Content

Porady ekspertów

Zboża, Rośliny, Z kraju

Zanim zasiejemy pszenicę ozimą… - ważne czynniki agrotechniczne!

Data2015-07-08 Ilość wyświetleń6432 wyświetleń
dodaj
do ulubionych
usuń
z ulubionych

Prawidłowe zabiegi agrotechniczne wpływają na plon i parametry jakościowe ziarna
Prawidłowe zabiegi agrotechniczne wpływają na plon i parametry jakościowe ziarna

Na ilość i jakość plonu duży wpływ mają czynniki agrotechniczne w tym wybór odpowiedniej odmiany. Błędy popełniane już na etapie siewu i początkowego wzrostu roślin nie pozostają bez wpływu na kształtowanie się przyszłego plonu ziarna.

Prawidłowa agrotechnika – pomimo ogromnej wiedzy nadal popełniamy błędy…

Czynniki agrotechniczne mają bardzo duży wpływ na uzyskiwanie wysokich plonów o dobrych parametrach jakościowych ziarna. Tylko w warunkach prawidłowej agrotechniki może się ujawnić potencjał odmiany, zakodowany genetycznie.

Ważny jest dobór odpowiedniej odmiany

Najtańszym sposobem zwiększania plonów zbóż jest wprowadzenie do uprawy nowych odmian. Na rynku znajduje się wiele odmian pszenicy ozimej, zarówno z polskiego katalogu odmian, jak i z katalogu unijnego (CCA), które bardziej lub mniej nadają się do uprawy w naszych warunkach klimatycznych. Zanim zaopatrzymy się w materiał siewny, warto wcześniej zapoznać się z charakterystyką odmiany. W opisie odmiany zawarte są podstawowe informacje o odmianie, m.in. mrozoodporność, zdrowotność, podatność na wyleganie, wczesność dojrzewania, wymagania odnośnie stanowiska itp.

Bardzo pomocne mogą też być wyniki badań prowadzonych na terenie całej Polski w ramach Porejestrowego Doświadczalnictwa Odmianowego (PDO). Pozwalają one wybrać określoną odmianę dopasowaną do warunków panujących w naszym gospodarstwie. Przy wyborze warto korzystać z Listy Odmian Zalecanych (LOZ). Uprawa odmian mało znanych i nie sprawdzonych w warunkach klimatycznych Polski bywa ryzykowna. W obrębie gospodarstwa warto wysiewać więcej niż jedną odmianę. Wówczas w warunkach srogiej i bezśnieżnej zimy mamy mniejsze ryzyko wymarznięcia. Przykładem może być bardzo mroźna zima 2011/2012, kiedy w wielu regionach Polski wymarzło większość zasiewów jesiennych.

Aktualną Listę Odmian Zalecanych dla województwa opolskiego, stanowią odmiany:
ARKADIA, BAMBERKA, BRILLIANT, JULIUS, KWS OZON, LINUS, MULAN, OSTROGA o, PAMIER, PATRAS, SAILOR. Po zbiorach 2015 lista ta może ulec niewielkiej zmianie.

Informacja o rekomendacji odmian pszenicy ozimej (a także innych gatunków) dla wszystkich województw, można uzyskać na stronie:
Centralnego ośrodka badań odmian roślin uprawnych

Pszenica ma największe wymagania spośród wszystkich zbóż ozimych

Z tego względu powinna być uprawiana na najlepszych glebach. Jeśli natomiast do uprawy tego gatunku przeznaczamy słabsze stanowiska, wówczas należy zwrócić większą uwagę na dobór odmiany, a glebę utrzymywać w wysokiej kulturze. Na słabszych glebach nie powinno się stosować zbyt wielu uproszczeń i „oszczędnych technologii”. 

Wybór właściwego przedplonu jest istotny, głównie ze względu na podatność pszenicy na choroby podstawy źdźbła i systemu korzeniowego. Najgorszym przedplonem dla pszenicy ozimej są: pszenica, jęczmień i żyto. Jeśli zakładamy uprawę dwóch roślin zbożowych po sobie to pszenicę powinniśmy uprawiać w pierwszym roku. 

