Nieformalna grupa europosłów ds. Mercosuru złożyła do władz Parlamentu Europejskiego wniosek o skierowanie umowy UE–Mercosur do Trybunału Sprawiedliwości UE (TSUE). Wniosek miał dotyczyć oceny zgodności tej umowy z traktatami Unii. Ostatecznie jednak Parlament Europejski odrzucił dokument na etapie wstępnym, uznając go za niedopuszczalny.
Decyzja oznacza, że sprawa nie trafi do TSUE, a proces związany z umową UE–Mercosur formalnie pozostaje na dotychczasowym etapie.
Dlaczego europosłowie złożyli wniosek?
Wniosek miał zweryfikować kilka kluczowych kwestii:
1. Podział umowy na dwie części
Komisja Europejska zdecydowała, aby umowę podzielić na:
- umowę o partnerstwie,
- tymczasową umowę handlową.
Europosłowie chcieli potwierdzić, czy taki podział jest zgodny z prawem unijnym i czy nie omija konieczności ratyfikacji przez parlamenty państw członkowskich.
2. Zgodność z wcześniejszymi ustaleniami UE
W 2018 r. Rada Europejska wskazała, że umowa powinna wymagać akceptacji na poziomie krajowym. Wnioskodawcy uważali, że obecny sposób procedowania może naruszać te ustalenia.
3. Zasady bezpieczeństwa żywności (SPS)
Sporny był także zapis, który może dopuszczać łagodniejsze stosowanie środków sanitarnych i fitosanitarnych wobec importu z Mercosuru. Mogłoby to różnić się od standardowej, restrykcyjnej unijnej zasady ostrożności.
Pod dokumentem zebrego złożenie jest przedwczesne, ponieważ umowa nie została jeszcze formalnie zatwierdzona przez państwa członkowskie UE,
- wniosek nie może być poddany pod głosowanie na sesji plenarnej.
Oznacza to, że proces związany z umową UE–Mercosur nie zostaje przekazany do TSUE na tym etapie.
Co zakłada umowa UE–Mercosur?
Porozumienie ma na celu m.in.:
- zniesienie lub ograniczenie ceł na dużą część towarów handlowanych między UE a krajami Mercosuru (Argentyna, Brazylia, Paragwaj, Urugwaj, Boliwia),
- wprowadzenie kontyngentów taryfowych na wybrane produkty rolne,
- ułatwienia handlowe w imporcie i eksporcie.
Umowa budzi jednak kontrowersje w sektorze rolnym, szczególnie w kontekście konkurencji cenowej z Ameryki Południowej i standardów produkcji.
Co oznacza decyzja PE dla rolników?
1. Brak opinii TSUE na tym etapie
Nie będzie prawnego zatrzymania procesu po stronie TSUE — Parlament sam odrzucił wniosek.
2. Umowa nadal pozostaje w fazie negocjacji i uzgodnień
Umowa nie jest wdrożona. Nadal wymaga formalnego zatwierdzenia przez państwa UE i dalszych decyzji politycznych.
3. Bez zmian w zasadach importu produktów rolnych
Zasady importu towarów z krajów Mercosuru pozostają takie jak obecnie — brak nowych kontyngentów i zmian celnych.
4. Rolnicy powinni obserwować dalszy bieg wydarzeń
Choć wniosek został odrzucony, temat umowy UE–Mercosur będzie wracał, zwłaszcza ze względu na:
- obawy o konkurencyjność europejskiego rolnictwa,
- kwestie bezpieczeństwa żywności,
- przyszłe regulacje dotyczące importu mięsa, zbóż i innych produktów.
Podsumowanie
Parlament Europejski odrzucił wniosek o skierowanie umowy UE–Mercosur do TSUE jako niedopuszczalny. Sprawa nie będzie więc rozpatrywana przez Trybunał. Dla rolników oznacza to, że nie dochodzi do żadnych zmian w zasadach handlu między UE a krajami Mercosuru. Cały proces pozostaje na etapie politycznych ustaleń i negocjacji, które będą jeszcze trwać.
