Spadła stawka wykorzystywana do przeliczania części czynszów za państwowe grunty rolne. Nowa wartość obowiązująca w II półroczu 2026 r. to 81,73 zł/dt.

W artykule przeczytasz:

• dlaczego część dzierżawców KOWR zapłaci mniej,
• jak mocno zmieniła się stawka w ciągu ostatniego roku,
• od czego faktycznie zależy wysokość należności za dzierżawioną ziemię.

Czynsz KOWR w II półroczu 2026. Ważna zmiana dla dzierżawców

Główny Urząd Statystyczny opublikował wskaźnik, który bezpośrednio wpływa na rozliczenia wielu gospodarstw korzystających z gruntów Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa. Średnia krajowa cena skupu pszenicy z 11 kwartałów poprzedzających II półrocze 2026 r. została ustalona na 81,73 zł za dt.

To mniej niż w poprzednich okresach. W I półroczu 2026 r. do rozliczeń przyjmowano 84,45 zł/dt, a w II półroczu 2025 r. – 95,02 zł/dt.

W ciągu roku wskaźnik obniżył się więc o blisko 14 proc.

Dlaczego cena pszenicy wpływa na opłatę za ziemię?

W przypadku gruntów KOWR wysokość czynszu nie zawsze jest zapisana w umowie jako konkretna suma pieniędzy. Najczęściej określa się ją jako równowartość ustalonej ilości pszenicy, a dopiero przy rozliczeniu przelicza na złote.

Od 2024 r. podstawą takiego przeliczenia jest średnia cena skupu z aż 11 wcześniejszych kwartałów. Dzięki temu pojedynczy gwałtowny wzrost lub spadek notowań zbóż nie przekłada się natychmiast w pełnej skali na wysokość należności.

W praktyce dla dzierżawcy najważniejsze są zatem dwie wartości: liczba dt określona w umowie oraz aktualny wskaźnik GUS.

Jeżeli liczba decyton pozostaje bez zmian, niższa cena pszenicy oznacza odpowiednio niższą kwotę do zapłaty.

O ile może zmniejszyć się należność?

Skalę zmiany dobrze pokazuje porównanie nowych i wcześniejszych stawek. Między I a II półroczem 2026 r. cena wykorzystywana przy przeliczeniu spadła o 2,72 zł na każdym dt.

Oznacza to, że przy należności odpowiadającej 100 dt różnica wyniesie 272 zł, natomiast przy 500 dt będzie to już 1360 zł mniej niż przy zastosowaniu stawki 84,45 zł/dt.

Faktyczna kwota pozostaje jednak indywidualna dla każdej dzierżawy i wynika przede wszystkim z zapisów konkretnej umowy.

KOWR wydzierżawia ponad milion hektarów

Znaczenie nowych stawek jest duże również ze względu na skalę dzierżawy państwowych gruntów. Według danych KOWR na koniec marca 2026 r. w dzierżawie znajdowało się ponad 1,05 mln ha gruntów Zasobu WRSP, objętych około 71,5 tys. umów.

W umowach zawieranych w I kwartale tego roku przeciętny czynsz wynosił 13,0 dt pszenicy na hektar. Wysokość nowych czynszów była przy tym mocno zróżnicowana regionalnie.

Termin zapłaty zależy od umowy z KOWR

Dzierżawcy powinni zwrócić uwagę nie tylko na nową stawkę, ale również na termin wskazany w swojej umowie. Czynsz regulowany jest w dwóch ratach.

Za pierwszą połowę roku płatność może przypadać 30 września, 31 października lub 15 listopada. Za drugą – 28 lutego albo 31 marca kolejnego roku.

To właśnie termin płatności ma znaczenie przy ustaleniu, która cena pszenicy powinna zostać zastosowana do przeliczenia należności.

Dla gospodarstw, których rozliczenie będzie oparte na nowym wskaźniku, 81,73 zł/dt oznacza korzystniejsze przeliczenie niż według stawek stosowanych w dwóch poprzednich półroczach.