W tabeli 1 zestawiono plonowanie pszenicy ozimej w Łosiowie (doświadczenie PDO), uprawianej po rzepaku ozimym i pszenicy ozimej w optymalnym terminie siewu na intensywnym poziomie agrotechniki. Do najlepiej plonujących odmian uprawianych po rzepaku ozimym należały: Jenga, Patras, Kepler a po pszenicy ozimej Galvano, Arkadia, Jenga.

Tabela 1. Pszenica ozima. Plon ziarna przy 14 % wilgotności (% wzorca) w różnych wariantach agrotechnicznych na intensywnym poziomie agrotechniki – a2 . Łosiów. Lata zbioru 2014, 2013-2014.


Lp.

Odmiana
Optymalny termin siewu przedplon rzepak ozimyOptymalny termin siewu przedplon pszenica ozimaŚrednia
20142013-201420142013-201420142013-2014
Wzorzec dt/ha112,698,696,491,9104,595,2
1Figura879096999194
2KWS OzonLOZ10910499101104102
3PatrasLOZ11811295100106106
4Artist103-94-98-
5Rapsodia909589958995
6Bogatka808587918488
7Smuga72871091029094
8LegendaLOZ1171089499106103
9Jenga113113104105108109
10MulanLOZ959596969596
11Muszelka848998969193
12Ostroga oLOZ909494949294
13Bagou959499959795
14BamberkaLOZ1011039810499103
15Smaragd10210397103100103
16Banderola88951011039599
17Jantarka799088968493
18Kepler1151109598105104
19Kredo100105105103102104
20SailorLOZ899398969395
21ArkadiaLOZ102102111106107104
22LinusLOZ97103108105102104
23Meister11310710197107102
24Astoria989510410210199
25Praktik104971059710597
26Platin108105108104108104
27Estivus115110109105112108
28Lavantus100-103-102-
29BrilliantLOZ116105110104113104
30Galvano9297111111101104
31JuliusLOZ10310191949798
32Opus113109105103109106
33PamierLOZ1131059798105102

Wzorzec – średnia dla wszystkich badanych odmian,
LOZ – Lista Odmian Zalecanych
Źródło: Wyniki porejestrowych doświadczeń odmianowych i rolniczych w województwie opolskim (2013-2014) - SDOO w Głubczycach

Wysiewać ziarno zaprawione

Zaprawianie materiału siewnego to dobry, bezpieczny i tani sposób na zabezpieczenie roślin przed chorobami. Chroni plantacje pszenicy ozimej przed wieloma groźnymi sprawcami chorób grzybowych, których często nie można zwalczać innymi zabiegami. Zwalcza się w ten sposób głównie grzyby, które zaczynają swój rozwój wraz z kiełkowaniem zboża.

Jaka gęstość wysiewu?

Wielkość ta jest ściśle skorelowana z terminem siewu, zdolnością produkcyjną danego pola, sposobem prowadzenia łanu, a także cechami genetycznymi danej odmiany (jej zdolności do krzewienia). Stąd ustalenie idealnej dla danego pola ilości wysiewu jest kwestią trudną, podejmowaną każdorazowo przez rolnika. Najlepiej jest jeśli po wschodach pszenicy ozimej jej obsada wynosi, zależnie od jakości gleby, 280 – 390 szt./m2

W latach 2009 - 2010 w Głubczycach przeprowadzono doświadczenia agrotechniczne z pszenicą ozimą, których celem było określenie wpływu gęstości siewu ziarna, na plonowanie roślin. Badano wpływ wysiewu: 200, 300, 400 i 500 szt./m2 na pięć odmian pszenicy ozimej (Tonacja, Bogatka, Figura, Muszelka i Finezja). W doświadczeniu, założonym na bardzo dobrych glebach, różnice w plonie ziarna pomiędzy ilość wysiewu: 300, 400 i 500 szt./m2 były nieduże, wskazujące na celowość obniżania norm wysiewu pszenicy ozimej. Przy wysiewie 500 - 600 ziaren/m2 nie tylko zmniejsza się plon, ale także jakość ziarna ulega pogorszeniu. Mniejsza jest również masa tysiąca ziaren oraz gęstość. Zbyt gęste plantacje pszenicy ozimej są podatne na wyleganie, rozwój chorób jest ułatwiony, w wyniku czego choroby grzybowe szybko opanowują łan powodując duże straty w plonie. Należy więc preferować siewy niezbyt gęste, co pozwala na samoregulację łanu i umożliwia dostosowanie się roślin do warunków siedliska.
Opóźniając termin siewu, norma wysiewu powinna być wyższa, lecz nie należy przesadzać. Zalecana ilość wysiewu w skrajnie opóźnionym terminie to 450 ziaren/m2. Należy pamiętać, że pszenicę zasianą w terminie opóźnionym, należy wiosną jak najszybciej zasilić azotem i wykonać zabieg herbicydowy. Nie ma potrzeby nadmiernego zwiększania ilości wysiewu.

