Content

Porady ekspertów

Zboża, Rośliny

Praktyczne nawożenie roślin zbożowych P i K

Data2017-02-05 Ilość wyświetleń3995 wyświetleń
dodaj
do ulubionych
usuń
z ulubionych

Nawozy kompleksowe działają efektywnie
Nawozy kompleksowe działają efektywnie

Zboża w Polsce stanowią najważniejszą grupę roślin uprawnych, o czym świadczy powierzchnia uprawy, która w strukturze zasiewów stanowi około 70%. Spośród wszystkich gatunków zbóż największe znaczenie mają: pszenica, jęczmień, pszenżyto, żyto i owies. Każdy z wymienionych gatunków charakteryzuje się swoją specyfiką związaną z biologią rośliny, która decyduje o wymaganiach glebowych i zapotrzebowaniu roślin na składniki pokarmowe.

Najbardziej wymagające gatunki zbóż odnośnie siedliska i agrotechniki to przede wszystkim pszenica i jęczmień, wymagają one gleb żyznych, utrzymanych w dobrej strukturze, następnie pszenżyto, które plonuje najlepiej na glebach kompleksów pszennych i żytnich bardzo dobrych. Żyto i owies można uprawiać na glebach zaliczanych do kompleksu żytniego słabego i bardzo słabego, tolerują one odczyn kwaśny.

Znaczenie fosforu i potasu

Fosfor (P) podobnie jak i potas (K) należy do grupy makroelementów określanych jako pierwiastki niezbędne, a więc takie których działania i funkcji nie da się zastąpić poprzez inny składnik pokarmowy, a ich deficyt może wpłynąć znacznie na wielkość plonu. Wymagania pokarmowe zbóż odnośnie tych składników są duże, a ich dawki muszą uwzględniać przede wszystkim zasobność gleby oraz ilość składnika niezbędną na wytworzenie określonej jednostki plonu.

Fosfor
w roślinie wchodzi m. in. w skład kwasów nukleinowych oraz pełni kluczową rolę w reakcjach przenoszenia i akumulacji energii. Obecność fosforu w początkowej fazie rozwoju rośliny zapewnia prawidłowy rozwój korzeni, a w związku z tym odporność na suszę i niedobór składników pokarmowych w późniejszym okresie wzrostu i rozwoju. Optymalne odżywienie tym składnikiem sprzyja dobremu krzewieniu się roślin, zwiększa ilość ziaren w kłosie, stymuluje ich wypełnienie oraz skraca okres dojrzewania.

Potas jest aktywatorem około 50 enzymów, uczestniczy m. in. w transpiracji, utrzymywaniu równowagi jonowej, a także spełnia ważną rolę w wytwarzaniu przez rośliny węglowodanów, w tym głównie skrobi w ziarnie. W uprawie zbóż największe tempo pobierania potasu przypada na okres strzelania w źdźbło i utrzymuje się do fazy kłoszenia. Potas uczestniczy i jest niezastąpiony w wielu procesach życiowych. Jony potasu regulują gospodarkę wodną i transport składników mineralnych, syntezę węglowodanów, kwasów nukleinowych i białek oraz ich przemieszczanie w roślinie.

 
Dobre zaopatrzenie roślin w potas zwiększa ich odporność na stresy abiotyczne i czynniki chorobotwórcze.
 

W roślinie potas gromadzony jest w soku komórkowym, a zmiany jego stężenia sterują procesami otwierania i zamykania aparatów szparkowych, czym rośliny regulują intensywność parowania i pobierania wody, a w konsekwencji także temperaturę. Rośliny dobrze odżywione potasem zużywają mniej wody na wyprodukowanie jednostki plonu. Są zatem mniej wrażliwe na stres suszy, który w Polsce coraz częściej bywa czynnikiem ograniczającym plonowanie roślin uprawnych.

Plonotwórcza rola fosforu i potasu w kształtowaniu ilości i wielkości plonu ziarna, pomimo wyraźnie określonych dla nich funkcji w roślinie nie jest bezpośrednia. Składniki te odgrywają ważną rolę w procesach metabolicznych i fizjologicznych w roślinie. Niemniej jednak trudno tutaj mówić o wpływie dawki na wielkość i jakość plonu, tak jak to jest w przypadku nawożenia azotem. Większy wpływ na wielkość uzyskiwanego plonu ma aktualna zasobność gleby, która powinna być utrzymywana na poziomie co najmniej średnim. Efekt plonotwórczy dla zwiększonej dawki fosforu czy potasu w stosunku do potrzeb pokarmowych może ujawnić się dopiero na glebach o bardzo niskiej lub niskiej zasobności w P i K.

