Usuwanie eternitu z dachów domów i budynków gospodarczych znów otrzyma wsparcie publiczne. Rusza nowy nabór środków, który może przyspieszyć likwidację niebezpiecznych pokryć szczególnie na terenach wiejskich.

Najważniejsze fakty: 

• Na program przeznaczono ponad 49 mln zł.
• Pieniądze trafią do gmin za pośrednictwem funduszy wojewódzkich.
• Wsparcie obejmuje demontaż, transport i utylizację azbestu

Ponad 49 mln zł na usuwanie azbestu w całej Polsce

Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej uruchomił kolejny nabór w ramach Ogólnopolskiego programu finansowania usuwania wyrobów zawierających azbest. Budżet programu wynosi 49,23 mln zł, a środki mają wspierać dalszą likwidację niebezpiecznych materiałów z dachów i elewacji.

Program ma szczególne znaczenie dla terenów wiejskich, gdzie nadal znajduje się wiele budynków pokrytych starym eternitem. 

Kto może ubiegać się o środki?

Bezpośredni nabór skierowano do wojewódzkich funduszy ochrony środowiska i gospodarki wodnej. Następnie środki będą przekazywane samorządom lokalnym – gminom i ich związkom. W praktyce oznacza to, że mieszkańcy, rolnicy oraz właściciele budynków gospodarczych powinni obserwować komunikaty publikowane przez swoje urzędy gmin. 

Terminy naboru w 2026 roku

Wnioski w obecnym naborze można składać od 27 kwietnia do 29 maja 2026 r. To krótki termin dla instytucji przygotowujących dokumentację, dlatego gminy zainteresowane udziałem powinny działać bez zwłoki. 

Na co można przeznaczyć dotację?

Finansowanie obejmuje działania związane z bezpiecznym usuwaniem materiałów zawierających azbest, w tym: 

• demontaż pokrycia dachowego, 
• odbiór odpadów, 
• transport, 
• zabezpieczenie, 
• unieszkodliwienie azbestu. 

To ważne, ponieważ znaczną część kosztów stanowią właśnie usługi specjalistyczne i legalna utylizacja odpadu. 

Czy program finansuje nowy dach?

Właściciele nieruchomości powinni pamiętać, że program koncentruje się na usunięciu i zagospodarowaniu odpadu niebezpiecznego, a nie na zakupie nowego pokrycia dachowego. W wielu przypadkach koszty nowego dachu trzeba będzie pokryć samodzielnie, chyba że gmina uruchomi dodatkowe lokalne wsparcie. 

Dlaczego azbest nadal jest problemem?

Choć stosowanie azbestu zakończono lata temu, w wielu miejscowościach nadal można spotkać stare dachy na: 

• domach mieszkalnych, 
• oborach, 
• stodołach, 
• garażach, 
• budynkach gospodarczych. 

Zużyty materiał, który pęka, kruszy się lub pyli, może uwalniać włókna szkodliwe dla zdrowia. 

Samodzielny demontaż jest zabroniony

Usuwanie eternitu powinno odbywać się wyłącznie przez wyspecjalizowane firmy posiadające odpowiednie uprawnienia. Nie wolno samodzielnie zdejmować płyt azbestowych ani traktować ich jak zwykłego gruzu budowlanego. 

Co powinni zrobić właściciele budynków?

Osoby posiadające dach z eternitu powinny skontaktować się ze swoją gminą i ustalić: 

• czy samorząd przystąpi do programu, 
• kiedy ruszy lokalny nabór, 
• jakie dokumenty będą potrzebne, 
• czy budynek został ujęty w gminnej ewidencji azbestu. 

Czas działa na niekorzyść

W kolejnych latach presja na usuwanie azbestu będzie rosła, ponieważ obowiązujący krajowy harmonogram zakłada likwidację takich wyrobów do 2032 roku. Dla wielu właścicieli budynków obecny nabór może być dobrą okazją do ograniczenia kosztów i uporządkowania nieruchomości.