Ilość wysiewu powinna być uzależniona od pożądanej końcowej obsady kłosów, która dla pszenicy wynosi 500-650 szt./m2.

Do wysiewu należy używać ziarna o wysokiej wartości użytkowej, gdyż decyduje ona o pełnych i wyrównanych wschodach oraz o prawidłowym wzroście i rozwoju roślin (czystość powyżej 98 proc., zdolność kiełkowania powyżej 95 proc). Najlepiej ustalając ilość wysiewu korzystać z wzoru:

                                    gęstość siewu (szt. ziaren/ha) x MTZ(g) x 100
Ilość wysiewu w kg/ha = ------------------------------------------------------------
                                   czystość ziarna x zdolność kiełkowania


Masa 1000 ziaren tej samej odmiany zmienia się w dużych zakresach, w zależności od roku i sposobu uprawy (40-50 gramów i więcej). Podobna sytuacja ma miejsce ze zdolnością kiełkowania, która może różnić się o kilka procent.

Jesienne nawożenie pszenicy ozimej

Wysoki plon można uzyskać tylko w warunkach, gdy stworzymy roślinom optymalne warunki wzrostu i rozwoju już we wczesnych fazach rozwojowych. Z uwagi na to, nie wolno zapominać o nawożeniu podstawowym, uwzględniającym fosfor, potas, magnez, a także siarkę, którą warto zastosować jeszcze jesienią. W nawożeniu należy uwzględniać nawozy wieloskładnikowe, jak: POLIFOSKA® 4, POLIFOSKA® 5, POLIFOSKA® M, POLIFOSKA® PLUS wzbogacone magnezem i siarką, Amofoska® 4-16-18 czy też Amofoska® 4-10-28, Amofoska® 4-12-20, Amofoska® 4-12-12 zwierające obok magnezu i siarki także wapń. Stosując nawożenie podstawowe należy pamiętać, że fosfor to pierwiastek odpowiedzialny za rozbudowę systemu korzeniowego roślin, dlatego nawet w warunkach wysokiej zawartości tego składnika w glebie, niezwykle ważne jest startowe nawożenie fosforem z wykorzystaniem Fosdar™ 40 superfosfat wzbogacony z wapniem.

Jesienna ochrona plantacji pszenicy ozimej

Chwasty w pszenicy ozimej można zwalczać, jesienią lub wiosną po ruszeniu wegetacji. Jednak jak wykazują wieloletnie doświadczenia polowe, podstawowym zaleceniem odchwaszczania pszenicy ozimej jest wykonanie zabiegu herbicydowego już jesienią. Zabiegi herbicydowe wykonywane wiosną, powinny być jedynie „poprawką” w zwalczaniu chwastów.

W warunkach długiej i ciepłej jesieni na liściach pszenicy możemy obserwować objawy chorobowe (mączniak prawdziwy, septorioza liści), wówczas należy przeprowadzić zabieg nalistny. Szczególną uwagę powinniśmy zwrócić także na mszyce, które mogą zasiedlać młode rośliny pszenicy. Te niewielkie owady są wektorami bardzo groźnych chorób wirusowych zbóż.

