Content

Porady ekspertów

Nawożenie, Z kraju

Siarka i azot – dwa bratanki

Data2019-11-07 Ilość wyświetleń434 wyświetleń
dodaj
do ulubionych
usuń
z ulubionych


Azot stanowi jeden z najbardziej plonotwórczych składników pokarmowych roślin, jednak jego duży efekt plonotwórczy zapewnia dostępność innych składników pokarmowych, w tym między innymi siarki. Właściwe zaopatrzenie roślin w siarkę determinuje w znacznym stopniu wykorzystanie przez nie azotu, co w konsekwencji warunkuje nie tylko wysokość plonów roślin, ale również ich jakość. Stąd też wpływ siarki na gospodarkę azotową roślin wynika między innymi z bezpośredniego oddziaływania na plonowanie i jakość roślin, zwiększenia odporności roślin na działanie patogenów, jak również wiąże się z oddziaływaniem na środowisko przyrodnicze.

Współdziałanie siarki i azotu w roślinie

Przy odpowiednim zaopatrzeniu roślin w siarkę stwierdza się lepsze wykorzystanie azotu, co prowadzi do uzyskania wyższych plonów, o lepszych parametrach jakościowych. Wzrost plonowania roślin jest więc wynikiem właściwego odżywienia siarką, co wiąże się ze zbilansowanym pobieraniem azotu. Niedobór siarki w glebach wpływa z kolei na zmniejszenie plonotwórczej efektywności azotu. Natomiast intensyfikacja nawożenia azotem skutkuje zwiększeniem jej deficytu.

 
W roślinach siarka aktywuje procesy odpowiedzialne za metabolizm azotu i węgla, przez co przyspiesza przemiany pobranego przez roślinę azotu w białko.
 

Dzięki temu zmniejsza się zawartość niskocząsteczkowych związków azotu w cytoplazmie, a także wolnych, niskocząsteczkowych związków cukrów. Przy dobrym odżywieniu siarką większa ilość azotu pobranego przez rośliny jest wbudowywana w związki organiczne. Z kolei przy niedożywieniu tym składnikiem dochodzi do obniżenia wydajności fotosyntetycznej roślin, co skutkuje zmniejszeniem tworzenia cukrów i białek, a w konsekwencji mniejszym plonowaniem roślin.

W roślinie właściwe proporcje pomiędzy zawartością azotu i siarki warunkują wartość biologiczną plonu. Wynika to między innymi z faktu, iż niedobór jednego z dwóch ważnych składników aminokwasów, azotu bądź siarki, wpływa niekorzystnie na wykorzystanie drugiego składnika. W związku z tym stosunki ilościowe pomiędzy azotem i siarką tylko nieznacznie mogą się zmieniać w roślinach.

O czy informuje nas stosunek azotu do siarki?

Miarodajnym wskaźnikiem zaopatrzenia roślin w siarkę jest stosunek azotu do siarki (N:S). W białkach organów wegetatywnych większości gatunków roślin uprawnych stosunek ten wynosi około 15:1. Z kolei stosunek ogólnej zawartości azotu do siarki w biomasie roślin – w zależności od poziomu nawożenia azotem – jest często zróżnicowany. W przypadku roślin bobowatych wynosi 17:1, natomiast u traw, w zależności od nawożenia azotowego, wynosi od 14 do 19:1. Stałość stosunku N:S w białku sprawia, iż brak zrównoważonego nawożenia tymi pierwiastkami prowadzi do gromadzenia się w roślinach zbyt dużych ilości niskocząsteczkowych związków azotu i siarki. W przypadku zawężenia relacji azotu do siarki w roślinach dochodzi do nagromadzenia nieorganicznych związków siarki. Z kolei rozszerzenie stosunku, występujące przy niedoborze siarki, zwiększa w roślinach ilość niebiałkowych form azotu, takich jak amidy, aminokwasy i azotany. Przy intensywnym nawożeniu azotem ponad 50% ogólnej zawartości azotu w tkankach może stanowić azot niebiałkowy.

