W Polsce trwają prace nad wdrożeniem unijnej dyrektywy IED 2.0, która w najbliższych latach może zmienić zasady funkcjonowania większych gospodarstw utrzymujących trzodę chlewną.

Najważniejsze fakty: 

• Nowe przepisy obejmą gospodarstwa utrzymujące ponad 350 DJP, co odpowiada około 1200 tucznikom lub 700 lochom. 
• Z obowiązków wyłączono gospodarstwa ekologiczne oraz fermy o obsadzie poniżej 2 DJP na hektar. 
• Rolnicy otrzymają od 4 do 6 lat na dostosowanie się do nowych wymogów po przyjęciu szczegółowych przepisów technicznych. 

Dyrektywa IED 2.0. Co zmieni się dla hodowców trzody chlewnej?

Unijna dyrektywa IED 2.0 (Industrial and Livestock Rearing Emissions Directive) weszła w życie w sierpniu 2024 r. i ma na celu ograniczenie emisji zanieczyszczeń pochodzących z przemysłu oraz największych ferm trzody chlewnej i drobiu. Państwa członkowskie, w tym Polska, prowadzą obecnie proces wdrażania nowych regulacji do krajowego porządku prawnego.

W praktyce oznacza to pojawienie się dodatkowych wymogów środowiskowych dla części producentów trzody chlewnej. Nowe przepisy mają obejmować największe gospodarstwa, które według Komisji Europejskiej odpowiadają za znaczną część emisji amoniaku i innych zanieczyszczeń związanych z produkcją zwierzęcą. 

Nie będzie progu 150 DJP. Polska wywalczyła złagodzenie przepisów

Jednym z najważniejszych elementów negocjacji było podniesienie progu objęcia gospodarstw dyrektywą.

Według obecnych założeń nowe regulacje obejmą fermy utrzymujące ponad 350 jednostek przeliczeniowych inwentarza (DJP/LSU), co odpowiada około 1100–1200 tucznikom lub około 700 lochom. 

Które gospodarstwa nie będą objęte nowymi obowiązkami?

Istotną informacją dla producentów jest fakt, że część gospodarstw została wyłączona spod działania nowych przepisów.

Dotyczy to przede wszystkim: 

• gospodarstw ekologicznych,
• gospodarstw prowadzących produkcję w sposób ekstensywny, 
• ferm o obsadzie zwierząt poniżej 2 DJP na hektar powierzchni paszowej lub wypasowej.

Oznacza to, że znaczna część mniejszych i średnich gospodarstw rodzinnych nie powinna zostać objęta nowymi obowiązkami środowiskowymi. 

KRIR alarmuje: więcej biurokracji i wyższe koszty produkcji

Przeciwko rozszerzeniu regulacji od dłuższego czasu protestują organizacje rolnicze. Zdaniem samorządu rolniczego sektor trzody chlewnej już obecnie znajduje się pod silną presją ekonomiczną wynikającą z występowania ASF, wysokich kosztów produkcji, wahań cen żywca oraz konkurencji ze strony importu.

Krajowa Rada Izb Rolniczych wskazuje, że wdrożenie nowych wymogów może oznaczać dodatkowe obowiązki administracyjne, konieczność prowadzenia dokumentacji środowiskowej oraz wzrost kosztów funkcjonowania gospodarstw. 

Kiedy nowe przepisy zaczną obowiązywać?

Hodowcy nie będą musieli wdrażać zmian natychmiast po przyjęciu krajowych regulacji.

Zgodnie z założeniami dyrektywy Komisja Europejska ma opracować szczegółowe zasady funkcjonowania objętych nią gospodarstw, a następnie przewidziano długi okres przejściowy wynoszący od 4 do 6 lat, zależnie od wielkości fermy. W praktyce nowe obowiązki dla hodowców mają zacząć obowiązywać najwcześniej w latach 2030–2032. 

Wdrażanie dyrektywy IED 2.0 w Polsce trwa

Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi podkreśla, że uczestniczy w konsultacjach dotyczących wdrażania przepisów i zgłasza uwagi mające ograniczyć negatywne skutki dla krajowej produkcji trzody chlewnej.

Dla producentów najważniejsze pozostaje obecnie śledzenie dalszych prac legislacyjnych, ponieważ dopiero szczegółowe krajowe przepisy pokażą, jakie obowiązki środowiskowe będą musiały spełnić gospodarstwa przekraczające próg 350 DJP.

​Chcesz być na bieżąco z najnowszymi informacjami? Śledź nasze wiadomości NONSTOP z branży rolniczej i publikacje w dziale nawozy TV.​