Content

Porady ekspertów

Z kraju

Nawożenie podczas suszy

Data2020-05-20 Ilość wyświetleń624 wyświetleń
dodaj
do ulubionych
usuń
z ulubionych


W ostatnich latach zjawisko suszy, będące najgroźniejszym czynnikiem stresowym dla roślin, pojawia się na całym świecie coraz częściej. W 2018 roku intensywne susze glebowe objęły znaczną część Europy, w tym kraje nadbałtyckie. W Szwecji odnotowano ponad 40-proc. spadek zbiorów zbóż, w Danii deficyt wody zredukował plony o 28% w porównaniu rokiem poprzednim. Negatywna skutki suszy odczuli również rolnicy z Litwy, Łotwy, Czech i Słowacji. Według szacunków GUS w Polsce w 2018 r. zbiory zbóż zmniejszyły o około 16 %, ziemniaków i rzepaku o 20%, w porównaniu do roku 2017 (za Kępińska-Kasprzak, IMGW-PIB). W 2019 r. susza rolnicza objęła niemal cały kraj. IUNG-PIB potwierdził jej wystąpienie w 15 województwach, we wszystkich typach monitorowanych upraw. Na susze w naszym kraju najbardziej narażone są tereny środkowej Polski, gdzie roczna suma opadów rzadko przekracza 450 mm.

Im dłużej trwa okres bezdeszczowy, tym większe pojawiają się problemy z nawożeniem roślin, ponieważ nawożenie na przesuszoną glebę jest nieefektywne. Bez odpowiedniej ilości wody zaaplikowane nawozy nie są w stanie dokładnie się rozpuścić, a zawarte w nich składniki nie zostaną w pełni wykorzystane przez rośliny. Problem suszy glebowej dotyczy przede wszystkim pogłównego nawożenia azotem. Wysiane granule saletry czy mocznika często zalegają tygodniami na polu. Aby azot stał się dostępny dla roślin muszą wystąpić opady, które umożliwią transport jonów NO3-, NH4+ czy NH2+ w zasięg systemu korzeniowego. Nawożenie powinno być przeprowadzenie bezpośrednio przed deszczem (pożądane 30 mm opadu). Aplikacja azotu na suchą glebę jest nie tylko nieefektywna, ale prowadzi również do jego strat, ponieważ z nawozów ulatnia się amoniak. Aby skutecznie na czas odżywić rośliny wskazana jest jak najwcześniejsza aplikacja pierwszej, startowej dawki azotu wiosną, wcześniejsza aplikacja drugiej i … oczekiwanie na deszcz. Bez azotu nie będzie dobrego plonu.

Azot płynny zamiast stałego

Głos rolnika w dyskusji internetowej: "Właśnie kilka dni temu zastosowałem RSM w kukurydzy za pomocą węży rozlewowych, efekt jest widoczny gołym okiem już po kilku dniach. Z opinii znajomego, który stosuje RSM od kilku lat wynika, że podczas suszy nawóz w płynie ma większe szanse na przeniknięcie do gleby niż nawóz rozsypany w postaci granulatu, który będzie miał mniejszą skuteczność. Trudno porównywać np. pszenicę zasilaną saletrą i RSM, ta po RSM ma znacznie bardziej intensywny zielony kolor”.

Dobrym rozwiązaniem jest stosowanie do pogłównego nawożenia roślin azotu płynnego w postaci wodnego roztworu saletrzano-mocznikowego RSM, bądź RSM(S), zawierającego również siarkę. W warunkach suszy płynna forma nawozu działa lepiej od stałej. RSM zapewnia roślinom stały dopływ azotu w okresie wegetacji. Rośliny mają do dyspozycji 3 formy azotu dostępnego w każdych warunkach glebowych - szybko działającą formę azotanową i amonową oraz formę amidową o długotrwałym działaniu. Dodatkowym atutem RSM jest równomierna aplikacja azotu na powierzchni pola. Do stosowania RSM może przekonać argument ekonomiczny, ponieważ cena jednostki azotu w nawozie jest zazwyczaj niższa w porównaniu do ceny nawozów stałych. Wg IUNG-PIB najkorzystniejsze właściwości fizykochemiczne posiada RSM o stężeniu 28% N i gęstości 1,28 kg/dm3 (podczas rozcieńczania 32% roztworu RSM należy dodawać wody; do każdych 100 l RSM-należy dodać 18,9 l wody). RSM zaleca się stosować przy użyciu rozpylaczy grubokroplistych z uwagi na możliwość parzenia roślin (gruba kropla łatwo spływa z liści na glebę). Badania dowodzą, że typ rozlewacza czy dyszy zastosowanych do oprysku, nie wpływa na wielkość plonu (badania Katedry Eksploatacji Maszyn i Zarządzania Procesami Produkcyjnymi, UP Lublin).

