Od 1 kwietnia 2026 roku wchodzą w życie nowe stawki składek na ubezpieczenie zdrowotne w Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. Zmiany obejmą nie tylko samych rolników, ale również osoby związane z gospodarstwami – domowników, pomocników oraz członków rodzin. Choć podwyżka nie jest duża, w skali roku będzie odczuwalna dla wielu gospodarstw.

Wyższe składki dla domowników i pomocników

Najważniejsza zmiana dotyczy wysokości miesięcznej składki zdrowotnej. Od kwietnia domownicy i pomocnicy rolnika zapłacą 277 zł miesięcznie. To o około 20 zł więcej niż dotychczas.

Podwyżka wynika z mechanizmu wyliczania składki. Jej wysokość to 9% podstawy, która z kolei opiera się na części przeciętnego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw. W tym przypadku uwzględniono dane za czwarty kwartał 2025 roku. W praktyce oznacza to, że wraz ze wzrostem wynagrodzeń w gospodarce rosną również składki.

Choć dla pojedynczej osoby różnica może wydawać się niewielka, w gospodarstwach, gdzie ubezpieczonych jest kilka osób, suma miesięcznych kosztów wyraźnie wzrośnie. 

Kto podlega ubezpieczeniu zdrowotnemu?

Ubezpieczenie zdrowotne w Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego obejmuje: 

• rolników prowadzących działalność rolniczą, 
• domowników pracujących w gospodarstwie, 
• pomocników rolnika, 
• rolniczych emerytów i rencistów, 
• członków rodzin osób ubezpieczonych. 

Warto jednak pamiętać, że samo ubezpieczenie w KRUS nie zawsze oznacza automatyczne objęcie ubezpieczeniem zdrowotnym:

• w przypadku tzw. zbiegu tytułów do ubezpieczenia (np. dodatkowej pracy na umowę zlecenie), składka zdrowotna może być odprowadzana do Zakład Ubezpieczeń Społecznych zamiast do KRUS, 
• ma to wpływ na sposób rozliczeń oraz obowiązki formalne. 

Terminy zgłoszeń - o tym nie można zapomnieć

Nowe przepisy przypominają również o obowiązujących terminach zgłoszeń do ubezpieczenia zdrowotnego. W przypadku rolnika i domownika wynoszą one 14 dni od momentu spełnienia warunków do objęcia ubezpieczeniem.

Krótszy czas mają pomocnicy rolnika oraz członkowie rodzin, tutaj termin wynosi 7 dni. Niedotrzymanie tych terminów może mieć poważne konsekwencje.

Najważniejsza z nich to brak prawa do świadczeń zdrowotnych. Oznacza to, że nawet jeśli ktoś spełnia warunki do objęcia ubezpieczeniem, ale nie zgłosi się na czas, nie będzie mógł korzystać z opieki zdrowotnej w ramach systemu. 

​
Niewielka zmiana, realny wpływ

Choć podwyżka składek zdrowotnych w KRUS nie jest duża, wpisuje się w szerszy trend rosnących kosztów prowadzenia gospodarstw. Każda zmiana – nawet kilkunastozłotowa – ma znaczenie, zwłaszcza w mniejszych gospodarstwach rodzinnych.

Z drugiej strony system wyliczania składek jest powiązany z sytuacją gospodarczą kraju. Wzrost wynagrodzeń przekłada się więc bezpośrednio na wysokość obciążeń, ale też – przynajmniej w teorii – na jakość i dostępność świadczeń zdrowotnych.

Najbliższe miesiące to dobry moment, aby sprawdzić swoją sytuację ubezpieczeniową i upewnić się, że wszystkie formalności zostały dopełnione. Szczególnie ważne jest to w przypadku osób łączących różne formy aktywności zawodowej.