Tegoroczne przezimowanie upraw ozimych okazało się wyraźnie trudniejsze niż przed rokiem, co może mieć znaczenie dla dalszego przebiegu sezonu nawozowego i kondycji plantacji.

• GUS potwierdził większe straty w oziminach niż rok wcześniej, szczególnie po silnych spadkach temperatur i przy braku okrywy śnieżnej. 
• Problemem okazały się także susza glebowa oraz wysuszające wiatry, które ograniczyły regenerację roślin po zimie. 
• Najbardziej zagrożone pozostają niektóre gatunki sadownicze, a ostateczna ocena strat zostanie przedstawiona w maju. 

GUS: przezimowanie ozimin w 2026 roku słabsze niż przed rokiem

Główny Urząd Statystyczny opublikował wstępną ocenę przezimowania upraw w 2026 r. Z danych wynika, że stan ozimin po zimie oceniono gorzej niż w sezonie 2024/2025, kiedy straty były praktycznie symboliczne.

Według rzeczoznawców terenowych największy wpływ na pogorszenie kondycji plantacji miały silne spadki temperatur przy gruncie w styczniu i lutym, miejscami poniżej -25°C. Dodatkowym problemem okazały się wysuszające wiatry oraz niewystarczająca pokrywa śnieżna, która ograniczyła naturalną ochronę roślin przed mrozem. 

Susza i wahania temperatur pogłębiły uszkodzenia plantacji

W wielu regionach kraju odnotowano większe niż przed rokiem uszkodzenia zasiewów zbóż ozimych i rzepaku. Negatywny wpływ miały również dobowe wahania temperatur oraz lokalne zastoiska wodne pojawiające się w okresie przedwiośnia.

Eksperci zwracają uwagę, że sytuację pogarszał także utrzymujący się deficyt opadów. W efekcie w wielu gospodarstwach obserwowano silne przesuszenie gleby już na początku wiosny, co może utrudniać regenerację systemów korzeniowych oraz ograniczać efektywność nawożenia azotowego.

Na części plantacji dodatkowym problemem była również pleśń śniegowa, szczególnie w województwach lubelskim, łódzkim, pomorskim i warmińsko-mazurskim. 

Które uprawy ucierpiały najbardziej?

Z informacji GUS wynika, że podwyższone ryzyko uszkodzeń mrozowych dotyczyło przede wszystkim: 

• moreli, 
• czereśni, 
• brzoskwiń, 
• wybranych odmian śliw. 

Przezimowanie drzew i krzewów owocowych oceniano jednak najczęściej jako dobre lub dostateczne. W przypadku upraw polowych sytuacja pozostaje bardziej zróżnicowana regionalnie. Największe problemy związane z mrozem i wysuszającymi wiatrami odnotowano m.in. w województwach: wielkopolskim, lubelskim, łódzkim oraz warmińsko-mazurskim.

Areał ozimin nadal wysoki mimo trudnych warunków

Jeszcze jesienią 2025 r. powierzchnia zasiewów zbóż ozimych pod zbiory 2026 szacowana była na około 4,5 mln ha, czyli o ponad 1% więcej niż rok wcześniej. Z kolei areał rzepaku i rzepiku ozimego oceniono na około 1,1 mln ha.

W optymalnych terminach agrotechnicznych wysiano: 

• ponad 85% pszenicy ozimej, 
• około 95% żyta, jęczmienia i pszenżyta, 
• ponad 90% rzepaku i rzepiku ozimego. 

Jesienne oceny plantacji były stosunkowo dobre, jednak zimowe warunki pogodowe znacząco zmieniły sytuację na części pól. 

Ostateczna ocena strat dopiero w maju

GUS zapowiedział, że końcowa ocena strat zimowych i wiosennych oraz szczegółowa analiza stanu upraw rolnych i ogrodniczych zostanie przeprowadzona w drugiej połowie maja. Dla rynku nawozowego oraz producentów zbóż i rzepaku będzie to kluczowy moment oceny potencjału plonowania w sezonie 2026.