Komisja Europejska przedstawiła szczegółowe zasady nadzwyczajnego wsparcia dla rolników dotkniętych wzrostem cen nawozów, otwierając drogę do uruchomienia tzw. pomocy nawozowej w państwach członkowskich. 

• Rolnicy będą mogli odzyskać do 50% dodatkowych kosztów zakupu nawozów, a w niektórych przypadkach nawet do 80%. 
• Wsparcie może być naliczane na hektar lub na podstawie rzeczywistych kosztów udokumentowanych fakturami. 
• Wszystkie wypłaty mają trafić na konta beneficjentów najpóźniej do 30 czerwca 2027 roku. 

Pomoc nawozowa 2027. Jakie rozwiązania proponuje Unia Europejska?

W odpowiedzi na gwałtowny wzrost cen nawozów związany z napięciami geopolitycznymi oraz zakłóceniami na światowych rynkach, Komisja Europejska zaproponowała pakiet działań wspierających rolników. 

​Jednocześnie państwa członkowskie otrzymały większą elastyczność w wykorzystaniu środków Wspólnej Polityki Rolnej. Polska będzie mogła m.in. zwiększyć pulę płatności bezpośrednich na 2027 rok o maksymalnie 396 mln euro. 

Dopłaty do nawozów – dwie możliwe formy wsparcia

Zgodnie z projektem przepisów państwa członkowskie będą mogły wybrać jeden z dwóch sposobów naliczania pomocy: 

• ryczałt na hektar, oparty na przeciętnym zużyciu nawozów dla określonych upraw lub systemów produkcji, 
• zwrot rzeczywistych kosztów, potwierdzonych dokumentami zakupu.

Ostateczna decyzja dotycząca sposobu wdrożenia programu będzie należała do polskiego rządu. 

Od jakich cen nawozów będzie liczona rekompensata?

Komisja Europejska określiła również mechanizm wyliczania dodatkowych kosztów nawożenia.

Cena referencyjna nawozów ma zostać ustalona na podstawie notowań obejmujących co najmniej trzy kolejne miesiące w okresie od 1 stycznia 2025 r. do 28 lutego 2026 r. Natomiast cena reprezentatywna będzie wyliczana dla okresu wskazanego przez dane państwo członkowskie, jednak nie wcześniej niż od 1 marca 2026 r.

To właśnie różnica pomiędzy tymi wartościami ma stanowić podstawę do obliczenia wysokości wsparcia. 

​
Ile pieniędzy będzie można odzyskać za nawozy?

Projekt przepisów przewiduje, że pomoc pokryje do 50% dodatkowych kosztów zakupu nawozów wynikających ze wzrostu cen.

Znacznie korzystniejsze warunki przewidziano dla gospodarstw realizujących działania środowiskowe. Wsparcie może wzrosnąć nawet do 80% kosztów w przypadku rolników uczestniczących w określonych ekoschematach lub zobowiązaniach związanych z ograniczaniem stosowania nawozów.

Państwa członkowskie będą mogły również ustalić własne limity, dotyczące m.in. maksymalnej liczby hektarów objętych wsparciem lub maksymalnej kwoty przypadającej na gospodarstwo. 

Wcześniejsze zaliczki dopłat bezpośrednich

Pakiet zmian przewiduje również poprawę płynności finansowej gospodarstw. Kraje członkowskie będą mogły wypłacać zaliczki dopłat bezpośrednich w wysokości do 75% jeszcze przed 16 października 2026 roku. Rozwiązanie ma pomóc rolnikom w finansowaniu bieżących zakupów środków do produkcji. 

Kiedy pieniądze trafią do rolników?

Państwa członkowskie mogą już przygotowywać krajowe rozwiązania umożliwiające uruchomienie programu. Zgodnie z projektem Komisji Europejskiej wszystkie płatności z tytułu pomocy nawozowej muszą zostać wypłacone najpóźniej do 30 czerwca 2027 roku.

Obecnie propozycje Komisji są procedowane przez Parlament Europejski i Radę UE. Po ich przyjęciu poszczególne kraje będą mogły określić szczegółowe warunki przyznawania wsparcia swoim rolnikom.