Content

Porady ekspertów

Z kraju, Rośliny

Znaczenie mikroelementów w produkcji roślinnej

Data2020-04-05 Ilość wyświetleń401 wyświetleń
dodaj
do ulubionych
usuń
z ulubionych

Najważniejszym mikroelementem w uprawie kukurydzy jest cynk.
Najważniejszym mikroelementem w uprawie kukurydzy jest cynk.

Zrównoważone nawożenie roślin polega na dostarczaniu roślinie odpowiedniej ilości składników pokarmowych, zarówno makro jak i mikroelementów. Składniki te są niezbędne dla ich właściwego wzrostu i rozwoju niezależnie od ilości jaka jest pobierana przez rośliny. Ile i jakich składników pokarmowych trzeba dostarczyć roślinom dowiemy się wykonując analizę chemiczną gleby.

Rośliny w swoim składzie mogą zawierać wszystkie 92 naturalne pierwiastki, ale do prawidłowego wzrostu potrzebują tylko 16, z czego 13 to pierwiastki niezbędne. Węgiel, wodór i tlen pochodzą z dwutlenku węgla i wody. Pozostałe: N, P, K, S, Ca, Mg, B, Cl, Cu, Fe, Mn, Mo i Zn pochodzą najczęściej z gleby, gdzie występują w formie soli nieorganicznych. Od 94 do 99,5% świeżej masy roślinnej składa się z C, H, i O pozostałe 0,5 - 6,0% stanowią pozostałe składniki odżywcze. Z 13 składników niezbędnych aż siedem stanowią mikroelementy.
Mikroelementy są to składniki pokarmowe pobierane przez rośliny w znacznie mniejszych ilościach w porównaniu z makroelementami (N, P, K, Ca, Mg). Mikroelementy są jednak niezbędne dla prawidłowego wzrostu i rozwoju roślin i nie mogą być zastąpione przez inne pierwiastki. Za niezbędne mikroelementy uznaje się mangan (Mn), żelazo (Fe), miedź (Cu), cynk (Zn), bor (B), molibden (Mo) i nikiel (Ni).

Główne funkcje mikroelementów w roślinach

Podstawową rolą makroelementów są funkcje budulcowe, natomiast mikroelementy w głównej mierze uczestniczą w procesach enzymatycznych, regulacyjnych. Mikroelementy jako składniki lub aktywatory enzymów uczestniczą w wielu reakcjach metabolicznych oraz spełniają bardzo ważne funkcje fizjologiczne w roślinach, m. in. decydujące o efektywnym wykorzystaniu azotu, fosforu i innych składników pokarmowych, przez co wpływają na wielkość i jakość plonu roślin. Dobre zaopatrzenie roślin w mikroskładniki stymuluje wydajność procesów fotosyntezy, kontrolę gospodarki azotowej roślin oraz zwiększenie odporności roślin na patogeny. W tabeli 1 przedstawiono najważniejsze funkcje pełnione przez mikroelementy w roślinach.

Tab.1. Podstawowe funkcje mikroelementów w roślinach (źródło: Kocoń 2013).

SkładnikNajważniejsze funkcje w roślinie
FeGłówny składnik wielu enzymów uczestniczących m. in. w fotosyntezie i wiązaniu azotu atmosferycznego N2, reduktazy azotanowej. Około 80% Fe w chloroplastach
MnSkładnik wielu enzymów uczestniczących w reakcjach dekarboksylacji, hydrolizy i utlenienia – redukcji. Bierze udział w fotolizie wody.
BUczestniczy w tworzeniu struktur ścian komórkowych i w procesie wzrostu (podziały komórkowe, wzrost łagiewki pyłkowej i in.). Pośrednio uczestniczy metabolizmie cukrowców.
CuSkładnik oksydaz: cytochromowej, askorbinowej, katecholowej, a także plastocyjaniny. W komórce występuje głównie w chloroplastach.
ZnSkładnik: dehydrogenazy alkoholowej, anhydrazy węglanowej, polimerazy RNA i in. aktywator enzymów metabolizmów i cukrowców i białek. Regulacja ekspresji genów.
MoSkładnik reduktazy azotanowej i nitrogenazy.
NiSkładnik ureazy i wielu hydrogenaz.

