Komisja Europejska przedstawiła nowy plan działań dotyczący nawozów, który ma poprawić bezpieczeństwo dostaw, ograniczyć zależność UE od importu i zwiększyć wsparcie dla gospodarstw przed kolejnym sezonem zakupowym.
- KE zapowiada dodatkowe wsparcie finansowe dla rolników jeszcze przed latem 2026 r.
- Plan zakłada rozwój europejskiej produkcji nawozów oraz większe wykorzystanie nawozów organicznych i biopochodnych.
- Bruksela chce także ograniczyć biurokrację i poprawić monitoring rynku nawozów w UE.
Nowy plan KE dla nawozów. Co zakłada strategia?
19 maja Komisja Europejska przyjęła dokument pod nazwą „Plan działania w sprawie nawozów”, którego celem jest zwiększenie dostępności nawozów oraz poprawa bezpieczeństwa żywnościowego w Europie.
Komisja Europejska wskazuje, że nowe działania mają połączyć krótkoterminową pomoc dla gospodarstw z długofalowym wzmacnianiem europejskiego przemysłu nawozowego. W praktyce oznacza to większy nacisk na produkcję nawozów w UE, rozwój alternatywnych źródeł składników pokarmowych oraz ograniczanie zależności od importu spoza Europy.
Jakie wsparcie dla rolników zapowiada Komisja Europejska?
Najważniejszą informacją dla gospodarstw jest zapowiedź uruchomienia dodatkowych instrumentów finansowych jeszcze przed kolejnym cyklem zakupowym nawozów. KE poinformowała, że planowany jest nowy pakiet płynnościowy oraz zwiększenie rezerwy rolnej UE.
Według zapowiedzi rolnicy mają otrzymać:
- większą elastyczność w wypłacie zaliczek z WPR,
- nowe instrumenty poprawiające płynność finansową gospodarstw,
- wsparcie dla bardziej efektywnego zarządzania składnikami pokarmowymi,
- zachęty do ograniczania strat nawozowych,
- ułatwienia dla stosowania nawozów biologicznych i pofermentów.
KE podkreśla również, że państwa członkowskie mają otrzymać możliwość pełniejszego wykorzystania środków dostępnych już w ramach krajowych planów strategicznych WPR.
KE chce zwiększyć produkcję nawozów w Europie
Jednym z kluczowych elementów strategii jest wzmocnienie europejskiej produkcji nawozów. Z punktu widzenia Polski ma to szczególne znaczenie, ponieważ rynek nadal pozostaje silnie uzależniony od importu surowców oraz sytuacji geopolitycznej.
Komisja zapowiedziała działania wspierające:
- rozwój nawozów organicznych i biopochodnych,
- odzysk azotu i fosforu z odpadów oraz osadów ściekowych,
- inwestycje w biogaz i biometan,
- rozwój nawozów o obiegu zamkniętym,
- finansowanie zielonych innowacji dla sektora nawozowego.
KE chce także uruchomić partnerstwo obejmujące producentów nawozów, rolników i państwa członkowskie UE, które ma poprawić współpracę i stabilność rynku nawozowego.
Zmiany w przepisach i mniej biurokracji?
W przedstawionym planie pojawiły się również zapowiedzi uproszczenia części przepisów związanych z nawożeniem i gospodarką składnikami pokarmowymi. Komisja Europejska poinformowała, że przeanalizuje przepisy dotyczące dyrektywy azotanowej oraz możliwości lepszego dostosowania regulacji do praktyki rolniczej i warunków pogodowych występujących w poszczególnych krajach UE.
Dodatkowo KE chce wzmocnić monitoring rynku nawozów oraz systemy wczesnego ostrzegania dotyczące cen, zapasów i dostępności produktów nawozowych. Rozważane jest również tworzenie strategicznych zapasów nawozów w UE, co miałoby ograniczyć skutki przyszłych kryzysów surowcowych i gwałtownych wzrostów cen.
Co plan KE może oznaczać dla gospodarstw?
Nowa strategia może wpłynąć na rynek nawozów w kilku obszarach jednocześnie. Dla gospodarstw istotne mogą okazać się przede wszystkim działania poprawiające płynność finansową oraz zwiększające dostępność nawozów przed kolejnym sezonem. Znaczenie może mieć również rozwój nawozów biologicznych i produktów odzyskiwanych z obiegu zamkniętego, ponieważ KE wyraźnie wskazuje, że właśnie te rozwiązania mają stopniowo odgrywać coraz większą rolę w europejskim rolnictwie.
Komisja zapowiada także analizę wpływu systemów ETS i CBAM na ceny nawozów oraz żywności w UE. To ważne dla producentów rolnych, ponieważ koszty energii i emisji CO₂ pozostają jednym z głównych czynników wpływających na ceny nawozów mineralnych.