Nawożenie P i K

Nawożenie fosforem i potasem jest jednym z głównych elementów technologii uprawy zbóż. Przede wszystkim musimy w pierwszej kolejności dążyć do zbudowania zasobności gleby na poziomie co najmniej średnim, tak aby czynnikiem głównym (nie włączając w to uwarunkowań pogodowych, odczynu gleby) decydującym o wielkości plonu było nawożenie azotem. Pierwszy krok jaki należy wykonać to analiza chemiczna próbki glebowej w celu poznania aktualnej zasobności. Następnie, posiadając tę wiedzę przy ustaleniu dawki nawozu, należy skorzystać z współczynnika korekcyjnego (tab. 1), który zmodyfikuje wielkość dawki wynikającej z potrzeb nawozowych dla danego gatunku.

Tabela 1. Wartość współczynnika korekcyjnego

Zawartość w glebie P i K
b. niskaniskaśredniawysokab. wysoka
1,51,2510,750,50

Wartość współczynnika wynosi 0,75 lub 0,50 odpowiednio dla gleb o wysokiej i bardzo wysokiej zawartości składników, a dla gleb o zawartości niskiej i bardzo niskiej – odpowiednio 1,25 i 1,50.

W praktyce oznacza to, że:

  • potrzeby nawożenia są o 25% większe od potrzeb pokarmowych roślin na glebach o niskiej zawartości składnika i o 25% mniejsze na glebach o zawartości wysokiej,
  • potrzeby nawożenia są o 50% większe od potrzeb pokarmowych roślin na glebach o bardzo niskiej zawartości składnika i o 50% mniejsze na glebach o zawartości bardzo wysokiej,
  • na glebach o zawartości średniej fosforu i potasu współczynnik korekcyjny wynosi 1, a to oznacza, że potrzeby nawożenia są równe potrzebom pokarmowym roślin.

Nawożenie fosforem powinno być stosowane wyłącznie przedsiewnie, bowiem pogłówne staje się mało efektywne. Nawozy fosforowe na glebach cięższych korzystniej jest zastopować jesienią przed orką siewną, przedzimową, natomiast na glebach lżejszych zabieg ten można przesunąć na okres wiosny. Pierwiastek ten musi być dostępny dla rośliny w całym okresie wegetacji, ale największe jego zapotrzebowanie przypada w początkowym okresie, kiedy to następuje budowa systemu korzeniowego, w zbożach ozimych wczesną wiosną w momencie ruszenia wegetacji oraz w okresie nalewania ziarna. Dobrym uzupełnieniem chwilowych niedoborów P w fazach krytycznych może być stosowanie dokarmiania dolistnego.

Zwiększenie niebezpieczeństwa zakłóceń w pobieraniu fosforu występuje:

  • na glebach zakwaszonych, 
  • na glebach nawożonych niskimi dawkami fosforu (w warunkach niskiej i bardzo niskiej zasobności gleb w ten składniki).

Nawozy potasowe na glebach cięższych korzystniej jest zastosować jesienią przed orką przedzimową, natomiast na glebach lżejszych – w okresie wiosennym. Największe ubytki z gleby powodowane są pobieraniem tego składnika przez rośliny, ale też duże ilości wymywane są w głąb gleby. Odpowiednie zaopatrzenie roślin w K zwiększa ich reakcję na nawożenie azotem. 

Zgodnie z zaleceniami nawożenia fosforem nie należy stosować, jeśli jego zawartość w glebie przekracza 40 mg P2O5·100 g-1 (80 mg P2O5·100 g-1 w glebach węglanowych). Nawożenia potasem można zaniechać, jeśli zawartość składnika jest większa niż 35 mg K2O·100 g-1 w glebach bardzo lekkich, 40 mg K2O·100 g-1 w glebach lekkich, 50 mg K2O·100 g-1 w glebach średnich i 60 mg K2O·100 g-1 w glebach ciężkich.

