Content

Porady ekspertów

Nawożenie, Informacje, Z kraju

Nawożenie roślin bobowatych

Data2021-06-09 Ilość wyświetleń223 wyświetleń
dodaj
do ulubionych
usuń
z ulubionych


Rośliny bobowate charakteryzują się bardzo dużym znaczeniem użytkowym dla człowieka. W obrębie tej rodziny roślin wyróżnia się rośliny motylkowe grubonasienne – łubin biały, żółty i wąskolistny oraz groch siewny, bobik, wykę siewną i kosmatą, a także soję uprawną i soczewicę jadalną. Drugą grupę stanowią rośliny motylkowe drobnonasienne jednoroczne (koniczyna perska i seradela), dwuletnie (koniczyna czerwona) oraz wieloletnie (lucerna mieszańcowa, koniczyna biała, białoróżowa, komonica i esparceta). Rośliny bobowate należące do roślin pastewnych wykorzystywane są do produkcji pasz, z kolei nasiona roślin strączkowych stanowią cenne źródło białka roślinnego. Rośliny bobowate to również rośliny oleiste, ozdobne i lecznicze. Jako pozostałości na polu stanowią także cenny nawóz zielony.

Nawożenie azotowe

Rośliny z rodziny bobowatych mają zdolność do symbiozy z bakteriami brodawkowym, wiążącymi azot atmosferyczny. Proces ten rozpoczyna się stosunkowo wcześnie, jednak w początkowym okresie wzrostu rośliny mogą wykazywać niedobór azotu. Stąd też nawożenie azotowe zalecane jest wyłącznie w dawce 20 – 30 kg/ha, na przykład stosując Zaksan, Salmag czy Saletrzak, co ma zabezpieczyć potrzeby pokarmowe roślin w tym początkowym okresie wzrostu oraz umożliwić rozwój symbiozy roślin z bakteriami brodawkowymi. Stosowanie azotu mineralnego w dawkach większych niż 30 kg/ha może być celowe na glebach o odczynie kwaśnym i niskiej zasobności w mikroelementy, względnie w przypadku występowania małej liczby brodawek na korzeniach roślin, podczas długotrwałych chłodów czy nadmiernego uwilgotnienia gleby.

 
U roślin bobowatych azot symbiotycznie związany stanowi około 2/3 ogólnej ilości tego pierwiastka zakumulowanego w roślinie.
 

Ilość azotu, która jest wiązana przez bakterie symbiotyczne zależy od cech bakterii brodawkowych, a mianowicie od ich infekcyjności, efektywności wiązania azotu atmosferycznego czy konkurencyjności pomiędzy różnymi szczepami, jak również od czynników glebowo-środowiskowych, takich jak pH, dostępność składników mineralnych, w tym azotu, fosforu i mikroelementów oraz wilgotności i temperatury. Wilgotność jest jednym z podstawowych czynników warunkujących wiązanie azotu atmosferycznego, ponieważ wpływa zarówno na rośliny bobowate, które w większości są wrażliwe na suszę, jak i na mikroorganizmy. Przy wystąpieniu stresu wodnego dochodzi do ograniczenia liczebności oraz wielkości brodawek korzeniowych, przy czym niedobory wody występujące tuż przed kwitnieniem skutkują znacznie większymi stratami plonu niż susza mająca miejsce po kwitnieniu roślin.

Nawożenie makroskładnikami

Wymagania pokarmowe roślin bobowatych są duże i wynikają przede wszystkim z wpływu składników pokarmowych na aktywność mikroorganizmów symbiotycznych wiążących azot, właściwego funkcjonowania układu wiążącego azot atmosferyczny oraz potrzeb roślin. Rośliny bobowate wymagają odpowiedniego zaopatrzenia w fosfor, którego zawartość w brodawkach korzeniowych mieści się w granicach od 0,8 do 1,2% i jest 2 – 3-krotnie wyższa niż zawartość tego pierwiastka w częściach nadziemnych roślin. Fosfor w roślinach bobowatych wpływa między innymi na zwiększenie liczebności mikroorganizmów, wzrost i aktywność bakteroidy oraz produkcję związków energetycznych, a także odgrywa kluczową rolę w przeżywalności bakterii. Potas z kolei uczestniczy w procesie fotosyntezy oraz wywiera korzystny wpływ na efektywność wiązania azotu. Magnez natomiast warunkuje funkcjonowanie nitrogenazy – enzymu katalizującego redukcję azotu atmosferycznego do jonu amonowego.

