Termin siewu pszenicy ozimej wpływa na wschody, krzewienie i przygotowanie roślin do zimy. Kalendarz wyznacza optymalne okno siewu, ale o wjeździe w pole powinny decydować również wilgotność i stan gleby, przedplon oraz wymagania odmiany.

• Optymalny termin siewu różni się zależnie od regionu Polski.
• Stan gleby jest równie ważny jak data – najważniejsze jest umieszczenie ziarna na właściwej głębokości i zapewnienie mu dostępu do wilgoci.
• Przy opóźnionym siewie trzeba odpowiednio dobrać odmianę i obsadę, ponieważ pszenica ma mniej czasu na jesienny rozwój.

Kiedy przypada optymalny termin siewu pszenicy ozimej?

W Polsce pszenicę ozimą wysiewa się najwcześniej w regionach północno-wschodnich i wschodnich, gdzie okres jesiennej wegetacji jest krótszy. Najdłuższe okno siewu występuje na zachodzie i południowym zachodzie kraju.

Za orientacyjne terminy można przyjąć:

• północno-wschodnia i wschodnia Polska – 15–25 września,
• centralna i południowo-wschodnia Polska – 20–30 września,
• północno-zachodnia i zachodnia Polska – 20 września–5 października,
• południowo-zachodnia Polska – 25 września–10 października.

Są to jednak przedziały orientacyjne, a nie sztywne daty siewu. Przebieg jesieni w poszczególnych latach jest coraz bardziej zmienny, dlatego termin trzeba konfrontować z warunkami na konkretnym stanowisku.

Termin siewu pszenicy ozimej warto dopasować nie tylko do regionu, ale również do wilgotności i warunków planujących na konkretnym stanowisku

Czy pole jest już gotowe do siewu?

To jedno z najważniejszych pytań przed rozpoczęciem pracy.
W przesuszonej glebie kiełkowanie i wschody mogą być nierównomierne. Z kolei wjazd w zbyt mokre stanowisko może prowadzić do ugniatania gleby i pogorszenia jakości łoża siewnego.

Ziarno powinno trafić w glebę zapewniając dobry dostęp do wilgoci. Dlatego w granicach optymalnego okna siewu warto wykorzystać moment, w którym warunki glebowe pozwalają na prawidłowe wykonanie zabiegu.

Znaczenie ma również rodzaj gleby. Na stanowiskach lżejszych wcześniejszy siew może być korzystniejszy, ponieważ rośliny często potrzebują więcej czasu na osiągnięcie odpowiedniego rozwoju przed zimą.

​Przedplon może przesunąć siew pszenicy

Po wcześnie zbieranym przedplonie jest więcej czasu na zagospodarowanie resztek pożniwnych i przygotowanie gleby. Większym wyzwaniem może być pszenica wysiewana po kukurydzy na ziarno, której zbiór często przesuwa termin prac. Duża ilość resztek kukurydzianych wymaga dokładnego rozdrobnienia i równomiernego rozmieszczenia. Po kukurydzy trzeba również uwzględnić większe ryzyko występowania fuzarioz.

W takiej sytuacji priorytetem nie powinno być samo przyspieszenie siewu, lecz prawidłowe przygotowanie stanowiska i zapewnienie warunków do równych wschodów.

Na jaką głębokość siać pszenicę ozimą?

Na prawidłowo przygotowanym stanowisku pszenicę najczęściej wysiewa się na głębokość około 2–4 cm. Głębokość trzeba jednak dostosować do warunków. Zbyt głęboki siew wydłuża drogę kiełka do powierzchni i zwiększa zużycie substancji zapasowych ziarniaka. Zbyt płytkie umieszczenie nasion może być ryzykowne szczególnie wtedy, gdy wierzchnia warstwa gleby szybko przesycha.

​Ile pszenicy wysiać na hektar?

Normy wysiewu nie powinno się ustalać wyłącznie w kg/ha. Ta sama masa dwóch różnych partii materiału siewnego może oznaczać inną liczbę ziaren.
Punktem wyjścia powinna być zalecana dla danej odmiany liczba kiełkujących ziaren na 1 m², a następnie MTZ i zdolność kiełkowania materiału siewnego.

Obsadę należy dodatkowo dostosować do:

• terminu siewu,
• zdolności odmiany do krzewienia,
• jakości stanowiska,
• przewidywanych warunków wschodów.
  
  

Więcej nasion nie zawsze oznacza lepszy łan. Nadmierne zagęszczenie zwiększa konkurencję roślin o wodę, światło i składniki pokarmowe, a w dalszej części wegetacji może sprzyjać wyleganiu i rozwojowi chorób.

Późny siew pszenicy – co trzeba zmienić?

Opóźnienie siewu oznacza przede wszystkim mniej czasu na rozwój systemu korzeniowego i jesienne krzewienie. Skala konsekwencji zależy od pogody – podczas długiej i ciepłej jesieni pszenica może częściowo wykorzystać wydłużoną wegetację, natomiast szybkie nadejście chłodów ograniczy jej rozwój.

Przy opóźnionym siewie można rozważyć zwiększenie liczby wysiewanych ziaren, ale korekta obsady powinna wynikać z zaleceń dla odmiany i rzeczywistego opóźnienia, a nie ze stałego przelicznika stosowanego na każdym polu.

Jeżeli późniejszy siew jest planowany już wcześniej, np. po kukurydzy, warto wybrać odmianę dobrze tolerującą opóźniony termin siewu i charakteryzującą się odpowiednim tempem rozwoju. Pomocne są wyniki doświadczeń COBORU, Listy Odmian Zalecanych oraz informacje hodowcy.

Dobry start pszenicy zaczyna się również od gleby

Przed siewem warto znać pH oraz zasobność stanowiska w fosfor, potas i magnez. Nawożenie przedsiewne powinno wynikać z wyników analizy gleby, potrzeb pokarmowych pszenicy i zakładanego poziomu plonowania.

Jesienią szczególne znaczenie ma odpowiednie zaopatrzenie w fosfor, wspierający rozwój systemu korzeniowego, oraz potas, który uczestniczy w gospodarce wodnej roślin.

Dlatego przy ustalaniu terminu siewu warto patrzeć szerzej niż na datę. Najlepszy moment to połączenie właściwego okna agrotechnicznego z odpowiednią wilgotnością i przygotowaniem gleby, właściwą głębokością siewu, obsadą oraz odmianą dostosowaną do stanowiska i terminu.