 

Nawożenie mikroelementami

Zapotrzebowanie na mikroelementy jest największe na glebach jałowych, na glebach o wysokim pH w wodzie, pow. 7,2, w warunkach intensywnego rolnictwa (wysokiego plonowania roślin) oraz tam gdzie zaniechano aplikacji nawozów naturalnych i organicznych. Na glebach o uregulowanym odczynie, przy optymalnym odżywieniu roślin makroskładnikami niedobór mikroelementów może stać się czynnikiem ograniczającym plon. W tabeli 2 przedstawiono wrażliwość roślin na deficyt wybranych mikroelementów.


Tab.2. Wrażliwość roślin na niedobory mikroelementów (źródło: Jadczyszyn i in. 2008).

RoślinaMikroelement
ManganCynkMiedźBor
Pszenica++++
Żyto+
Jęczmień++++
Owies+++++
Ziemniak++++
Burak++++++
Kukurydza+++
Lucerna+++++
Koniczyna++++
Trawy+
Rzepak/len+++

+ średnia wrażliwość, ++ duża wrażliwość

 

O potrzebie stosowania nawozów mikroelementowych decyduje zasobność gleby oraz wrażliwość uprawianych gatunków roślin. Najczęściej w glebach stwierdza się deficyty B, Zn, i Cu w mniejszym stopniu dotyczą one Fe i Mn. Na glebach o wysokiej zawartości mikroelementów nawożenie nimi jest zbędne, w warunkach średniej zasobności zaleca się nawożenie dolistnie roślin o dużej wrażliwości na niedobór danego składnika. Nawozy mikroelementowe należy stosować zgodnie z zaleceniami producenta. Przy niskiej zawartości w glebie wskazane jest nawożenie doglebowe dawkami mikroelementów podanymi w tabeli 3 oraz nawożenie dolistnie.


Tab.3. Zalecane dawki doglebowe nawozów mikroelementowych (źródło: Jadczyszyn i in. 2008).

SkładnikZbożaZiemniakBurakOleisteBobowate (motylkowate)
kg/ha
Mn644-6-4-6
Zn20-3020-30204-10-
Cu5-109910-2020
B-12-421,5

 

Nawozy mikroelementowe - mikronawozy

Mikronawozy będące solami technicznymi względnie chalatami mikroelementowymi znajdują się w obrocie handlowym jako mikronawozy pojedyncze lub mieszaniny, w formie stałej lub płynnej. Sole techniczne zawierające mikroelementy można stosować doglebowo i dolistnie. Przykładowe nawozy zawierające mikroelementy w postaci soli technicznych: boraks 11,0% B, kwas borowy 17,5% B, siarczan miedziowy 25,0% Cu, siarczan manganawy 22,0% Mn, chlorek manganawy 27,0% Mn, molibdenian amonowy 54,0% Mo, molibdenian sodowy 52,0% Mo, siarczan cynku 22,0% Zn, siarczan żelazawy 24,0% Fe.

Mikronawozy chelatowe stosuje się również doglebowo lub dolistnie. Mikroelementy z tych nawozów w glebie uwalniane są powoli, co zapobiega ich wymywaniu oraz uwstecznianiu. Wyjątek stanowi bor, który jest łatwo wymywany, więc wymaga regularnego nawożenia, a nie na zapas. Nawozy te produkowane są z syntetycznych chelatów oraz substancji naturalnych. W obrocie znajduje się szeroki asortyment mikronawozów chelatowych, zarówno pojedynczych jak wchodzących w skład nawozów wieloskładnikowych.

Nawozy mineralne azotowe lub wieloskładnikowe również są wzbogacane w mikroelementy. Dostarczanie w ten sposób pierwiastków jest bardzo dobrą formą nawożenia ze względu na oszczędność czasu oraz gwarancję równomiernego rozsiania nawozu. Do takich nawozów należ np. Salmag z borem® (B - 0,2%), Saletrzak 27 standard z borem (B - 0,2%), POLIFOSKA® PETROPLON (B - 0,1%), POLIFOSKA® TYTAN (żelazo 0,5% i cynk 0,05%), POLIFOSKA® START (0,15% B, 0,5% Fe i 0,02 Zn), Amofoska® 5-10-25 z borem (B - 0,1%).