W czasie trwania suszy, przy wysokich temperaturach i małej wilgotności powietrza nieefektywne, ryzykowne i bezsensowne jest dokarmianie dolistne mocznikiem i mikroelementami w ciągu dnia. Roztwór może poparzyć liście i spowodować skrócenie fazy nalewania ziarna zbóż, która trwa od 45 do 60 dni. Skrócenie czasu nalewania ziarna o kilka dni to zmniejszenie akumulacji ziaren nawet o kilkaset kg (za Grzebiszem). Warunkiem powodzenia zabiegu jest wystąpienie rosy - bez wody składniki pozostają na liściach niepobrane. Z zabiegiem należy czekać do późnego wieczora licząc na nocną rosę.

 
Tolerancję roślin na niedobór wody w glebie zwiększa prawidłowe nawożenie.
 

Niezbędne jest dostateczne nawożenie potasem i fosforem. W warunkach suszy pierwszorzędnym składnikiem nawozowym powinien być potas. W Polsce od lat utrzymuje się niekorzystna proporcja nawożenia azotem, fosforem i potasem. Relacje między tymi składnikami w nawożeniu wynoszą 1 : 0,3 : 0,4 (prawidłowy stosunek 1 : 0,5 : 1). Wynika z tego, że pierwiastkiem stosowanym przez rolników w najmniejszej ilości jest potas. Składnik ten niezbędny jest w nawożeniu upraw co roku, przedsiewnie oraz pogłównie po ruszeniu wegetacji, aby rośliny lepiej przetrwały suszę i wykorzystały azot. Azot z nawozów nie będzie pobrany, jeśli będzie brakować potasu (na jeden anion NO3- muszą być obecne dwa kationy K+). Reguluje on mechanizm otwierania i zamykania aparatów szparkowych i odpowiada za prawidłowe uwodnienie tkanek i jest nie do zastąpienia przez żaden inny składnik. W glebie nie może również zabraknąć fosforu koniecznego do prawidłowego rozwoju korzeni, a więc do lepszej penetracji gleby w poszukiwaniu wody.

Zaleca się stosowanie krzemu. Nawożenie roślin uprawnych krzemem daje dobre efekty plonotwórcze nie tylko w warunkach klimatu tropikalnego, ale zyskuje coraz więcej zwolenników w uprawie roślin w Europie. Prowadzone w IUNG-PIB badania wazonowe z pszenicą uprawianą w stresie suszy wskazują na pozytywne działanie krzemu aplikowanego dolistnie jak i doglebowo w zapobieganiu i łagodzeniu skutków deficytu wody u roślin. Krzem powoduje usztywnienie ścian komórkowych, wspomaga wydajność fotosyntezy, ogranicza transpirację naskórkową i chroni rośliny przed nadmierną utratą wody. Znane jest również działanie osmoregulacyjne krzemu, które polega na zwiększeniu zdolności komórek do zatrzymywania wody. Nierozpuszczalna warstwa krzemowa odkładana pod skórką liści i korzeni skutecznie ogranicza wnikanie patogenów i hamuje aktywność szkodników. Kwasy polikrzemowe mają zdolność łączenia cząsteczek gleby i tworzenia mostków krzemionkowych, które poprawiają jej strukturę i zdolność zatrzymywania wody. Dotyczy to głównie gleb lekkich i średnich. W związku z dobroczynnym, wielokierunkowym działaniem krzemu zaleca się stosowanie każdego roku nawozu wieloskładnikowego POLIFOSKA® KRZEM NPK(S)+Si, szczególnie pod zboża gromadzące najwięcej tego składnika. Włączenie krzemu do nawozu nie spowodowało wzrostu jego ceny w stosunku do innych Polifosek.

Nowatorskie rozwiązania w nawożeniu

Nawozy zawierające zeolit. Niekonwencjonalnym sposobem wspomagającym rośliny w czasie suszy jest glebie jest stosowanie preparatów i nawozów zawierających w swym składzie zeolity - naturalne minerały glinokrzemianowe zawierające krzem, którego pozytywne właściwości znane są od dziesięcioleci. Funkcją zeolitu jako nośnika nawozów jest przedłużanie ich działania. Jedną z ich głównych zalet jest zdolność wiązania składników pokarmowych, poprzez czasowe unieruchamiane w strukturach minerału, co umożliwia powolne uwalnianie ich do gleby. Adsorpcja zapobiega wypłukiwaniu składników z gleby i zwiększa ich dostępność dla roślin. Zeolity korzystnie wpływają na ukorzenienie się roślin i poprawiają gospodarkę wodną i powietrzną gleby. W krajach Europy zachodniej zabiegi z użyciem takiego systemu nawożenia są od wielu lat włączone do agrotechniki. W Polsce na rynku można kupić Zeolity zakarpackie wydobywane w Karpatach, do stosowania w ogrodach, na trawnikach. Nawożenie oparte o zeolity zaczyna się rozwijać również w Polsce. Trwają badania nad skutecznością nawozową saletrzaku na nośniku zeolitowym (ZA Kędzierzyn, INS, IUNG-PIB).


