Content

Porady ekspertów

Z kraju, Informacje

Wpływ wapnowania na zaopatrzenie roślin w składniki pokarmowe

Data2021-07-10 Ilość wyświetleń662 wyświetleń
dodaj
do ulubionych
usuń
z ulubionych

W wyniku poprawy pH gleb kwaśnych zwiększa się m. in. przyswajalność fosforu oraz molibdenu.
W wyniku poprawy pH gleb kwaśnych zwiększa się m. in. przyswajalność fosforu oraz molibdenu.

Wapnowanie jest jednym z podstawowych zabiegów agrotechnicznych, który korzystnie wpływa na szereg właściwości chemicznych, fizycznych i biologicznych gleb. Poprzez wapnowanie rozumie się wprowadzanie do gleby związków wapnia i związków magnezu w celu zobojętnienia nadmiernej kwasowości. Jest to niezwykle istotne, gdyż większość procesów, które wpływają korzystnie na żyzność i plonowanie roślin przebiega najczęściej w środowisku od słabo kwaśnego do zasadowego.

Dla rozwoju roślin konieczne są zarówno makro jak i mikroelementy, które pobierane są przez korzenie z roztworu glebowego, w którym są rozpuszczone (dostępne dla roślin, przyswajalne). Rozpuszczalność składników pokarmowych w roztworze glebowym zależy w dużym stopniu od odczynu gleby. Odczyn gleby zmniejszając się poniżej wartości optymalnej dla danego pierwiastka prowadzi do szybkiego spadku jego efektywności plonotwórczej. Z trzech podstawowych składników mineralnych (N, P, K) najsilniej na zakwaszenie gleby reaguje fosfor. Pierwiastek ten osiąga maksymalną efektywność plonotwórczą w glebie o odczynie zbliżonym do pH = 7,0. Pozostałe składniki są dostępne w szerszym zakresie odczynu od słabo kwaśnego do obojętnego. W wyniku poprawy pH gleb kwaśnych zwiększa się m. in. przyswajalność fosforu oraz molibdenu. Ponadto wapnowanie chroni rośliny przed toksycznym działaniem glinu, manganu i metali ciężkich. Intensywne wapnowanie może jednak utrudniać zaopatrzenie roślin w magnez, bor, mangan, cynk i miedź. Może też doprowadzić do uwsteczniania fosforu. Aby uniknąć tych niekorzystnych zjawisk należy dokładnie przestrzegać zaleceń nawozowych.

Dawka wapna

Część stosowanego wapna zużywana jest na zneutralizowanie zakwaszającego działania nawozów azotowych, szczególnie przy stosowaniu siarczanu amonu i saletry amonowej. W rezultacie dla utrzymania odczynu gleby na stałym poziomie trzeba w skali roku zastosować ponad 200 kg CaO na hektar. W tabeli 1 przedstawiono zalecane wielkości dawek CaO, w zależności od przedziału potrzeb wapnowania i kategorii agronomicznej gleby. Im cięższa gleba, tym większe są zalecane dawki wapna konieczne dla poprawy odczynu. W przypadku niedostatecznej zawartości w glebie magnezu przyswajalnego warto zastosować wapno magnezowe, a w glebach niewymagających wapnowania siarczan magnezu lub inne nawozy magnezowe w dawce 30 - 60 kg MgO/ha. W praktyce przy stosowaniu szybkodziałających wapien tlenkowych, dawki nawozów w przedziale koniecznym zaleca się podzielić na połowę i w drugim roku ponownie zbadać odczyn gleby i w miarę potrzeby ponownie zastosować wapno.

Tabela 1. Optymalne dawki wapna nawozowego [t CaO/ha]

Potrzeby wapnowaniaRodzaj gleby
bardzo lekkielekkieśrednieciężkie
pHdawkapHdawkapHdawkapHdawka
Koniecznedo 4,03,0do 4,53,5do 5,04,5do 5,56,0
Potrzebne4,1-4,52,04,6-5,02,55,1-5,53,05,6-6,03,0
Wskazane4,6-5,01,05,1-5,51,55,6-6,01,76,1-6,52,0
Ograniczone5,1-5,5-5,6-6,0-6,1-6,51,0od 6,61,0

Źródło: zalecenia IUNG-PIB


Największa efektywność wapnowania objawia się w drugim, trzecim roku po zastosowaniu nawozu. Oprócz wyboru wielkości dawki i terminu wapnowania bardzo ważne jest zastosowanie właściwej formy nawozu. Na gleby bardzo lekkie i lekkie zaleca się wapno węglanowe natomiast na gleby średnie i ciężkie wapno tlenkowe, a przy bardzo niskiej lub niskiej zawartości przyswajalnego magnezu, wapno magnezowe.

 
W ostatnich latach rynek nawozów wapniowych uległ znacznemu rozwojowi i pojawiło się wiele nowych produktów, szczególnie w postaci granulowanej.
 