Nawożenie fosforem i potasem zależy przede wszystkim od zasobności gleby w te składniki pokarmowe oraz od rodzaju zastosowanego przedplonu, a także od wielkości zakładanego plonu roślin. W zależności od gatunku rośliny bobowatej dawki fosforu kształtują się w przedziale od 40 do 100 kg P2O5/ha, zaś potasu w granicach od 60 do 160 kg K2O/ha. Nawozy fosforowe należy stosować jesienią, a jedynie w przypadku gleb zakwaszonych korzystniej jest zastosować je w okresie wiosennym, ze względu na niebezpieczeństwo tworzenia się na takich glebach niedostępnych dla roślin fosforanów glinu i żelaza.

W uprawie wybranych roślin bobowatych dawki fosforu kształtują się następująco: groch odmiany jadalne 80 – 120 kg P2O5/ha, groch polny 60 – 100 kg P2O5/ha, bobik 60 – 100 kg P2O5/ha, wyka jara 60 – 100 kg P2O5/ha, wyka ozima (uprawiana w mieszankach) 60 – 90 kg P2O5/ha oraz soja i fasola 60 – 80 kg P2O5/ha. W porównaniu do innych roślin strączkowych łubin żółty słabiej reaguje na nawożenie mineralne, co wynika z obecności silnego systemu korzeniowego, który może pobierać składniki pokarmowe z trudno dostępnych głębszych warstw gleby. Dawki fosforu wynoszą dla łubinu żółtego i wąskolistnego 40 – 60 kg P2O5/ha, a dla łubinu białego 60 – 90 kg P2O5/ha. Z kolei dawki potasu w uprawie wybranych roślin bobowatych kształtują się następująco: groch odmiany jadalne 140 – 200 kg K2O/ha, groch polny 100 – 180 kg K2O/ha, bobik i wyka jara 100 – 160 kg K2O/ha, wyka ozima (uprawiana w mieszankach) 100 – 140 kg K2O/ha, soja i fasola 120 – 160 kg K2O/ha, łubin żółty i wąskolistny 80 – 120 kg K2O /ha oraz łubin biały 80 – 140 kg K2O/ha. W uprawie roślin bobowatych dobrze sprawdzają się nawozy wieloskładnikowe zawierające fosfor i potas, o wyższym udziale potasu, między innymi Holist. Z kolei źródłem fosforu może być Super fos dar.

Nawożenie mikroskładnikami

Poza zaopatrzeniem roślin w podstawowe makroskładniki, rośliny bobowate do prawidłowego wzrostu i rozwoju oraz efektywnej symbiozy z bakteriami brodawkowymi wymagają mikroskładników, takich jak molibden, bor, miedź, mangan i cynk. Pierwiastki te poprawiają gospodarkę azotową roślin oraz spełniają wiele funkcji fizjologicznych. W uprawie roślin bobowatych ważną rolę odgrywa molibden, który bierze udział w procesie wiązania azotu atmosferycznego, gdyż wspomaga tworzenie brodawek korzeniowych. Dodatkowo pierwiastek ten uczestniczy w przemianach fosforu oraz zwiększa odporność roślin na niskie temperatury i suszę. W uprawie grochu zabieg dokarmiania pozakorzeniowego mikroskładnikami, głównie molibdenem, manganem i borem, najczęściej przeprowadza się na początku pąkowania.

 
Optymalne zaopatrzenie grochu w mikroskładniki przyczynia się do zwiększenia liczby strąków na roślinach oraz zawartości białka ogólnego w nasionach. Bobik reaguje zwyżką plonów na nawożenie mikroelementami.
 

