W 2025 roku rolnicy stoją przed znaczącymi zmianami w systemie pomocy de minimis – zarówno w regulacjach unijnych, jak i krajowych. Aktualizacja ustawy o pomocy publicznej ma na celu dostosowanie polskiego prawa do nowych standardów oraz zwiększenie efektywności i transparentności wsparcia.
Czym jest pomoc de minimis i dlaczego jest tak istotna dla rolników?
Pomoc de minimis to forma wsparcia publicznego, która nie wymaga notyfikacji Komisji Europejskiej, ponieważ jej skala nie zakłóca konkurencji. W rolnictwie środki te trafiają m.in. na dopłaty do materiału siewnego, wapnowanie, wsparcie po klęskach żywiołowych czy inwestycje modernizacyjne.
Najważniejsze zmiany w ustawie o pomocy de minimis
- Zmiana sposobu liczenia okresu 3-letniego
Od 1 stycznia 2024 r. obowiązuje rozporządzenie Komisji (UE) 2023/2831. Zgodnie z nim: liczy się pomoc otrzymaną w trzech pełnych latach poprzedzających dzień udzielenia nowej pomocy, a nie – jak wcześniej – w roku bieżącym i dwóch poprzednich. Rolnik musi dokładnie monitorować historię wsparcia, by nie przekroczyć limitów. - Wyższe limity pomocy dla rolników
W nowym rozporządzeniu zwiększono dopuszczalny limit:- z 20 000 EUR do 50 000 EUR na 3 lata,
- dla jednego gospodarstwa,
- z ok. 296 mln EUR do ponad 682 mln EUR jako krajowy limit dla Polski. To znacznie większe możliwości finansowania działań w gospodarstwie.
- Zniesienie obowiązku obwieszczania wykorzystanego limitu
Projekt ustawy przewiduje rezygnację z obowiązku obwieszczania w Monitorze Polskim, ile środków z puli de minimis zostało już wykorzystanych. Dane mają być na bieżąco dostępne w Systemie Rejestracji Pomocy Publicznej (SRPP). - Uproszczone formularze i procedury
Nowe przepisy zakładają ujednolicenie i uproszczenie dokumentów składanych przez rolników, co ma przyspieszyć rozpatrywanie wniosków i zmniejszyć obciążenia biurokratyczne. Mniej formalności = szybszy dostęp do pieniędzy. - Dzień udzielenia pomocy decydujący przy stosowaniu przepisów
Rozstrzygający będzie dzień udzielenia pomocy, a nie data złożenia wniosku. Oznacza to, że nawet wniosek złożony w 2025 r. może być rozliczany na podstawie przepisów z 2026 r., jeśli pomoc zostanie udzielona po nowelizacji.
Co oznaczają te zmiany w praktyce dla rolników?
- Większe możliwości inwestycyjne – łatwiej będzie sfinansować większe zakupy i modernizacje.
- Warto zacząć prowadzić dokładną ewidencję otrzymanego wsparcia – by w razie potrzeby łatwo udowodnić, że nie przekroczono limitów.
- Uwaga na moment podpisania umowy lub decyzji o przyznaniu pomocy – może mieć kluczowe znaczenie dla rozliczenia.
- Niektóre działania (np. bioasekuracja czy dopłaty suszowe) będą ponownie realizowane w ramach de minimis.
Na jakim etapie jest ustawa i co dalej?
Projekt nowelizacji ustawy o pomocy publicznej de minimis został przyjęty przez Radę Ministrów i trafił do Sejmu. Zgodnie z harmonogramem legislacyjnym, jego uchwalenie ma nastąpić jesienią 2025 roku, tak aby nowe przepisy mogły obowiązywać już od początku 2026 roku.
Obecnie trwa proces prac parlamentarnych – projekt został skierowany do komisji sejmowych, gdzie trwają analizy i możliwe są jeszcze poprawki. Po ich zakończeniu ustawa zostanie przegłosowana przez Sejm, następnie przez Senat, a po podpisie Prezydenta opublikowana w Dzienniku Ustaw.
Przewidywany termin wejścia w życie nowych przepisów to styczeń 2026, choć część rozwiązań może obowiązywać już wcześniej, jeśli zostaną wprowadzone w formie rozporządzeń wykonawczych.
Rolnicy powinni śledzić postęp legislacji i zawczasu przygotować dokumentację dotyczącą pomocy otrzymanej w latach 2023–2025, aby nie przekroczyć nowych progów limitowych i sprawnie skorzystać z nadchodzących naborów w ramach zaktualizowanych zasad de minimis.
Podsumowanie
Nowelizacja ustawy o pomocy de minimis to duży krok w kierunku uproszczenia procedur i zwiększenia dostępu do realnego wsparcia dla rolników.
- wyższe limity,
- prostsze zasady rozliczania,
- mniej biurokracji,
- większe możliwości inwestycyjne – to wszystko sprawia, że warto z wyprzedzeniem przygotować się do nowego systemu.