Jest to oczywiście dobry trend, który pozwala na dotarcie z ofertą do większej liczby odbiorców. Szczególną uwagę należy zwrócić na etykiety tych produktów. Część producentów w swoich zaleceniach odnośnie dawki wapna podaje wielkości rzędu od 250 do 1000 kg masy nawozu na ha. Przyjmując, że nawóz zawiera 50% CaO odpowiednio z tą ilością wnosimy do gleby 125 - 500 kg CaO/ha. Tak więc dawki te odpowiadają tylko i wyłącznie ilościom przeznaczonym dla wapnowania zachowawczego, gdzie ilość wysianego CaO równoważy straty wapnia z gleby powodowane działaniem zakwaszającym nawozów mineralnych oraz wynoszenia z plonem i stratami powodowanymi przez wymywanie kationu w głąb profilu glebowego. Jeżeli w gospodarstwie mamy gleby bardzo kwaśne czy kwaśne, musimy zastosować znacznie więcej CaO (dawki z tab. 1), aby uzyskać optymalny odczyn. Po uzyskaniu optymalnego pH jak najbardziej zaleca się wapnowanie zachowawcze małymi dawkami w celu podtrzymywania pH na optymalnym poziomie.  

Tylko w glebach o uregulowanym pH, mamy gwarancję, że zastosowane składniki pokarmowe w nawozach będą działały efektywnie.
Tylko w glebach o uregulowanym pH, mamy gwarancję, że zastosowane składniki pokarmowe w nawozach będą działały efektywnie.


W warunkach Polski zakwaszenie gleb jest procesem ciągłym i wynika z warunków naturalnych jak i powodowanych przez człowieka. Dlatego niezwykle istotne jest regularne badanie odczynu gleby oraz wapnowanie/nawożenie zgodnie z zaleceniami agrotechnicznymi.Tylko w glebach o uregulowanym pH, mamy gwarancję, że zastosowane składniki pokarmowe w nawozach będą działały efektywnie. Warto przypomnieć, że w kraju na lata 2019–2023 ustanowiono „Ogólnopolski program regeneracji środowiskowej gleb poprzez ich wapnowanie”. Warto więc zapoznać się z założeniami programu i przy spełnieniu założonych w nim warunków skorzystać z refundacji części nakładów poniesionych na zakup wapna.

Literatura :
1. Fotyma M., Mercik S. Chemia rolna. PWN Warszawa 1995
2. Filipek T. Chemia rolna. WAR Lublin 2006
3. Grzebisz W., Szczepaniak W., Diatta J. B.: ABC wapnowania gleb uprawnych . Wyd. Prodruk, 2008

Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny?

Nie był pomocny
Był średnio pomocny
Był pomocny
Był bardzo pomocny

Tagi

Ekspert nawozy.eu

Masz pytanie dotyczące nawozów lub nawożenia? Szukasz porady?


*pola wymagane
doradca nawozy.eu

doradca nawozy.eu


Zapytaj eksperta

NEWSY

Z kraju

Rzepak traci na wartości 8,4%

W dniach od 2 do 9 stycznia bieżącego roku cena rzepaku zmniejszyła się o 297 zł/t. Odnotowano wzrost ceny śruty rzepakowej i oleju rzepakowego rafinowanego.

Z kraju

W krajowym skupie mniej jedynie za kukurydzę

W dniach od 3 do 9 stycznia 2022 r. odnotowano wzrost większości cen zbóż w skupie. Jedynie kukurydza potaniała.

Z kraju

Pszenica konsumpcyjna drożeje o 8,3%

W dniach od 2 do 9 stycznia bieżącego roku zaobserwowano wzrost większości cen polskich zbóż. W tym największe zwyżki dotknęły pszenicę konsumpcyjną, a obniżki jęczmień browarniany. Również tańsza była w tym czasie kukurydza i droższa pszenica paszowa.

Z kraju

Zbiory czarnej porzeczki w Polsce

GUS podał, że produkcja czarnej porzeczki w Polsce w 2021 r. wyniosła 110 tys. ton, przy czym średnie zbiory tych owoców w Polsce w ostatnich latach to około 100 tys. ton.

Z kraju

nawozy.eu polecają

charakterystyka ogólna, wymagania glebowe i pokarmowe, wybór nawozu, pogoda, notowania

upload/newsy/5652/grapes-3555214-1280_nmedium.jpg

Światowa produkcja winogron stołowych wzrośnie o 1,1 mln ton

Światowa produkcja winogron stołowych w sezonie 2021/22. wzrośnie o 1,1 mln ton do 25,6 mln ton dzięki uprawom w Chinach, przy czym eksport wyniesie 3,7 mln ton ze względu na wznowienie dostaw z Chile po ulewnych deszczach w sezonie 2020/21.

Owoce
upload/nawozenie/16/pszenica-jara_medium.jpg
Nawożenie upraw

Pszenica jara
Lepiej znosi chłody niż nadmierne temperatury, zwłaszcza w fazie strzelania w źdźbło
Zarszyn
środa, 19 Styczeń 2022
-4°C
-7°C
min
-1°C
max
0