Dodatkowo, siarka jest składnikiem enzymów niezbędnych do redukcji azotanów, stąd też w warunkach niedoboru tego składnika w roślinach dochodzi do kumulacji niebiałkowych form azotu. W związku z zakłóceniem procesu fotosyntezy przy niedoborze siarki nagromadzony w roślinach azot amidowy nie jest wykorzystywany do produkcji aminokwasów białkowych. Warto również wspomnieć, że w takich warunkach stwierdza się również zbyt małą ilość kwasu glutaminowego, czyli związku wyjściowego do produkcji niektórych białek. W konsekwencji dochodzi do pogorszenia parametrów jakościowych roślin. Ograniczeniu ulega ilość i jakość tworzonego białka, między innymi poprzez zmniejszenie zawartości aminokwasów egzogennych, głównie metioniny i cysteiny. Przy niedostatecznym zaopatrzeniu roślin w siarkę zmniejsza się także zawartość tłuszczu w nasionach rzepaku oraz stwierdza się opóźnione dojrzewanie owoców, czy zmniejszenie w roślinach zawartości witaminy B1 i H. Obniżenie wartości biologicznej plonu roślin wynika również z nagromadzenia w roślinach azotanów(V) i azotanów(III).

Odpowiednie zaopatrzenie roślin w siarkę wpływa na zwiększenie ich naturalnej odporności na choroby i szkodniki. Istotną rolę w tym zakresie odgrywa obecność w roślinach produktów rozpadu związków siarki – glukozynolanów, które wykazują toksyczność w stosunku do patogenów grzybowych. Dodatkowo obecność innego związku siarki – glutationu – zwiększa odporność roślin. Odpowiednia zawartość siarki przyczynia się również do zmniejszenia w roślinach ilości niskocząsteczkowych związków azotu stanowiących pożywienie dla mikroorganizmów chorobotwórczych. Właściwa relacja pomiędzy azotem i siarką ma nie tylko istotne znaczenie w produkcji roślinnej, ale również oddziałuje na organizmy zwierzęce, człowieka i środowisko. Nagromadzone w roślinach niedożywionych siarką azotany(V) ulegają redukcji do azotanów(III), które uczestniczą w tworzeniu w organizmach zwierzęcych nitrozoamin, czyli związków wykazujących właściwości rakotwórcze oraz przyczyniają się do powstawania methemoglobiny. Nie bez znaczenia jest również fakt, że odpowiednie zaopatrzenie roślin w siarkę zwiększając wykorzystanie azotu z nawozów, ogranicza negatywny wpływ azotanów na środowisko przyrodnicze.

Dlaczego właściwe zaopatrzenie roślin w siarkę jest takie ważne?

Znaczenie siarki dla prawidłowego wzrostu i rozwoju roślin wiąże się między innymi z tym, że wchodzi ona w skład aminokwasów (cystyny, cysteiny i metioniny) niezbędnych do syntezy białek. Najważniejszą funkcją siarki w roślinach jest tworzenie grup dwusiarczkowych lub sulfhydrylowych, które występują nie tylko w białkach, ale także w związkach pełniących istotną rolę w metabolizmie, a mianowicie w glutationie, ferredoksynie, czy koenzymie A, będącym specyficznym nośnikiem. Glutation bierze udział w oddychaniu komórek roślinnych, zaś ferredoksyna jest składnikiem aparatu fotosyntetycznego roślin zielonych.

Siarka jest składnikiem witaminy B1 i witaminy H oraz niebiałkowych aminokwasów siarkowych, olejków czosnkowych i gorczycznych oraz peniciliny i cefalopuryny. Wśród aminokwasów siarkowych, będących substancjami toksycznymi dla ludzi i zwierząt, w nasionach roślin strączkowych znajduje się kwas djenkolowy, zaś u roślin krzyżowych merkaptan metylowy, posiadający zapach zgniłej kapusty. W mięcie pieprzowej, chrzanie czy ananasach występują olejki czosnkowe, zaś w roślinach krzyżowych – olejki gorczyczne. Siarka w roślinach w niewielkich ilościach występuje również w formie utlenionej, w postaci sulfolipidów, które wchodzą w skład błon komórkowych. Spośród nieorganicznych związków siarki w roślinach przeważa siarczan wapnia.

Nawożenie azotem i siarką

Biorąc pod uwagę istotne znaczenie azotu i siarki w metabolizmie roślin, ważnym przedsięwzięciem jest zbilansowane nawożenie tymi składnikami pokarmowymi. Stąd też warto sięgać po nawozy zawierające w swoim składzie zarówno azot, jak i siarkę. W przypadku roślin o niższych potrzebach pokarmowych w stosunku do siarki, możemy zastosować Saletrosan®30, Pulgran®S, czy Salmag z siarką®, będący dodatkowo źródłem wapnia dla roślin. Z kolei w przypadku roślin o wyższych potrzebach pokarmowych w stosunku do siarki, dobre rezultaty nawozowe otrzymamy wykorzystując Saletrosan®26, Siarczan amonu AS21, PULSAR®, czy nawóz zawierający w swoim składzie dodatkowo magnez, a mianowicie POLIFOSKA®21. Korzystny efekt nawozowy uzyskamy, zwłaszcza w okresach niesprzyjających pobieraniu nawozów stałych, stosując nawozy płynne zawierające azot i siarkę, jak PULASKA®, czy RSM®S.

