W artykule poruszono: 

• na czym polega spór o definicję „rolnika aktywnego zawodowo”, 
• jakie przepisy mogą wpłynąć na wypłatę dopłat bezpośrednich, 
• dlaczego zmiany budzą sprzeciw części środowiska rolniczego. 

​
Spór o dopłaty bezpośrednie trwa

W Polsce od kilku miesięcy utrzymuje się napięcie wokół zmian w przepisach regulujących dostęp do dopłat bezpośrednich. Kluczowym elementem sporu jest projekt ustawy wzmacniającej pozycję tzw. „rolnika aktywnego zawodowo”, który ma precyzyjniej określić, kto faktycznie prowadzi działalność rolniczą uprawniającą do wsparcia finansowego.

Zmiany te wpisują się w szerszy kontekst realizacji Wspólnej Polityki Rolnej, której jednym z celów jest kierowanie środków publicznych do gospodarstw realnie produkujących żywność, a nie jedynie posiadających grunty rolne. 

​
Sejm uchwalił ustawę – teraz czeka na podpis Prezydenta

23 stycznia 2026 roku Sejm RP przyjął ustawę o zmianie niektórych ustaw w celu wzmocnienia pozycji rolników aktywnych zawodowo, a dokument został skierowany do Senatu, a następnie do podpisu Prezydenta RP – co jest ostatnim krokiem przed wejściem przepisów w życie.

Ustawa ma wejść w życie 15 marca 2026 roku – dokładnie w dniu startu nowej kampanii składania wniosków o dopłaty bezpośrednie i płatności ONW. 

Kontrowersyjna definicja „rolnika aktywnego zawodowo”

Nowe przepisy przewidują, że status rolnika aktywnego zawodowo będzie warunkiem przyznania dopłat bezpośrednich oraz płatności ONW i będzie weryfikowany przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR).

Projekt ustawy doprecyzowuje, że rolnik musi udokumentować prowadzenie działalności rolniczej poprzez poniesione koszty lub osiągnięte przychody z produkcji rolniczej – co ma wyeliminować dopłaty dla gospodarstw, które formalnie są właścicielami gruntów, ale w praktyce nie prowadzą produkcji. Kontrowersyjna definicja „rolnika aktywnego zawodowo”

Projektowane przepisy od początku wzbudzają poważne kontrowersje wśród części środowiska rolniczego. Krytycy wskazują, że nowe kryteria mogą okazać się zbyt restrykcyjne, zwłaszcza dla mniejszych gospodarstw, gospodarstw łączących produkcję rolną z inną działalnością lub podmiotów o specyficznej strukturze dochodów.

Obawy dotyczą przede wszystkim ryzyka, że część rolników – mimo faktycznego użytkowania gruntów – może utracić prawo do pełnych dopłat bezpośrednich, jeśli nie spełni wszystkich warunków formalnych nowej definicji. 

Ryzyka legislacyjne i niepewność planowania

Zmiana definicji wiąże się z ryzykiem, że część gospodarstw – zwłaszcza mniejszych lub tych prowadzących działalność mieszana – może nie spełnić nowych kryteriów i utracić część wsparcia finansowego. Nowe przepisy mają objąć rolników w kampanii 2026/27 i dlatego monitorowanie finalnej wersji ustawy jest kluczowe dla planowania finansowego gospodarstw.

W środowisku rolniczym pojawiają się obawy dotyczące biurokracji i konieczności dodatkowego dokumentowania działalności, co może zwiększyć koszty administracyjne i ryzyko wykluczenia z systemu dopłat.

Dla gospodarstw rolnych istotne jest śledzenie prac legislacyjnych i oficjalnych komunikatów ARiMR, ponieważ ostateczny kształt przepisów oraz praktyka ich stosowania będą miały bezpośredni wpływ na wysokość i dostępność dopłat bezpośrednich od 2026 roku.