W artykule: 

• kiedy pszenica ozima faktycznie rozpoczyna wegetację, nawet jeśli nie widać tego na pierwszy rzut oka, 
• jak wcześnie należy przygotować pierwszą dawkę azotu, 
• jakie nawozy azotowe sprawdzają się przy wczesnym, zgodnym z przepisami terminie. 

Pszenica zaczyna pracować wcześniej niż wskazuje wygląd pola

Wczesną wiosną pszenica ozima często sprawia wrażenie rośliny pozostającej jeszcze w spoczynku. Liście są niskie, barwa bywa przytłumiona, a pole nie wygląda „zielono”. Tymczasem procesy fizjologiczne w roślinie zaczynają się znacznie wcześniej niż pojawiają się widoczne objawy wzrostu.

Już przy niewielkim wzroście temperatury gleby:

• system korzeniowy stopniowo odzyskuje aktywność, 
• rozpoczyna się regeneracja po zimie, 
• roślina przygotowuje się do intensywnego pobierania składników pokarmowych. 

Niska dostępność azotu w tym momencie nie zatrzymuje wzrostu, ale ogranicza jego potencjał. 

Kiedy pszenica jest gotowa na pierwszą dawkę azotu?

Termin pierwszej dawki nie powinien wynikać wyłącznie z daty w kalendarzu. W praktyce polowej kluczowe są trzy elementy: 

• gleba nie jest zamarznięta i nie jest nadmiernie uwilgotniona, 
• możliwy jest wjazd na pole zgodnie z obowiązującymi przepisami, 
• rośliny zachowały zdrowy węzeł krzewienia i żywy system korzeniowy. 

Jeżeli warunki prawne i polowe pozwalają na aplikację nawozu, pszenica powinna mieć zapewniony dostęp do azotu już na etapie regeneracji. 

Zapewnienie pszenicy azotu w momencie rozpoczęcia regeneracji ułatwia prowadzenie łanu w dalszej części sezonu i stabilizuje plon już od początku wiosny

Dlaczego zbyt późna pierwsza dawka ogranicza efekt nawożenia?

Pierwsza dawka azotu w pszenicy: 

• odpowiada za odbudowę systemu korzeniowego, 
• decyduje o sile regeneracji po zimie, 
• wpływa na utrzymanie i rozwój pędów produktywnych. 

W praktyce opóźnianie nawożenia prowadzi do sytuacji, w której: 

• roślina słabiej wykorzystuje zapasy azotu glebowego, 
• krzewienie wtórne jest ograniczone, 
• kolejne dawki muszą „ratować” kondycję łanu zamiast budować plon. 

Azot podany zbyt późno działa, ale już z mniejszą efektywnością. 

Jak podejść do pierwszej dawki w praktyce?

Cel pierwszej dawki
Pierwsza dawka azotu w pszenicy: 

• ma pobudzić regenerację, 
• ma zapewnić stabilny start wegetacji, 
• nie musi pokrywać całego zapotrzebowania rośliny. 

Najważniejsza jest dostępność azotu w glebie w momencie rozpoczęcia aktywnego wzrostu.

Dawka a warunki
Przy chłodnej glebie lepsze efekty daje umiarkowana dawka zastosowana wcześnie niż wysoka dawka podana z opóźnieniem. Dobór ilości powinien uwzględniać:

• stan plantacji po zimie, 
• obsadę i stopień rozkrzewienia, 
• plan dalszego nawożenia. 

Jakie nawozy azotowe sprawdzają się przy wczesnym terminie?

Przy wczesnej aplikacji najlepiej wybierać nawozy: 

• o przewidywalnym działaniu w niskiej temperaturze, 
• zawierające azot azotanowy i amonowy, 
• umożliwiające równomierne rozsianie. 

Przykładowe rozwiązania: 

• Saletra amonowa (np. Zaksan) – szybkie działanie i dobra dostępność azotu, 
• Saletrzak (np. Salmag, Saletrosan 30) – stabilniejsze uwalnianie, korzystne przy zmiennych warunkach, 
• eNpluS - dwie formy azotu wzbogacone o dodatek siarki, który zwiększa efektywność wykorzystania azotu przez rośliny, 
• RSM 32 / RSM Optima – równomierne pokrycie i szybka reakcja roślin, 
• Megan 33,5 – nawóz zapewniający szybki efekt startowy. 

Wybór nawozu powinien być dostosowany do technologii gospodarstwa oraz warunków aplikacji. 

Wczesna decyzja azotowa to element planowania, nie ryzyko

Wczesne nawożenie pszenicy: 

• mieści się w ramach obowiązujących przepisów, 
• opiera się na obserwacji warunków glebowych i stanu plantacji, 
• pozwala lepiej wykorzystać potencjał kolejnych dawek azotu.