

Brak zapłaty za zboże, mleko czy bydło coraz częściej blokuje gospodarstwom zakup nawozów i przygotowanie sezonu. Teraz rolnicy mogą odzyskać nawet 100% należności z Funduszu ochrony Rolnictwa.
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi opublikowało 8 maja 2026 r. projekt rozporządzenia dotyczącego wysokości rekompensat wypłacanych z Funduszu Ochrony Rolnictwa (FOR). Zgodnie z proponowanymi przepisami, rolnicy oraz grupy producenckie mają otrzymać nawet 100 proc. należności objętych pomocą.
Projekt dotyczy wniosków składanych w terminie od 1 lutego do 31 marca 2026 r. i obecnie znajduje się na etapie konsultacji publicznych. Jeśli przepisy zostaną przyjęte bez zmian, oznaczać to będzie najwyższy poziom ochrony finansowej od momentu uruchomienia Funduszu Ochrony Rolnictwa.
Dla wielu gospodarstw może to mieć kluczowe znaczenie w kontekście utrzymania płynności finansowej. Niezapłacone faktury za zboże, mleko, bydło, owoce czy warzywa często blokują zakup nawozów, środków ochrony roślin, paliwa oraz materiału siewnego przed nowym sezonem.
Dla części gospodarstw odzyskanie należności może decydować o terminowym zakupie nawozów azotowych, środków ochrony roślin i materiału siewnego przed jesiennym sezonem prac polowych.
Coraz więcej gospodarstw zgłasza problemy z odzyskaniem pieniędzy od skupów i przetwórni, co w 2026 r. staje się jednym z najpoważniejszych zagrożeń dla płynności finansowej rolnictwa.
Skala problemu niewypłacalnych skupów i przetwórni pozostaje bardzo duża. Z danych przywołanych w projekcie rozporządzenia wynika, że do 29 kwietnia 2026 r. do KOWR wpłynęło 658 wniosków o rekompensaty na łączną kwotę przekraczającą 43,7 mln zł.
Dotychczas:
Jednocześnie resort rolnictwa podkreśla, że środki finansowe na wypłaty są zabezpieczone. Według aktualnych danych na koniec marca 2026 r. na rachunku Funduszu Ochrony Rolnictwa znajdowało się ponad 258 mln zł.
Pomoc kierowana jest do producentów rolnych, którzy sprzedali produkty rolne podmiotom zajmującym się:
a następnie nie otrzymali zapłaty z powodu niewypłacalności kontrahenta.
Wsparcie obejmuje również grupy producentów rolnych sprzedające produkty pochodzące od swoich członków. To szczególnie ważna zmiana dla większych organizacji producenckich, które odpowiadają za obrót znacznymi wolumenami surowców rolnych.
W praktyce oznacza to rozszerzenie ochrony nie tylko na pojedyncze gospodarstwa, ale także na zorganizowane struktury współpracy producentów.
W maju 2026 r. podpisano również zmiany w ustawie o Funduszu Ochrony Rolnictwa. Nowelizacja przewiduje m.in. zwiększenie limitu rekompensat dla grup producentów rolnych do równowartości 300 tys. euro w okresie trzech lat, zamiast dotychczasowych 50 tys. euro.
Nowe przepisy mają również wprowadzić dodatkowy termin składania wniosków:
Zmiana ma ograniczyć sytuacje, w których producent rolny nie zdąży złożyć dokumentów w jednym krótkim terminie i musi czekać do kolejnego roku.
Rosnąca liczba wniosków pokazuje, że problem niewypłacalności podmiotów skupowych nadal stanowi jedno z największych zagrożeń dla bezpieczeństwa ekonomicznego gospodarstw rolnych.
W warunkach wysokich kosztów produkcji oraz presji cenowej na rynku rolnym, brak zapłaty za dostarczony towar może prowadzić do utraty płynności finansowej i ograniczenia inwestycji w nawożenie oraz przygotowanie kolejnego sezonu produkcyjnego.
Fundusz Ochrony Rolnictwa ma pełnić rolę mechanizmu zabezpieczającego producentów przed skutkami upadłości lub niewypłacalności firm działających w łańcuchu rolno-spożywczym. Rekompensaty wypłacane są przez KOWR i stanowią pomoc de minimis w rolnictwie.