Literatura:
1. Grzebisz W. 2007. System nawożenia zbóż ozimych. Zboża wysokiej jakości. Biopaliwa. Poradnik dla producentów. Agro Serwis, Warszawa, 78-84.
2. Horosiewicz-Janka J., Korbas M. Mrówczyński M. 2013. Metodyka integrowanej ochrony pszenicy ozimej i jarej dla producentów. Poznań
3. Mrówczyński M., Wachowiak H. 2013. Zboża wysokiej jakości – wszechstronne wykorzystanie. Poradnik dla producentów. Agro Serwis, Warszawa.
4. Kościelniak W., Pyziak K. 2005. Agrotechnika pszenicy jakościowej. Łosiów.
5. Kościelniak W. 2005. Intensywna uprawa pszenicy. Broszura BASF Polska.
6. Kościelniak W. 2000. Nowoczesna uprawa pszenicy ozimej i jarej. OODR Łosiów, 3-12.
7. Paradowski A., Czubiński T. 2011. Chwasty – zwalczaj w zbożach i rzepaku. Wydanie specjalne Top Agrar Polska. Poznań.
8. Podolska G. 2010. Wykorzystywanie wyników badań agrotechnicznych do kształtowania jakości ziarna zbóż. Wieś Jutra, 4(141) – 14-16
9. Wacławowicz R., 2008. Uprawa pszenicy ozimej. Łosiów.
10. Wyniki porejestrowych doświadczeń odmianowych i rolniczych w województwie opolskim - SDOO w Głubczycach

Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny?

Nie był pomocny
Był średnio pomocny
Był pomocny
Był bardzo pomocny

Tagi

Ekspert nawozy.eu

Masz pytanie dotyczące tego artykułu? Szukasz porady?

Ilość pytań do ekspertów, które możesz jeszcze zadać w tym miesiącu: 2

*pola wymagane
doradca nawozy.eu

dr inż. Agnieszka Krawczyk


Zapytaj eksperta

NEWSY

Zboża

Obniżka większości cen zbóż

W dniach od 6 do 13 września 2020 roku odnotowano spadek większości cen polskich zbóż. W tym największe obniżki dotknęły jęczmień paszowy, a zwyżki owies paszowy. Również tańsza była w tym czasie pszenica i droższa kukurydza.

Zboża

Rosną ceny zbóż

W dniach od 13 do 20 września 2020 roku odnotowano wzrost większości cen polskich zbóż. W tym największe obniżki dotknęły kukurydzy, a zwyżki pszenicę paszową. Również droższa była w tym czasie pszenica konsumpcyjna.

Zboża

W skupie wzrost cen zbóż

W dniach od 31 sierpnia do 6 września 2020 roku wzrosły cen zbóż w skupie.

Zboża

W skupie więcej za kukurydzę i żyto

W dniach od 7 do 13 września 2020 roku odnotowano różnokierunkowe zmiany cen zbóż w skupie.

Zboża

nawozy.eu polecają

charakterystyka ogólna, wymagania glebowe i pokarmowe, wybór nawozu, pogoda, notowania

upload/newsy/4717/rice-1600219-1280_nmedium.jpg

Mimo niższej prognozy produkcja ryżu na świecie będzie większa

Globalna produkcja ryżu w sezonie 2020/21 jest prognozowana na 499,6 mln ton, co oznacza spadek o 0,5 mln ton w stosunku do poprzedniej prognozy, ale o prawie 1 procent więcej niż rok wcześniej i najwyższa w historii.

Rośliny
upload/nawozenie/11/kukurydza_medium.jpg
Nawożenie upraw

Kukurydza na kiszonkę
Równomierne wschody uzyskuje się dopiero w temperaturze 9-10ºC
Sieradz
wtorek, 29 Wrzesień 2020
14°C
12°C
min
17°C
max
Najciekawsze informacje z serwisu nawozy.eu na Twojej skrzynce pocztowej.
Proszę wpisać poprawny adres e-mail.
Proszę zalogować się na swoje konto i zmienić ustawienia newslettera.
Potwierdź zapisanie się do newslettera klikając w link w wiadomości wysłanej na Twój adres e-mail.
Nieznany błąd, spróbuj ponownie za chwilę.
Proszę zaznaczyć zgodę.
0
Najciekawsze informacje z serwisu nawozy.eu na Twojej skrzynce pocztowej.
Proszę wpisać poprawny adres e-mail.
Proszę zalogować się na swoje konto i zmienić ustawienia newslettera.





Potwierdź zapisanie się do newslettera klikając w link w wiadomości wysłanej na Twój adres e-mail.




Nieznany błąd, spróbuj ponownie za chwilę.
Proszę zaznaczyć zgodę.