Unia Europejska przyspiesza wdrażanie jednej z najważniejszych umów handlowych ostatnich lat.

• Umowa UE–Mercosur zacznie obowiązywać tymczasowo już od 1 maja 2026 r. 
• Zniesienie części ceł ruszy natychmiast, wpływając na handel produktami rolnymi.
• Procedury prawne nadal trwają, ale nie wstrzymują wejścia porozumienia w życie. 

Umowa UE–Mercosur rusza szybciej, niż zakładano

Komisja Europejska 23 marca 2026 r. oficjalnie poinformowała o zakończeniu kluczowego etapu formalnego, który umożliwia tymczasowe stosowanie umowy handlowej z krajami Mercosur od 1 maja 2026 r.

Decyzja została potwierdzona poprzez przekazanie tzw. noty werbalnej do Paragwaju, pełniącego funkcję depozytariusza traktatów Mercosur. Oznacza to, że porozumienie zacznie obowiązywać jeszcze przed pełnym zakończeniem wszystkich procedur ratyfikacyjnych.

Do wdrożenia przystąpią państwa, które zakończyły procesy krajowe – w tym Argentyna, Brazylia i Urugwaj, a Paragwaj jest na ostatnim etapie. 

Co oznacza to dla rolnictwa i rynku nawozów?

Tymczasowe stosowanie umowy oznacza przede wszystkim natychmiastowe zniesienie ceł na wybrane produkty, co może wpłynąć na konkurencyjność sektora rolnego w UE.

Z perspektywy rynku nawozowego i produkcji rolnej kluczowe są: 

• większa dostępność surowców i komponentów rolnych dzięki stabilniejszym łańcuchom dostaw, 
• presja konkurencyjna ze strony produktów rolnych z Ameryki Południowej, 
• potencjalne zmiany w opłacalności produkcji w UE, szczególnie w sektorach wrażliwych. 

Komisja Europejska podkreśla, że wrażliwe sektory mają być objęte mechanizmami ochronnymi, jednak szczegóły ich działania będą kluczowe dla praktyki rynkowej. 

KE: nowe możliwości handlu i inwestycji

Według Komisji Europejskiej, wdrożenie umowy ma zapewnić bardziej przewidywalne warunki handlu i inwestycji, a także wzmocnić współpracę w obszarach takich jak: 

• prawa pracownicze, 
• polityka klimatyczna, 
• bezpieczeństwo łańcuchów dostaw. 

Komisarz ds. handlu Maroš Šefčovič wskazał, że umowa ma stworzyć nowe możliwości dla eksporterów z UE oraz wspierać wzrost gospodarczy i zatrudnienie. 

Spór prawny nie zatrzyma wdrożenia

Mimo że Parlament Europejski skierował umowę do Trybunału Sprawiedliwości UE (TSUE) w celu oceny jej zgodności z traktatami, procedura ta nie blokuje tymczasowego stosowania porozumienia.

W praktyce oznacza to, że nawet ewentualna negatywna opinia TSUE nie zatrzyma automatycznie funkcjonowania umowy. Aby to zrobić, konieczne byłyby dodatkowe działania prawne, w tym formalna skarga wraz z wnioskiem o zabezpieczenie. 

​
Polska może jeszcze zabrać głos

Polska administracja będzie mogła przedstawić swoje stanowisko w postępowaniu przed TSUE, jednak na moment publikacji brak decyzji o wniesieniu odrębnej skargi, która mogłaby realnie wpłynąć na zatrzymanie umowy. W kontekście sektora rolnego oznacza to, że zmiany wynikające z porozumienia mogą wejść w życie niezależnie od dalszych sporów politycznych i prawnych, a czas na reakcję rynku jest ograniczony.