenia w produkcji chlorofilu), rozpoczynające się u podstawy i stopniowo obejmujące cały liść, tworzy się charakterystyczna żółta-zielona siateczka. Plamki występują również na ogonkach liściowych i łodygach. 

Bor doglebowo i dolistnie, a mangan „na liść”

Fakt wystąpienie objawów niedoboru świadczy o ostrym deficycie składnika i o nieodwracalnych zmianach w metabolizmie roślin, toteż na interwencję jest zwykle za póżno, i można spodziewać się spadku plonu. Mikroelementy powinno się więc stosować profilaktycznie, zapobiegawczo aby nie dopuścić do ich deficytu w roślinie. Doglebowo zaleca się aplikację soli technicznych boru: kwasu borowego i boraksu w postaci oprysku na glebę w zalecanej dawce, nawozów stałych kompleksowych z dodatkiem boru, corocznie z uwagi na niskie ich zawartości w nawozach np.: Polifoska Petroplon, Polifoska Start, Polimag S, Superfosfat 20, Amofoski oraz mikrogranulat pod nazwą Micro B przeznaczony do nawożenia startowego buraka, zawierający m.in. mineralne formy boru oraz schelatowane, bardzo dobrze przyswajalne formy manganu (Oferta Grupy Azoty S.A). Oprócz nawożenia przedsiewnego pożądane jest również dokarmianie dolistne tym składnikiem (tab. 2).

W przypadku manganu, w uprawie buraka wymagającego wyższego pH glebowego zdecydowanie efektywniejsze jest dokarmianie dolistne, ponieważ szybko ulega on uwstecznieniu i przechodzi w formy trudno dostepne dla roślin i nawożenie doglebowe traci swą skuteczność. Natomiast ziemniaki uprawiane na stanowiskach zakwaszonych dobrze wykorzystują mangan z gleby. 

 
Do dokarmiania najczęściej stosuje się kwas borowy H3BO3, a do dokarmiania manganem - siarczan manganu MnSO4x5H2O.
 


Stosowanie nawozów mikroelementowych "na liść" jest chętnie praktykowane przez rolników, ponieważ zbieg ten może być łączony z dokarmianiem roślin mocznikiem, siarczanem magnezu oraz z środkami ochrony roślin. Zaletą tego sposobu nawożenia jest także szybkość dostarczenia roślinom niezbędnych składników pokarmowych. Dolistnie wprowadzamy małe dawki mikroelementów porównywalne z ich pobraniem przez rośliny. Do aplikacji „na liść” dobrze nadają się sole techniczne mikroelementów po rozpuszczeniu w wodzie w odpowiednim stężeniu. Do dokarmiania najczęściej stosuje się kwas borowy H3BO3, a do dokarmiania manganem - siarczan manganu MnSO4x5H2O. 

Optymalny termin nawożenia zależy od wrażliwości rośliny i od fazy krytycznego zapotrzebowania roślin na składnik pokarmowy. Zabiegi dokarmiania buraków i ziemniaków można wykonywać 2-3 krotnie w odstępach 7-14-dniowych, w przypadku buraka od fazy 5-6 liści właściwych do zakrycia międzyrzędzi, a na plantacjach ziemniaka po zwarciu międzyrzędzi. Utajony (bez objawów na roślinie) niedobór mikroskładnika w czasie wegetacji wykaże tylko analiza roślin (tab. 2). Dolistnie oprócz soli technicznych można stosować skoncentrowane nawozy płynne zawierające bor i mangan dostępne na rynku.


Tab. 2. Fazy krytyczne dla roślin, zalecane roztwory soli i terminy dolistnej aplikacji

RoślinaZawartość niska (niedoborowa)*Część wskaźnikowaDawkaSól technicznaStężenie roztworu
Burak cukrowy, pastewnyB<35 mg/kg
Mn<35 mg/kg
dobrze rozwinięte liście w pełni sezonu, czerwiec/lipiec400 g/ha
1200 g/ha
H3BO3
MnSO4
0,3%
1%
ZiemniakMn <40 mg/kgdobrze rozwinięte liście, początek kwitnienia1200 g/haMnSO41%