Literatura:

1. Brodowska M.S. 2013. Nawożenie mineralne jako czynnik determinujący wpływ siarki na plonowanie, skład chemiczny i jakość roślin uprawnych. Rozprawy Naukowe Uniwersytetu Przyrodniczego w Lublinie, Wyd. UP w Lublinie, ss. 159.
2. Gaj R., Klikocka H. 2011. Wielofunkcyjne działanie siarki w roślinie – od żywienia do ochrony. Progress in Plant Protection 51(1):33-44.
3. Marska E., Wróbel J. Znaczenie siarki dla roślin uprawnych. Folia Univ. Agric. Stetin. 204 Agicultura 81: 69-76.

Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny?

Nie był pomocny
Był średnio pomocny
Był pomocny
Był bardzo pomocny

Tagi

Ekspert nawozy.eu

Masz pytanie dotyczące tego artykułu? Szukasz porady?

Ilość pytań do ekspertów, które możesz jeszcze zadać w tym miesiącu: 2
*pola wymagane
doradca nawozy.eu

doradca nawozy.eu


Zapytaj eksperta

NEWSY

Z kraju

Koniec prac sezonowych to wzrost bezrobocia

Jak wynika z danych Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, w listopadzie bieżącego roku liczba osób bezrobotnych wyniosła 850,7 tys., a więc to więcej o 10,2 tys. niż miesiąc wcześniej, ale mniej o 100 tys. niż w roku poprzednim.

Z kraju

Obniżka cen rzepaku o 0,9%

W dniach od 24 listopada do 1 grudnia 2019 roku cena rzepaku zmniejszyła się o 14 zł/t. Odnotowano za to wzrost cen śruty rzepakowej, a także makuchu rzepakowego i oleju rzepakowego rafinowanego.

Z kraju

Spory wzrost cen jęczmienia

W dniach od 24 listopada do 1 grudnia 2019 roku odnotowano zróżnicowaną relację cen polskich zbóż. W tym największe zwyżki dotknęły jęczmień browarniany i konsumpcyjny, a spadki owies konsumpcyjny. Również droższa była w tym czasie pszenica paszowa i kukurydza, a za to tańsza była pszenica konsumpcyjna.

Z kraju

Krajowy skup zbóż większy o 4%

Jak wynika z danych zaprezentowanych przez KOWR, w pierwszych czerech miesiącach sezonu 2019/2020 do skupu zostało skierowane 3,6 mln ton zbóż podstawowych z mieszankami, a więc to więcej o 4% niż rok wcześniej. 

Z kraju

nawozy.eu polecają

charakterystyka ogólna, wymagania glebowe i pokarmowe, wybór nawozu, pogoda, notowania

upload/newsy/4040/oats-8946-1280_nmedium.jpg

Owies paszowy tańszy aż o 7,2%

W dniach od 6 do 13 października 2019 roku odnotowano wzrost cen większości polskich zbóż. W tym największe obniżki dotknęły owies paszowy, a zwyżki jęczmień konsumpcyjny. Również tańsza była w tym czasie kukurydza, a droższa za to była pszenica.

MRiRW
upload/nawozenie/8/jagodowe_medium.jpg
Nawożenie upraw

Rośliny jagodowe
Największe wymagania cieplne wykazuje truskawka, mniejsze malina i jeżyna, najmniejsze porzeczki i agrest
Kalsk
niedziela, 8 Grudzień 2019
7°C
5°C
min
10°C
max
Najciekawsze informacje z serwisu nawozy.eu na Twojej skrzynce pocztowej.
Proszę wpisać poprawny adres e-mail.
Proszę zalogować się na swoje konto i zmienić ustawienia newslettera.
Potwierdź zapisanie się do newslettera klikając w link w wiadomości wysłanej na Twój adres e-mail.
Nieznany błąd, spróbuj ponownie za chwilę.
Proszę zaznaczyć zgodę.
0
Najciekawsze informacje z serwisu nawozy.eu na Twojej skrzynce pocztowej.
Proszę wpisać poprawny adres e-mail.
Proszę zalogować się na swoje konto i zmienić ustawienia newslettera.





Potwierdź zapisanie się do newslettera klikając w link w wiadomości wysłanej na Twój adres e-mail.




Nieznany błąd, spróbuj ponownie za chwilę.
Proszę zaznaczyć zgodę.