Stosowanie mikroskładników w uprawie tej rośliny jest szczególnie zalecane w przypadku uszkodzenia roślin przez herbicydy, bądź też oprzędzika. Wyka korzystnie reaguje na nawożenie molibdenem, który wpływa na bujniejszy wzrost roślin, przedłuża ich kwitnienie, a także zwiększa zawartość białka w nasionach i masę brodawek korzeniowych. W uprawie soi ważnymi mikroskładnikami są bor, molibden i mangan, które zaleca się aplikować w fazie tworzenia pąków kwiatowych, zaś w uprawie łubinu – molibden, bor, miedź i mangan.

Literatura:
1. Jasińska Z., Kotecki A. [red] 1999. Szczegółowa uprawa roślin. Wyd. AR we Wrocławiu.
2. Kozłowski S., Swędrzyński A., Zielewicz W. 2011. Rośliny motylkowate w środowisku przyrodniczym. Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie 11(4): 161-181.
3. Martyniuk S. 2012. Nowe i praktyczne aspekty symbiozy roślin strączkowych z bakteriami brodawkowymi. Polish Journal of Agronomy 9: 17-22.
4. Wiśniewska A. 2020. Bobowate rośliny motylkowe. Warmińsko-Mazurski Ośrodek Doradztwa Rolniczego z siedzibą w Olsztynie, Olsztyn.

Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny?

Nie był pomocny
Był średnio pomocny
Był pomocny
Był bardzo pomocny

Tagi

Ekspert nawozy.eu

Masz pytanie dotyczące tego artykułu? Szukasz porady?

Ilość pytań do ekspertów, które możesz jeszcze zadać w tym miesiącu: 2
*pola wymagane
doradca nawozy.eu

doradca nawozy.eu


Zapytaj eksperta

NEWSY

Z kraju

Stabilizacja cen zbóż na giełdach krajowych

W dniach od 5 do 11 lipca br. odnotowano stabilizację cen zbóż na giełdach krajowych.

Z kraju

Początek żniw w Polsce

Przelotne opady deszczu na sporym obszarze kraju, szczególnie pod koniec okresu wegetacji, przyczyniły się do opóźnienia dojrzewania zbóż i rzepaku, a w efekcie do późniejszego rozpoczęcia zbiorów.

Z kraju

Rzepak po 2497 zł/t

W dniach od 11 do 18 lipca bieżącego roku cena rzepaku wyniosła 2497 zł/t. Odnotowano spadek ceny śruty rzepakowej i oleju rzepakowego rafinowanego.

Z kraju

Początek żniw to spadek cen zbóż w skupie

W dniach od 5 do 11 lipca br. odnotowano spadek większości cen zbóż na giełdach krajowych.

Z kraju

nawozy.eu polecają

charakterystyka ogólna, wymagania glebowe i pokarmowe, wybór nawozu, pogoda, notowania

upload/newsy/5249/cherries-1479185-1280_nmedium.jpg

Plantatorzy z Wielkiej Brytanii gotowi na sezon wiśniowy

Wielka Brytania jest gotowa na obiecujący sezon wiśniowy, przy czym około 5,5 tys. ton rodzimych wiśni ma trafić w tym roku na półki supermarketów.

Owoce
upload/nawozenie/4/rzepak_1_medium.jpg
Nawożenie upraw

Rzepak ozimy
Prawidłowy rozwój rośliny jesienią decyduje o możliwościach jej plonowania
Szczurowa
niedziela, 25 Lipiec 2021
22°C
16°C
min
28°C
max
Najciekawsze informacje z serwisu nawozy.eu na Twojej skrzynce pocztowej.
Proszę wpisać poprawny adres e-mail.
Proszę zalogować się na swoje konto i zmienić ustawienia newslettera.
Potwierdź zapisanie się do newslettera klikając w link w wiadomości wysłanej na Twój adres e-mail.
Nieznany błąd, spróbuj ponownie za chwilę.
Proszę zaznaczyć zgodę.
0
Najciekawsze informacje z serwisu nawozy.eu na Twojej skrzynce pocztowej.
Proszę wpisać poprawny adres e-mail.
Proszę zalogować się na swoje konto i zmienić ustawienia newslettera.





Potwierdź zapisanie się do newslettera klikając w link w wiadomości wysłanej na Twój adres e-mail.




Nieznany błąd, spróbuj ponownie za chwilę.
Proszę zaznaczyć zgodę.