Po wieloletnich negocjacjach porozumienie handlowe pomiędzy Unią Europejską a państwami Mercosur wchodzi w decydującą fazę. Zgodnie z oficjalnymi informacjami przekazanymi przez agencje informacyjne, uroczyste podpisanie umowy zaplanowano na 17 stycznia w Paragwaju. Decyzja ta została poprzedzona formalnym zatwierdzeniem stanowiska państw członkowskich UE w procedurze pisemnej. 

Mandat do podpisu i podział głosów w UE

W wyniku zakończonej procedury Komisja Europejska udzieliła mandatu swojej przewodniczącej – Ursula von der Leyen – do sfinalizowania porozumienia podczas szczytu w Ameryce Południowej.

Nie wszystkie państwa członkowskie poparły jednak umowę. Przeciw głosowały Polska, Francja, Irlandia, Węgry oraz Austria, natomiast Belgia wstrzymała się od głosu. Mimo braku jednomyślności, większość krajów UE opowiedziała się za podpisaniem porozumienia, co umożliwiło dalszy bieg procedury. 

Preferencje handlowe bez precedensu

Zgodnie z deklaracjami strony południowoamerykańskiej, umowa zapewni krajom Mercosur niemal pełny dostęp do rynku unijnego. Jak poinformował minister spraw zagranicznych Argentyny, Pablo Quirno, UE zniesie cła na 92% eksportu, a kolejne 7,5% produktów uzyska preferencyjne warunki handlowe.

W praktyce oznacza to, że aż 99% eksportu rolnego z państw Mercosur będzie objęte ułatwieniami, co stanowi jedną z największych liberalizacji handlu rolnego w historii Unii Europejskiej. 

Wzmocniona klauzula ochronna – kluczowy element dla rolnictwa UE

W odpowiedzi na obawy producentów rolnych w Europie, do umowy wprowadzono wzmocniony mechanizm ochronny, uregulowany w osobnym rozporządzeniu. Mechanizm ten umożliwi czasowe wyłączenie preferencji celnych, jeśli: 

• nastąpi nagły wzrost importu produktów wrażliwych, 
• ceny takich produktów w UE spadną o co najmniej 5%. 

Co istotne, próg interwencji został obniżony względem wcześniejszych propozycji Komisji Europejskiej, które zakładały reakcję dopiero przy spadku cen o 8–10%. Mechanizm obejmuje m.in. wołowinę, drób oraz produkty mleczne. 

Kiedy umowa zacznie obowiązywać?

Podpisanie porozumienia nie oznacza jeszcze pełnego wejścia w życie wszystkich jego zapisów. Harmonogram jest dwuetapowy: 

• wstępna umowa handlowa zacznie obowiązywać w marcu 2026 r., 
• pełna umowa stowarzyszeniowa wejdzie w życie dopiero po ratyfikacji przez parlamenty wszystkich państw członkowskich UE. 

Mercosur – kto stoi po drugiej stronie?

Blok Mercosur tworzą obecnie Mercosur w skład, którego wchodzą: Argentyna, Brazylia, Urugwaj oraz Paragwaj. To właśnie Paragwaj sprawuje w 2026 roku prezydencję w tym ugrupowaniu i będzie gospodarzem ceremonii podpisania porozumienia. W wydarzeniu ma wziąć udział również przewodniczący Rady Europejskiej, Antonio Costa. 

Co to oznacza dla europejskiego rolnictwa?

Umowa UE–Mercosur istotnie zwiększy presję konkurencyjną na wybrane sektory produkcji rolnej w UE, szczególnie w obszarze mięsa i nabiału. Jednocześnie wzmocnione klauzule ochronne mają stanowić narzędzie stabilizujące rynek, ograniczając ryzyko gwałtownych spadków cen.

Dla rolników i doradców kluczowe będzie śledzenie mechanizmów uruchamiania zabezpieczeń oraz realnych skutków napływu towarów z Ameryki Południowej w pierwszych miesiącach obowiązywania umowy.

​Chcesz być na bieżąco z najnowszymi informacjami? Śledź nasze wiadomości NONSTOP z branży rolniczej i publikacje w dziale nawozy TV.​