* wg liczb granicznych Bergmanna

Ważna jest profilaktyka mikroelementowa

Mikroelementy powinno się więc stosować profilaktycznie, zapobiegawczo aby nie dopuścić do ich deficytu w roślinie. W pierwszej kolejności należy zadbać o utrzymywanie gleby w warunkach odczynu lekko kwaśnego, w którym dostępność mikroskładników dla roślin (za wyjątkiem molibdenu) jest największa. Na stanowiskach ubogich mikroelementy (stwierdzona niska zawartość w glebie) wskazane jest wprowadzenie nawożenia uprawianej rośliny nawozami zawierającymi niezbędne mikroelementy.

Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny?

Nie był pomocny
Był średnio pomocny
Był pomocny
Był bardzo pomocny

Tagi

Ekspert nawozy.eu

Masz pytanie dotyczące tego artykułu? Szukasz porady?

Ilość pytań do ekspertów, które możesz jeszcze zadać w tym miesiącu: 2
*pola wymagane
doradca nawozy.eu

doradca nawozy.eu


Zapytaj eksperta

NEWSY

Rośliny

Większe zużycie bawełny na świecie

Światowe zużycie bawełny w sezonie 2021/22 prognozowane jest na 123,2 mln bel, czyli około 4 procent powyżej skorygowanych szacunków w sezonie 2020/21, które wynoszą 118,6 mln bel, czyli o 15 procent powyżej 2019/20.

Rośliny

Rekordowe spożycie ryżu

Przewiduje się, że światowa konsumpcja ryżu w sezonie 2021/22 wyniesie rekordowe 514 mln ton, co oznacza spadek o prawie 0,6 mln ton w porównaniu z poprzednią prognozą, ale o 6,1 mln ton więcej niż rok wcześniej.

Rośliny

Obniżono prognozę światowych zapasów bawełny

Przewiduje się, że na koniec sezonu 2021/22 światowe zapasy bawełny są o 1,6 mln bel niższe niż w czerwcu, ponieważ w dużej mierze równoważące zmiany w produkcji i konsumpcji w niewielkim stopniu zrekompensują niższe szacowane początkowe zapasy.

Rośliny

Globalne prognozy to mniejsza podaż ryżu

Dostawy ryżu zmniejszają się o 2 mln ton do 681 mln ton, głównie dzięki połączeniu niższych zapasów początkowych w Indiach i zmniejszonej produkcji w Egipcie, UE i Stanach Zjednoczonych.

Rośliny

nawozy.eu polecają

charakterystyka ogólna, wymagania glebowe i pokarmowe, wybór nawozu, pogoda, notowania

upload/newsy/5257/apples-5493341-1280_nmedium.jpg

Przetwarzane jest do 30% ukraińskich zbiorów jabłek

Na Ukrainie rocznie uprawia się około 1,1-1,2 mln ton jabłek. 70% zbiorów pochodzi z gospodarstw domowych, resztę jabłek uprawiają przedsiębiorstwa rolne.

Owoce
upload/nawozenie/9/trawa2_medium.jpg
Nawożenie upraw

Trawy w uprawie polowej
Trawa w uprawie polowej stanowi bardzo obfite źródło paszy.
Kamień Śląski
niedziela, 25 Lipiec 2021
21°C
16°C
min
26°C
max
Najciekawsze informacje z serwisu nawozy.eu na Twojej skrzynce pocztowej.
Proszę wpisać poprawny adres e-mail.
Proszę zalogować się na swoje konto i zmienić ustawienia newslettera.
Potwierdź zapisanie się do newslettera klikając w link w wiadomości wysłanej na Twój adres e-mail.
Nieznany błąd, spróbuj ponownie za chwilę.
Proszę zaznaczyć zgodę.
0
Najciekawsze informacje z serwisu nawozy.eu na Twojej skrzynce pocztowej.
Proszę wpisać poprawny adres e-mail.
Proszę zalogować się na swoje konto i zmienić ustawienia newslettera.





Potwierdź zapisanie się do newslettera klikając w link w wiadomości wysłanej na Twój adres e-mail.




Nieznany błąd, spróbuj ponownie za chwilę.
Proszę zaznaczyć zgodę.