 
Stosując mikroelementy trzeba mieć na względzie, że jest to specyficzna grupa składników pokarmowych z niewielkim marginesem bezpieczeństwa pomiędzy deficytem a zawartością toksyczną.
 

Dlatego przy aplikacji doglebowej należy uwzględnić jej zasobność, a przy aplikacji dolistnej koniecznie trzeba przestrzegać instrukcji stosowania. Jest to niezwykle istotne, gdyż nadmiar jak i niedobór składników pokarmowych może prowadzić do zaburzenia wielu procesów fizjologicznych.


Literatura:
1. Kocoń A. Potrzeby nawożenia mikroelementami. SiR IUNG-PIB 2013, zeszyt 34(8).
2. Jadczyszyn T., Kowalczyk J., Lipiński W. Nawożenie mineralne na gruntach ornych i użytkach zielonych. Instrukcja upowszechnieniowa nr 151, Puławy 2008.
3. Nurzyński J. Nawożenie roślin ogrodniczych. Lublin 2003.

Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny?

Nie był pomocny
Był średnio pomocny
Był pomocny
Był bardzo pomocny

Tagi

Ekspert nawozy.eu

Masz pytanie dotyczące tego artykułu? Szukasz porady?

Ilość pytań do ekspertów, które możesz jeszcze zadać w tym miesiącu: 2
*pola wymagane
doradca nawozy.eu

doradca nawozy.eu


Zapytaj eksperta

NEWSY

Z kraju

Straty w przechowywanych owocach i warzywach

W okresie zimy w sezonie 2019/2020 do przechowania trafiło 3,7 mln t ziemniaków, co stanowi 56% zbiorów z 2019 r.

Z kraju

Niskie plony wiśni

Według analityków EastFruit, zbiór wiśni w Polsce rozpocznie się w ciągu około 2 tygodni.

Z kraju

Jedynie kukurydza drożeje w skupie

W dniach od 18 do 24 maja 2020 roku maleją ceny zbóż w skupie, ale prócz kukurydzy.

Z kraju

Cena rzepaku niższa o 0,7%

W dniach od 24 do 31 maja 2020 roku cena rzepaku zmniejszyła się o 12 zł/t. Odnotowano spadek cen śruty rzepakowej i wzrost cen oleju rzepakowego rafinowanego.

Z kraju

nawozy.eu polecają

charakterystyka ogólna, wymagania glebowe i pokarmowe, wybór nawozu, pogoda, notowania

upload/newsy/4429/wheat-1506830-1280_nmedium.jpg

Jedynie cena pszenicy konsumpcyjnej w skupie zmalała

W dniach od 13 do 19 kwietnia 2020 roku zaobserwowano wzrost cen zbóż w skupie, ale prócz pszenicy konsumpcyjnej, która w tym czasie potaniała.

Zboża
upload/nawozenie/4/rzepak_1_medium.jpg
Nawożenie upraw

Rzepak ozimy
Prawidłowy rozwój rośliny jesienią decyduje o możliwościach jej plonowania
Krośnice
piątek, 5 Czerwiec 2020
14°C
12°C
min
16°C
max
Najciekawsze informacje z serwisu nawozy.eu na Twojej skrzynce pocztowej.
Proszę wpisać poprawny adres e-mail.
Proszę zalogować się na swoje konto i zmienić ustawienia newslettera.
Potwierdź zapisanie się do newslettera klikając w link w wiadomości wysłanej na Twój adres e-mail.
Nieznany błąd, spróbuj ponownie za chwilę.
Proszę zaznaczyć zgodę.
0
Najciekawsze informacje z serwisu nawozy.eu na Twojej skrzynce pocztowej.
Proszę wpisać poprawny adres e-mail.
Proszę zalogować się na swoje konto i zmienić ustawienia newslettera.





Potwierdź zapisanie się do newslettera klikając w link w wiadomości wysłanej na Twój adres e-mail.




Nieznany błąd, spróbuj ponownie za chwilę.
Proszę zaznaczyć zgodę.