Nawozy wzbogacone w aminokwasy. W ostatnich latach wprowadzona została na rynek nawozowy nowa forma preparatów, tzw. biostymulatory zawierające w swym składzie naturalne aminokwasy. Związki te spełniają rolę chelatora i przyspieszają pobieranie i transport w roślinie składników pokarmowych. Przyswajalność składników (wg zapewnień producentów) wynosi blisko 100% i następuje w ciągu 2-5 godzin od zastosowania. Aminokwasy poprawiają i usprawniają metabolizm wewnątrzkomórkowy oraz fotosyntezę roślin, zapewniają lepsze wykorzystanie i poprawę skuteczności nawożenia NPK. Zwiększa się odporność i tolerancja roślin na stresy pogodowe (susza, przymrozki). Oprysk nalistny daje możliwość łącznego zastosowania mieszaniny nawozu aminokwasowego ze środkami ochrony roślin (np. z fungicydami).

Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny?

Nie był pomocny
Był średnio pomocny
Był pomocny
Był bardzo pomocny

Tagi

Ekspert nawozy.eu

Masz pytanie dotyczące tego artykułu? Szukasz porady?

Ilość pytań do ekspertów, które możesz jeszcze zadać w tym miesiącu: 2
*pola wymagane
doradca nawozy.eu

doradca nawozy.eu


Zapytaj eksperta

NEWSY

Z kraju

Niezmienna powierzchnia upraw buraków cukrowych

Zdaniem GUS, obszar uprawy buraków cukrowych wyniesie ponad 0,2 mln ha i będzie podobna do ubiegłorocznej.

Z kraju

Rzepak droższy o 0,7%

W dniach od 26 lipca do 2 sierpnia 2020 roku cena rzepaku zwiększyła się o 11 zł/t. Odnotowano spadek cen śruty rzepakowej, a także makuchu rzepakowego i oleju rzepakowego rafinowanego.

Z kraju

Spore obniżki cen zbóż

W dniach od 26 lipca do 2 sierpnia 2020 roku odnotowano spadek większości cen polskich zbóż. W tym największe obniżki dotknęły owies paszowy, a zwyżki jęczmień browarniany. Również tańsza była w tym czasie pszenica, ale droższa kukurydza.

Z kraju

Prognoza zbiorów krajowego zboża

Jak wynika ze wstępnej oceny GUS areał upraw zbóż podstawowych z mieszankami zbożowymi wyniósł 7,2 mln ha i był wyższy o 1% niż przed rokiem.

Z kraju

nawozy.eu polecają

charakterystyka ogólna, wymagania glebowe i pokarmowe, wybór nawozu, pogoda, notowania

upload/newsy/4631/field-5094740-1280_nmedium.jpg

Rzepak droższy o 0,7%

W dniach od 26 lipca do 2 sierpnia 2020 roku cena rzepaku zwiększyła się o 11 zł/t. Odnotowano spadek cen śruty rzepakowej, a także makuchu rzepakowego i oleju rzepakowego rafinowanego.

MRiRW
upload/nawozenie/4/rzepak_1_medium.jpg
Nawożenie upraw

Rzepak ozimy
Prawidłowy rozwój rośliny jesienią decyduje o możliwościach jej plonowania
Świerczów
niedziela, 9 Sierpień 2020
26°C
21°C
min
31°C
max
Najciekawsze informacje z serwisu nawozy.eu na Twojej skrzynce pocztowej.
Proszę wpisać poprawny adres e-mail.
Proszę zalogować się na swoje konto i zmienić ustawienia newslettera.
Potwierdź zapisanie się do newslettera klikając w link w wiadomości wysłanej na Twój adres e-mail.
Nieznany błąd, spróbuj ponownie za chwilę.
Proszę zaznaczyć zgodę.
0
Najciekawsze informacje z serwisu nawozy.eu na Twojej skrzynce pocztowej.
Proszę wpisać poprawny adres e-mail.
Proszę zalogować się na swoje konto i zmienić ustawienia newslettera.





Potwierdź zapisanie się do newslettera klikając w link w wiadomości wysłanej na Twój adres e-mail.




Nieznany błąd, spróbuj ponownie za chwilę.
Proszę zaznaczyć zgodę.