Na rynku występuje szeroki asortyment nawozów zalecanych pod uprawy zbożowe. Do dyspozycji mamy m. in nawozy jednoskładnikowe (Super fos dar 40 - superfosfat wzbogacony i sól potasową) lub nawozy kompleksowe (POLIFOSKA® KRZEM, POLIFOSKA® 5, 6, 8, Polifoska ® PLUS i Amofoski) których stosowanie ma wiele zalet m. in zagwarantowana jednorodność wysiewu, a także zawartość dodatkowych składników tj. azot, siarka, magnez. Nawozy kompleksowe charakteryzują się różnym stosunkiem P:K. W przypadku zbioru słomy, kiedy uprawiamy po sobie rośliny zbożowe, nawóz kompleksowy powinien charakteryzować się szerszym stosunkiem fosforu do potasu (P:K), wynoszącym co najmniej 1:1,5. W przypadku przyorywania słomy w uprawie zbóż po sobie nawóz powinien charakteryzować się węższym stosunkiem P:K, czyli 1:1 do 1:1,5.

Literatura:
1.Grzebisz W. 2012: Technologie nawożenia roślin uprawnych – fizjologia plonowania. Tom 2 Zboża i kukurydza ss. 280.
2.Jadczyszyn T., Kowalczyk J., Lipiński W. 2012: Zalecenia nawozowe dla roślin uprawy polowej i trwałych użytków zielonych. Instrukcje upowszechnieniowa, IUNG-PIB, Puławy, 151: s.1-23.
3.Pecio A. 2014 Nawożenie zbóż ozimych Studia i Raporty IUNG-PIB, nr 37(11) s. 33-46 .

Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny?

Nie był pomocny
Był średnio pomocny
Był pomocny
Był bardzo pomocny

Tagi

Ekspert nawozy.eu

Masz pytanie dotyczące tego artykułu? Szukasz porady?

Ilość pytań do ekspertów, które możesz jeszcze zadać w tym miesiącu: 2
*pola wymagane
doradca nawozy.eu

doradca nawozy.eu


Zapytaj eksperta

NEWSY

Zboża

Susza rolnicza wśród truskawek, zbóż i krzewów owocowych

Jak wskazują eksperci IUNG, w okresie od 11 kwietnia do 10 czerwca 2019 roku, notuje się wystąpienie suszy rolniczej w Polsce.

Zboża

Stabilizacja cen pszenicy i kukurydzy w skupie

W dniach od 27 maja do 2 czerwca 2019 roku zaobserwowano spadek lub stabilizację cen zbóż w skupie.

Zboża

Większy eksport ziarna zbóż

W marcu bieżącego roku wyeksportowano 324 tys. t ziarna zbóż w stosunku do 312 tys. t miesiąc wcześniej, w tym 203 tys. t pszenicy wobec 180 tys. t, 20 tys. t żyta względem 35 tys. t, 82 tys. t kukurydzy w odniesieniu do 63 tys. t, a także mniejsze ilości pozostałych zbóż.

Zboża

Maleją ceny polskich zbóż

W dniach od 2 do 9 czerwca 2019 roku odnotowano spadek cen większości polskich zbóż. W tym największe zwyżki dotknęły owies konsumpcyjny, a zniżki jęczmień konsumpcyjny. Za to obniżkę cen odnotowała kukurydza i pszenica.

Zboża

nawozy.eu polecają

charakterystyka ogólna, wymagania glebowe i pokarmowe, wybór nawozu, pogoda, notowania

upload/newsy/3720/cornfield-1703986-1280_nmedium.jpg

Ceny większości zbóż w skupie maleją

W dniach od 22 kwietnia do 5 maja 2019 roku zaobserwowano spadek większości cen zbóż w skupie.

Zboża
upload/nawozenie/9/trawa2_medium.jpg
Nawożenie upraw

Trawy w uprawie polowej
Trawa w uprawie polowej stanowi bardzo obfite źródło paszy.
Nowy Dwór Gdański
środa, 5 Czerwiec 2019
20°C
15°C
min
25°C
max
Najciekawsze informacje z serwisu nawozy.eu na Twojej skrzynce pocztowej.
Proszę wpisać poprawny adres e-mail.
Proszę zalogować się na swoje konto i zmienić ustawienia newslettera.
Potwierdź zapisanie się do newslettera klikając w link w wiadomości wysłanej na Twój adres e-mail.
Nieznany błąd, spróbuj ponownie za chwilę.
Proszę zaznaczyć zgodę.
0
Najciekawsze informacje z serwisu nawozy.eu na Twojej skrzynce pocztowej.
Proszę wpisać poprawny adres e-mail.
Proszę zalogować się na swoje konto i zmienić ustawienia newslettera.





Potwierdź zapisanie się do newslettera klikając w link w wiadomości wysłanej na Twój adres e-mail.




Nieznany błąd, spróbuj ponownie za chwilę.
Proszę zaznaczyć zgodę.