Od 1 stycznia 2026 roku w życie wejdzie unijne rozporządzenie nakładające obowiązek prowadzenia elektronicznej ewidencji zabiegów środkami ochrony roślin. W Polsce miała to regulować ustawa, która jednak została zawetowana przez prezydenta 27 sierpnia 2025 roku. W efekcie, polski system prawny nie przewiduje obecnie krajowych okresów przejściowych ani narzędzi, które miały ułatwić dostosowanie się do nowych wymogów. 

Weto ustawy o środkach ochrony roślin

Ustawa z 5 sierpnia 2025 r. o zmianie ustawy o środkach ochrony roślin miała wdrożyć do polskiego porządku prawnego unijne rozporządzenie wykonawcze Komisji Europejskiej (UE) 2023/564, przyjęte 10 marca 2023 r. Rozporządzenie to wprowadza obowiązek elektronicznej dokumentacji dla profesjonalnych użytkowników środków ochrony roślin – czyli również dla rolników indywidualnych – od 1 stycznia 2026 r.

Zgodnie z komunikatem Kancelarii Prezydenta, weto zostało wydane w trosce o zapewnienie alternatywnej, papierowej formy dokumentacji dla rolników, którzy mogą mieć trudność z korzystaniem z narzędzi cyfrowych. W uzasadnieniu podkreślono również, że przepisy krajowe powinny uwzględniać strukturę polskiego rolnictwa i ograniczony dostęp części gospodarstw do Internetu. 

​
Co zakładało zawetowane prawo?

Zawetowana ustawa przewidywała:

• Budowę systemu teleinformatycznego do elektronicznej ewidencji (część Portalu Rolnika).
• Okresy przejściowe dla mniejszych gospodarstw: 
  • do 2 ha – zwolnienie do końca 2035 r., 
  • do 5 ha – do końca 2030 r., 
  • do 20 ha – do końca 2027 r. 

Według projektu, rolnicy otrzymaliby dostęp do bezpłatnej aplikacji, a obowiązek dokumentowania elektronicznego byłby wprowadzany stopniowo – począwszy od gospodarstw powyżej 20 ha. 

Co oznacza obecny stan prawny?

Wobec braku krajowej ustawy wdrażającej rozporządzenie, obowiązek prowadzenia dokumentacji w formie elektronicznej obejmie wszystkich rolników od 1 stycznia 2026 roku – zgodnie z literalnym brzmieniem przepisów unijnych.

Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi potwierdza, że w obecnym stanie prawnym obowiązek ten dotyczy wszystkich użytkowników profesjonalnych, bez względu na powierzchnię gospodarstwa. 

Stanowisko Komisji Europejskiej: możliwe elastyczne podejście

Z informacji przekazanych przez Komisję Europejską wynika, że: 

• Państwa członkowskie mogą umożliwić czasowe prowadzenie dokumentacji w formie papierowej, pod warunkiem jej późniejszego przekształcenia do wersji elektronicznej. 
• Termin ten może być przedłużony aż do 31 stycznia roku następującego po roku stosowania środka ochrony roślin.
• Komisja zamierza zaproponować przepis umożliwiający państwom czasowe zwolnienie wybranych użytkowników z obowiązku dokumentacji elektronicznej w 2026 roku. 

Portal Rolnika jeszcze niegotowy

System, który miał umożliwić rolnikom wygodne wypełnianie obowiązków ewidencyjnych – Portal Rolnika tworzony przez ARiMR – będzie gotowy najwcześniej w połowie 2026 roku, jak poinformowało biuro prasowe agencji. 

Podsumowanie

Od 1 stycznia 2026 roku rozporządzenie Komisji Europejskiej 2023/564 będzie obowiązywać bezpośrednio we wszystkich państwach członkowskich, w tym w Polsce. Zawetowana ustawa krajowa miała na celu jego wdrożenie w sposób dostosowany do warunków krajowych, z uwzględnieniem m.in. okresów przejściowych i narzędzi pomocniczych.

Obecnie brak jest przepisów krajowych, które regulowałyby ten proces. Rolnicy powinni mieć świadomość, że od początku 2026 roku wymagane będzie prowadzenie elektronicznej dokumentacji zabiegów środkami ochrony roślin, z możliwością papierowego zapisu tylko tymczasowo – i z obowiązkiem jego przekształcenia.

Ministerstwo zapowiada dalsze rozmowy z Komisją Europejską w sprawie ewentualnego odroczenia obowiązków. Na dzień dzisiejszy jednak warto rozpocząć przygotowania do zmian – zarówno organizacyjnie, jak i technologicznie.